Jańǵyrý úderisindegi Assambleıanyń úlesi

Bul rette, «Rýhanı jań­ǵy­rý» baǵ­dar­la­masy úshin­shi jańǵyrýdyń úı­lesimdi bó­ligi re­tinde qaras­ty­rylýy tıis. Pavlodar ob­ly­­synyń po­lı­etnosty turǵyndary men Qa­zaqstan halqy Assambleıasy úshin bul eń aldymen jańa azamat­tyq bas­ta­­ma­lar­da – báse­­­kege qa­bi­lettilikti, prag­ma­­tız­mdi, bilimge umtylýdy, sana-se­zim ashyq­­­tyǵynda aza­mat­tyq bire­geı­likti ny­ǵaı­týdy bildiredi.

Búginde elimizde máde­nı­e­ta­ralyq baı­lanystyń arqasyn­da ult­­­tyq erekshelikti saq­­taý­­­ǵa, et­no­s­­aralyq qarym-qa­­ty­­nas­­­­tyń úı­le­­sim­di da­mýy­­na, azamattyq jáne ult­­­­tyq biregeılikti qa­lyp­­tas­­ty­rýǵa qo­laı­ly jaǵd­aı­lar ja­sal­­ǵan. Qazirgi ýa­qyt­­­ta óńirlerde memlekettiń ult­­tyq saıa­sa­tyn júzege asyrý sheńberinde ótetin áleý­mettik mańyzy zor  mádenı aksııalar men is-sharalardyń bastamashysy ári qatysýshysy bolyp otyrǵan et­no­mádenı birlestikter belsendi jumys at­qaryp otyr.

Memleket pen qoǵam, son­daı-­aq Assam­bleıa yntalan­dyra­­tyn etnomádenı bir­les­tik­­ter elimizde turyp jat­­qan ártúrli etno­star ara­syn­daǵy mádenıetaralyq dı­a­­­­log­­ty, qo­ǵam­­dyq sanany odan ári jań­ǵyrtý úshin qoǵam­dyq yn­tymaqtastyq pen keli­simdi saqtaý men damytý, jańa mádenı jáne áleýmettik negizdi nyǵaıtýdy kózdeıdi. 

Osy úderistiń mańyzdy alǵy­­­shar­tynyń biri retinde Elba­­sy óziniń «Bolashaqqa baǵ­­dar: rýhanı jańǵyrý» ma­qa­lasynda ýaqyt talabyna sáıkes  kópultty Qazaq­stan hal­qynyń biregeı ulttyq máde­­nı­eti men dástúrin saqtaý já­ne damytý qa­jet­ti­ligin aıtyp ót­keni kezdeısoq emes. Bul má­se­lede aza­mattyq qo­ǵam men mem­le­kettik bı­lik ıns­tı­týttarynyń ele­ment­te­rin ózine baılanystyratyn bire­geı or­ga­ny retinde Qazaqstan halqy Assam­bleıa­synyń róli aıryqsha.

Qazirgi ýaqytta qazaq­stan­­­­dyq qoǵam­nyń  belsendi qaty­sýyn talap etetin naqty mindetter men birqatar jobalar belgilenip otyr. Máse­len,  jalpyulttyq pat­rıo­tızmdi qalyptastyrýǵa, aza­mat­­tar­dyń týǵan eli­ne, aýy­lyna, qalasyna, óńiri­ne degen súıis­­penshilik sezimin arttyrýǵa, jas ur­paq­­ty tarıh pen mádenıetti qur­met­teýge baǵyttalǵan «Tý­ǵan jer» já­­ne otandastarymyzdyń naq­ty je­tis­tik­­terin kórsetetin, jańa  Qazaq­­stan­­dy qalyptastyrýda aıan­­baı eńbek etip júr­gen  maı­tal­mandarǵa arnal­ǵan «Qazaq­stan­daǵy 100 jańa esim» joba­la­ry­nyń orny bólek. Osy jobalardy iske asyrý sheńberinde Assambleıa jáne etnomádenı birles­­tikter qoǵamnyń or­taq maq­sat­qa birlesip je­týin qamtamasyz etedi. As­sam­­­­bleıa­­nyń qoldaýymen ót­­­ki­zi­letin kon­fere­nsııa­­­­­­lar, dóń­gelek ústelder, pikir­­­­­­ta­las alańshalary talapty jáne tıim­di nor­maǵa, qoǵamdyq pikirdiń  aınasyna aı­na­ldy.

Elbasy Qazaqstan hal­qy Assam­bleıa­sy­nyń sessııa­syn­daǵy sózinde  azamattyq bire­geılikti nyǵaıtý jáne birlik pen keli­simdi odan ári qamtamasyz etý qajettiligin atap ótti. Osy mindetti júzege asyrý úshin Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jańa ba­ǵyttary – Qoǵamdyq kelisim keńesi.

Qazirgi ýaqytta 71 qo­ǵam­­dyq kelisim keńesteri ju­mys isteıdi. Qoǵamdyq keli­sim keńesiniń otyrystarynda óńirdiń qoǵamdyq-saıası jáne áleýmettik-eko­nomı­kalyq ómiriniń ózekti máseleleri qaras­tyryldy. Keńes óz qyzmetinde ob­lys­tyq assambleıanyń Aqsa­qaldar alqasymen jáne ar­da­­gerler ke­ńesteri jáne etnomádenı bir­lestikteriniń aqsaqaldarymen bel­sendi árekettesýi oń áserin tıgizýde. 

Sondaı-aq, jastardy  ja­ńa qazaq­­stan­dyq patrıotızm­ge  tár­bıeleý, otbasy qundy­lyq­taryn nasıhattaý jónindegi jumys­qa analar keńe­si belsen­di qatysýda.

Assambleıa sheteldermen de, so­nyń ishin­de Qazaqstanda turyp jatqan etno­s­tar­dyń tarıhı otandarymen de  dostyq baı­­lanysty nyǵaıtý jáne ynty­maq­tas­tyqty damytý boıynsha belsendi jumys júr­­gizip keledi. Osylaısha, Qazaqstanda búgingi kúni etnos­tyq birlestik ókilderin ózde­ri­niń ult­tyq mádenıetine jáne ana tili­ne qaty­s­tyrý úshin, sondaı-aq «áralýan­dyq­ta­ǵy birlik» qa­ǵı­dat­tary negi­zinde jal­py­qa­zaq­standyq mádenıet pen aza­mat­tyq biregeılikti qa­lyptastyrý men damytý boıynsha barlyq jaǵdaılar jasalýda.

Bul prosess qazaq­stan­dyq­tar­dyń bá­se­kege qabilettigin art­­ty­rýǵa, búkil álem­ge hal­qymyzdyń bi­regeıligin, onyń saıasat, ekono­mıka, tehnologııa, áleýmettik já­ne má­denı sala­lar boıynsha je­tis­tigin kór­se­týge beıimdelgen jal­­­pyqazaqstandyq sanany jań­ǵy­rtý úderisiniń mańyzdy bóligi bo­lyp tabylady.

Tarıhı tájirıbe ártúrli etno­s­tardyń damý tájirıbesin ózine sińirgen tek kóp­etnosty qoǵam ǵana álemdik damý kósh­bas­shylary bolyp tabylatynyn kórsetedi. Soltústik Amerı­ka, Batys Eýropa, Qy­taı, Úndistan osyndaı aımaq­tar bolyp tabylady.

Qazaqstannyń polıetnos­tyǵy elimizdi álem­­dik ekono­mı­ka­lyq ke­ńistiktiń teh­nolo­gııalyq tiz­besine engizý­diń taǵy bir jolyn ashady.  Eń bas­ty­sy álemniń ár­túr­li eli­nen shyǵyp, Qazaqstanda  turyp jat­qandar, sondaı-aq, óziniń tarıhı otanda­ry­men birlesip joǵary tehno­logııalyq ón­­diristerdi damy­ta­tyn qa­zaq­stan­dyq etnostardyń ara­syn­da­ǵy ká­sip­kerler áleýetin tıimdi paıdalanǵan jón.    

Germanııa, Polsha, Koreıa syndy elder  Qazaqstanda, sonyń ishinde Pavlodar oblysynda jańa ju­mys oryndaryn ashatyn, ón­di­risti, áleýmettik qyzmetti ja­ńa tehno­logııalyq deńgeıge shy­ǵa­ratyn, birlesken bıznes ja­saı­tyn memleketterdiń qata­ryna ja­tady. Sondyqtan biz oblystyń etno­mádenı birlestikterin osyndaı baılanys túrlerin keńeıtýge baǵ­darlaımyz. Árıne, bul bir kún­dik jumys emes.

Jalpy, qoǵamdyq sana­ny jań­ǵyrtý salasynda As­sambleıa jáne etno­má­de­nı birlestikter syndy uıym­dardyń áleýeti óte zor.

Seısenbaı JETPISBAEV, 
Pavlodar oblysy Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary – hatshylyq meńgerýshisi