Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev óziniń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Joldaýynda agrarlyq sektor ekonomıkanyń jáne shıkizattyq emes eksportty ósirý draıveri bolýy kerek ekenin atap kórsetken bolatyn. Búgingi tańda óńirlerde bul bastama qoldaý taýyp, nátıjesinde asyraýshy salanyń alǵa ozýyna serpin berip otyr. Sonymen qatar Úkimettiń qoldaýy arqyly sala boıynsha óńirlerdiń damý deńgeıi de aıtarlyqtaı dárejege jetti.
Máselen Jambyl oblysynda búginde egistik alqaptarynyń mólsheri 38,5 gektarǵa ósip, 630 myń gektardy qurady. Aıta keterligi, óńir sharýalary men Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary arasyndaǵy áriptestik oń nátıje berýde. Bıdaıdyń jańa suryptary men zamanaýı qural-jabdyqtardy qoldaný arqyly óńirlikter sońǵy eki jylda gektarynan 24-25 sentnerden ónim alyp keledi. Bıylǵy jyly ónim kólemi 2 esege artyp, 1 mıllıon 200 myń tonnaǵa jetti. Bul Áýlıeata óńirinde buryn-sońdy bola qoımaǵan aıtarlyqtaı jańalyq boldy.
Qazirgi kezde óńirde kúzgi dala jumystary qyzý qolǵa alynyp, kúzdik daqyl egýge mejelengen alqap 100,1 myń gektarǵa jetip otyr. Ásirese T.Rysqulov, Qordaı, Shý aýdandarynda daıyndalǵan alqaptardyń kólemi óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasyna oń serpin berýde. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy egin sharýashylyǵy bóliminiń basshysy Shákir Momynqulovtyń aıtýynsha, búgingi tańda aımaqta qant qyzylshasy, júgeri, maqsary, soıa syndy basym daqyldardyń alqabyn ulǵaıtý jumystary júrgizilýde. Aıtalyq, bıylǵy jyly qyzylsha alqaptarynyń kólemi 9,5 myń gektarǵa jetip, bul ótken jylmen salystyrǵanda 3,8 myń gektarǵa artyq. Byltyrǵy jyly 5 myń gektar alqaptan 116 myń tonna tátti túbir jınalyp, gektarynan 232 sentnerden ónim alynǵan. Aǵymdaǵy jyly 180 myń tonna qant qyzylshasyn jınap, 18 myń tonna qant óndirý josparlanýda. Osy maqsatqa qol jetkizý úshin Merki qant zaýytyn qaıta jańǵyrtýdan ótkizýge 1 mıllıard teńge bólindi. Aldaǵy ýaqytta atalǵan zaýyt myńdaǵan tonnaǵa deıin qant qyzylshasyn óńdep, halyqty qant ónimderimen qamtýǵa qaýqarly bolmaq.
Búginde oblys boıynsha kartop ónimderinen 7211 gektar, kókónis ónimderinen 16973 gektar, al dándik júgeriden 350,0 gektar alqap naqty jınalǵan. Sonymen qatar, oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy tehnıkalyq ınspeksııa bóliminiń málimetinshe, Úkimet tarapynan jazǵy-kúzgi egis jumystaryna 15 myń tonna arzandatylǵan dızel otyny bólingen. Bólim basshysy Zııathan О́mirálıev búginde bólingen otynnyń 12,5 myń tonnasy maqsatty ıgerilgenin aıtyp otyr.
Degenmen, óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy keıbir máseleler de búginde ózekti bolyp qalýda. Jýyrda ǵana Jambyl oblysyna jasaǵan sapary kezinde Elbasy oblysta jer ýchaskeleriniń kóp bóligi tıimdi paıdalanylmaı kele jatqanyn aıta kelip, olardy otbasylyq ferma retinde paıdalaný úshin tıisti jumystar júrgizýdi tapsyrǵan bolatyn. Endigi kezekte Elbasy tapsyrmasyna oraı óńirde naqty jumystar qolǵa alynsa, jalpy egistik kólemi bul mejeden de artyp, óńir ekonomıkasynyń damýyna oń serpin beretin bolady.
Jalpy, jambyldyq agronomdar kóbine ylǵal saqtaýǵa arnalǵan tehnologııany qoldanady. Bıylǵy jyly ylǵal saqtaý qondyrǵylary 27 myń gektar alqapta jumys jasap tur. Taǵy 15 myń gektarǵa sýdy únemdeýge arnalǵan jabdyqtar ornatylǵan. Sondaı-aq, qazirgi tańda óńirde 187 myń gektar sýarmaly egistik alqaby bar. Osynyń nátıjesinde oblystaǵy údemeli baq kólemi 352 gektarǵa jetti. Bir aıta keterligi, Jambyl oblysyndaǵy sýarmaly egistik alqaptarynyń 80 paıyzy kórshi Qyrǵyz Respýblıkasynyń sý resýrstaryna táýeldi. Sondyqtan, aımaqta jalpy kólemi 99 mıllıon tekshe metr bolatyn 4 kishi sý qoımasyn salý qolǵa alyndy.
О́ńir ómirin órkendetýde memlekettiń, Úkimettiń qoldaýy ekonomıkany arttyryp qana qoımaı, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa da oń yqpalyn tıgizip otyr. jyl saıyn Úkimet tarapynan bólinetin qarajat, arzandatylǵan dızel otyny, sonymen qatar jalpy qajettilikter de Áýlıeata jeriniń yrysyn shalqytyp otyrǵany anyq. Egin, mal sharýashylyǵy sııaqty tirshilikke qolaıly óńir bıyl da kúzgi dala jumystaryn júıeli túrde júrgizip keledi. Eń bastysy, jyl saıyn kórsetkish kólemi artyp, mejeli mindet laıyqty júzege asýda. Jalpy, halyqtyń yrysy men tirshiliktiń nári de qara jerdiń qoınaýynda, dalanyń tutas bolmysynda tur.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
