Úkimet basshysy aldymen kúrdeli jóndeýden keıin halyqaralyq talaptarǵa sáıkestendirilgen Petropavl áýejaıynyń áleýetti múmkindikterimen tanysty. Munda Úkimettiń qarjylyq qoldaýy arqasynda áýejaı termınaly men ushý-qoný alańdary qalpyna keltirilip, endi perrondardy jóndeý, áýe reısteriniń sanyn arttyrý, júk-áýe tasymaldarynyń servıstik qyzmetin jaqsartý joldary qarastyrylyp otyr. Baqytjan Ábdiruly Qazaqstanmen shekaralas Reseıdiń Qorǵan, Omby, Túmen óńirlerimen ekonomıkalyq, saýda-sattyq baılanystardy nyǵaıtý, syrtqy naryq kózderin talmaı izdestirý qajettigin atap kórsetti.
Budan keıin B. Saǵyntaevtyń jumys sapary Qyzyljar aýdanyndaǵy «Zenchenko jáne K» komandıttik seriktestiginde jalǵasty. Osy sharýashylyqqa Qazaqstannyń Eńbek Eri, dańǵaıyr dıqan, bilgir uıymdastyrýshy Gennadıı Zenchenko ómiriniń sońyna deıin basshylyq jasap, kóptegen ozyq tehnologııalardy iske qosty. Bul kúnde asyl azamattyń uly Gennadıı Gennadevıch áke amanatyna adaldyǵyn tanytyp, jolyn jalǵastyryp keledi. Munda AО́K-ti damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde qýatty jobalar qolǵa alynyp, óndiristik úderister tolyq avtomattandyrylǵan. Ǵylymnyń ozyq ádisteri eginshilikte, mal sharýashylyǵynda, ónimderdi qaldyqsyz óńdeýde, mıneraldy tyńaıtqyshtar sińirýde de keńinen qoldanylady. Seriktestiktiń dırektory aýyl turǵyndaryna jan-jaqty qamqorlyq jasalyp otyrǵanyn, barlyq áleýmettik-mádenı nysandar jumys isteıtinin, bıyl sharýashylyq esebinen deneshynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni turǵyzylǵanyn jetkizdi.
Osyndaǵy eńseli Mádenıet úıinde Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan oblystary aýylsharýashylyq taýar óndirýshileriniń qatysýymen respýblıkalyq jıyn ótip, agroónerkásip kesheniniń 2020 jylǵa deıingi damýynyń jańa baǵdarlamasynyń júzege asyrylý jaıy talqylandy.
Premer-Mınıstr óz sózinde Prezıdent bıylǵy Joldaýynda Úkimet aldyna Qazaqstannyń agroónerkásiptik keshenin odan ári ilgeri bastyrýdyń, álemdegi iri agrarlyq eksporttyq ónim óndirýshiler sapyna qosylýdyń keleli tapsyrmalaryn júktegenin, bul oraıda qolaıly múmkindikterdi tıimdi paıdalaný qajettiginiń jaı-japsaryna toqtaldy. Memlekettik baǵdarlamalarda qarastyrylǵan negizgi tetikter aýyl sharýashylyǵyn túbegeıli jańǵyrtýdy kózdeıdi. Sońǵy 5 jylda tikeleı memlekettik qoldaý sharalary 3 ese artyp, sýbsıdııalaýdyń sony úlgisin engizýdiń nátıjesinde sapaly tuqymdar men tyńaıtqyshtardy qoldaný mólsheri 1,5 ese ósti. «Azyq-túlik korporasııasy» AQ eksporttyq áleýetti arttyrý úshin syrtqy naryqtarda otandyq aýylsharýashylyq ónimderin ilgeriletý boıynsha operator retinde qaıta quryldy. Memleket basshysynyń ýaǵdalastyqtarynyń arqasynda sheteldik naryqtar ashylýda. Olardyń qatarynda QHR, BAE, Iran, taǵy basqa da elder bar.
AО́K-ti damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn oryndaýdyń jartyjyldyq qorytyndylary jaıly Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Asqar Myrzahmetov baıandady. Onyń aıtýynsha, ótken jylǵa qaraǵanda aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimi – 3,1, azyq-túlik ónimderiniń óndirisi 7,5 paıyzǵa ósken. Bıyl sýbsıdııalardyń úsh túrin taǵaıyndaý úderisterin avtomattandyrý kózdelgen. Kelesi jyly jumys onyń 15 túri boıynsha aıaqtalady.
Soltústik Qazaqstan elimizde astyq óndiretin negizgi ólkelerdiń biri sanalady. JО́О́ qurylymyndaǵy aýyl sharýashylyǵynyń úlesi-25,2 paıyz. Aımaq basshysy Qumar Aqsaqalov óz esebinde respýblıka boıynsha ósiriletin maıly daqyldar kólemi oblysta 55 paıyzdy quraıtynyn, kelesi jyly ony bir mıllıon gektarǵa deıin jetkizý mindeti turǵanyn, mıneraldy tyńaıtqyshtardy qoldaný eki ese kóbeıgenin, sońǵy úsh jylda 30 mıllıard teńgeniń 500 birlik tehnıkasy satyp alynǵanyn, otandyq ónimderge basymdyq berilip otyrǵanyn, qaıta óńdeý boıynsha 24 joba iske qosylǵanyn, eksportqa shyǵarylatyn aýylsharýashylyq ónimderi 24,4 mıllıon dollarǵa jýyqtaǵanyn jetkizdi.
Jıynda sóılegen fermerler, «Atameken» UKP keńesiniń músheleri shaǵyn jáne orta bıznesti damytý, jumyspen qamtý, eldi mekenderde kásipkerlikti órkendetý, sýbsıdııalardyń qoljetimdiligin arttyrý, qazaqstandyq mazmunnyń úlesin molaıtý, ónim sapasy men qoljetimdi baǵany turaqtandyrý, áleýmettik-kásipkerlik korporasııalardyń ókilettigin keńeıtý, óndiristik kooperatıvterdi kóbeıtý, veterınarlyq qaýipsizdik sharalary, dızel otyny men tyńaıtqyshtardyń qoljetimdiligin qalyptastyrý, taǵy basqa máselelerdi sóz etip, óz oılaryn ortaǵa saldy.
Úkimet basshysy AО́K salasynda memlekettik qyzmetter usyný úderisterin ońtaılandyrý, qujattardyń merzimderi men tizimderin qysqartý, tehnologııalyq jańǵyrtý, IIDMB-2 iske asyrý, ınvestısııalar tartý máseleleri boıynsha birqatar tapsyrmalar júktedi. Tıisti vedomstvo basshylaryna aýylsharýashylyq taýar óndirýshiler men otandyq aýylsharýashylyq tehnıkasyn óndirýshilerge salyq salý máselesin pysyqtaýdy, sýbsıdııalaý máselelerin jetildire túsýdi, agrarshylar usynǵan ınvestısııalyq jobalardy qaıta qaraýdy tapsyrdy.
Úkimet basshysy Soltústik Qazaqstan oblysyna jumys sapary aıasynda Petropavldaǵy turǵyn úı, áleýmettik-mádenı jáne sport nysandarynyń, ınfraqurylym jáne ınjenerlik kommýnıkasııalardyń qurylys barysymen tanysty.
Petropavlda 2017 jyly barlyǵy 1 000-nan astam páterdi paıdalanýǵa berý kózdelip otyr. Qurylys salynatyn negizgi oryn retinde «Jas О́rken» shaǵyn aýdany tańdalǵan, ol jerde 500-den astam nysan – eski úıler men ózge de qurylystar joıylady. Bul jerde eki jyldyń ishinde 2 500 páterli 11 kóp qabatty turǵyn úı, Oqýshylar saraıy men Tennıs ortalyǵy turǵyzylady.
B.Saǵyntaev óńir kásipkerlerimen bıznes ortany jaqsartý sharalaryn da talqylady. Elimizde otandyq bıznestiń damýy úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa barynsha kóńil bólinip otyrǵanyn aıtqan Premer-Mınıstr ruqsat berý qaǵazdary sany 3 esege qysqaryp, 114 baqylaý jáne 18 qadaǵalaý salasy qaıta qaralǵanyna toqtaldy. Qazir bıznestiń memlekettik organdarǵa esepter men málimetter berý bóligindegi zańnamany revızııalaý bastalǵan. Onyń birinshi kezeńdegi negizgi nátıjesi bıznes úshin aqparattyq talaptardy 30 prosentke qysqartý bolmaq. Sonymen qatar, Úkimet josparly salyq tekserýleri sanyn qysqartý jumystaryn júrgizip, satyp alýlar salasy jetildirilýde. Jergilikti qamtýdy ulǵaıtý sharalary qabyldanýda. Jańǵyrtý 3.0 aıasynda da bıznes úshin jańa múmkindikter ashylyp, ekonomıkanyń jańa salalary, jańa ındýstrııalar qurylýda.
Jıyn barysynda «Ekin 2002» JShS dırektory E.Ábıev, «Ataı SK» JShS quryltaıshysy T.Qojahmetov, «Arqalyq» ShQ basshysy N.Barlybaev, «Art Stroı» JShS dırektory I. Valıshın, «Bars-Nord» JShS bas dırektory V. Bogdanov, «Radýga» JShS bas dırektory D. Sharapaev nátıjeli jumyspen qamtý baǵdarlamasyn júzege asyrý jáne jappaı kásipkerlik máselelerin kóterip, qarjy jáne ruqsat berý tetikterin jetildirý jónindegi usynystaryn ortaǵa saldy.
B.Saǵyntaev oblystaǵy jumys sapary barysynda Petropavl aýyr mashına jasaý zaýytynyń tynys-tirshiligimen tanysyp, jumysshylarmen kezdesti. Bıyl kóktemde bolǵan qarǵyn sýdan kóp zardap shekken Zarechnyı kentinde bolyp, sý tasqyndarynyń aldyn alý, zardaptaryn joıý máseleleri boıynsha kóshpeli keńes ótkizdi.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
