Aımaqtar • 14 Tamyz, 2017

Qyzyljardaǵy qyzý qarqyn

206 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Jyl aıaǵyna deıin 1000 páterdiń qurylysyn aıaqtaýǵa múmkindik bergeli otyr. Oblys ortalyǵynda baspana jaıy ótkir kúıinde qalyp otyr. 13 myńǵa jýyq adam páter kezeginde tur. Onyń basym kópshiligi áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan sanatqa jatady. Osyǵan oraı Elbasy tapsyrmasymen qabyldanǵan «Nurly jer» baǵdarlamasy sheńberinde soltústikqazaqstandyqtardyń jaıly baspanaǵa degen muqtajdyǵy men suranysyn óteý úshin aımaqtyq abattandyrý tujyrymdamasyna ózgerister engizildi. Buǵan deıin bir jyl ishinde 150-165 myń sharshy metr kópqabatty úıler paıdalanýǵa berilip kelse, endi onyń mólsherin 30-40 myń sharshy metrge deıin ulǵaıtý belgilendi. Aımaq basshysy Qumar Aqsaqalovtyń tóraǵalyǵymen ótken qala qurylysy keńesinde osyndaı sheshim alynyp, ádette merzimi tym uzaqqa sozylyp ketetin jer telimderin bólý, ınjenerlik-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymdar tartý, saraptamalyq, jobalaý-smetalyq qujattardy ázirleý jumystaryn ýaqtyly ári sapaly atqarý, memleket-jekemenshik áriptestigin óristetý talap etildi. Merdigerlik kompanııa basshylarynyń úılerdiń baǵasy arzan bolý úshin qurylys materıaldaryn jergilikti jerlerde shyǵarý týraly usynystary qabyl alyndy. Basqa da sharalar qarastyryldy.

Qyzyljardaǵy qyzý qarqyn

Jasyratyny joq, «Soltústiktiń qaq­pasy» sanalatyn, erekshe strategııalyq mańyzǵa ıe shahardyń kireberis kelbeti búgingi kún talabyna sáıkes kelmeıtindikten jurtshylyq ta, syrttan kelgen meımandar da jańartýdy qalaıtyn. Ásirese, úzdik-sozdyq, ıin tirese salynǵan ári tozyǵy jetken jeke lashyqtar qala surqyn qashyryp turatyn. «DSR» dep atalatyn bul aýmaqta búginde qulaqqa jyly estiletin «Jas órken» shaǵyn aýdany boı túzep, qalanyń eń kórikti ornyna aınalyp keledi. 62 gektar jerde qalaı bolsa solaı ornalasqan eski úıler men dúńgirshekter súrilip, olardyń ornynda záýlim ǵımarattar boı túzeı bastady. Munda bas jospar boıynsha 11 turǵyn úı kesheni ozyq úlgilermen turǵyzylady. Bul shamamen eki myńdaı páter degen sóz. «Kazgradstroı», «Zertteý SK», «Kókshetaý janarmaı bazasy» kompanııalary 384, 313 jáne 332 kóp qabatty úılerdiń qurylysyn eńserip tastady. Bolashaqta 9 qabatty prokýratýra ǵımaraty, 4 qabatty oqýshylar saraıy, teatr, basqa da áleýmettik-mádenı nysandar turǵyzylady. Jaryq dıodty shamdar ilinip, sándi qorshaýlar ornatylady. Jasyl jelektermen kómkeriledi. Aınalma joldyń tusyna bıiktigi 14 metrge jeteǵabyl Qojabergen jyraý Tolybaıulynyń at ústindegi eskertkishi alystan «menmundalap» turatyn bolady.

«Benzostroı» dese at-tonyn ala qashatyn adamdar endi osy jaqqa kelýge yntyq. О́ıtkeni, aramshópter qaýlap ósip ketken, jańbyr jaýsa, topyraǵy qamyrsha ılenip qalatyn ıesiz jer búginde adam tanyǵysyz ózgerip, ádemi qalashyqqa aınalǵan. 720 oryndy hımııa-bıologııa baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebi, 20-ǵa jýyq kópqabatty úıler boı túzep, qonys toılar kóbeıdi. Qazir 8 kóp- qabatty úı turǵyzylýda. Budan tysqary 19-shy shaǵyn aýdanda qurylysy qyzý qarqyn alǵan kópqabatty tórt turǵyn úıge 3,5 mıllıard teńge baǵyttalǵan.

Baǵdarlamanyń ózekti bir baǵyty – jeke turǵyn úı qurylysyn jandandyrý. Qaladan shetkerileý orna­las­qan «Solnechnyı» kentinde kezekte tur­ǵan­darǵa eki myń sharshy metr jer te­limderi bólinip, 200 jeke úıdiń quryly­symen tórt kompanııa aınalysýda. Infra­qu­rylymǵa 1,3 mıllıard teńge qaras­ty­rylǵan. Al memleket-jekemenshik árip­testigi sheńberinde 7,6 mıllıard teńge­niń alty iri jobasyn júzege asyrý jospar­lanǵan. Olardyń qataryna kelesi jyly iske qosylatyn oftalmologııalyq or­­tal­yq quramyna kúnine eki júzden astam naýqasty qabyldaıtyn emhana, 35 ke­reýettik stasıonar kiredi. Balalar men ere­sekterge sapaly oftalmologııalyq qyz­mettiń barlyq túri kórsetiledi. 1 200 orynǵa shaqtalǵan tennıs ortalyǵynda tórt jabyq, úsh ashyq kort bolady.

Byltyr 107 aýla asfalttalyp, 80 balalar alańy abattandyrylsa, bıylǵy meje – 100. Mádenıet jáne dema­lys saıa­baǵy ózgeshe keıipke enbek. Atap aıt­qanda, 249 sham, 70 qoqys jáshigi, 137 oryn­dyq, sporttyq jattyǵý qurylǵy­lary or­­na­tylady. Budan bólek, balalar oıyn alańy salynyp, 2,5 shaqyrymdyq velosı­ped joly tartylady. Qýraǵan 2 myń túp aǵash kesilip, jas kóshetter otyrǵy­zylady.

Sóz arasynda joldardy jóndeý men qalpyna keltirý jumystaryna 12,5 mıllıard teńge qarastyrylǵanyn, onyń 1,2 mıllıardy osydan 60 jyl buryn paı­dalanýǵa berilgen kópirdi jańǵyrtýǵa ba­ǵyt­talǵanyn aıta ketken jón.

Tutastaı alǵanda, bıyl turǵyn úı qu­ry­lysy jáne ınjenerlik-kom­mý­nıka­sııa­lyq ınfraqurylymdar tartýǵa 5,7 mıl­lıard teńge bólinip, 1 446 páterli 16 kóp­qabatty turǵyn úılerdiń qurylysy qar­qyndy júrgizilýde.

О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»

Soltústik Qazaqstan oblysy