Oılap qarasańyz, shynynda da, ata-babalarymyz ǵasyrlar boıy armandaǵan ańsarly azattyqqa jetkizgen, únemi shómishten qaqqan qyspaqtan qutqarǵan, bir eli aýyzǵa eki eli qaqpaq qoıǵan senimsizdiktiń temir qursaýyn buzǵan, eńseni basqan rýhanı ezgini toıtarǵan, sóıtip erkin tynys aldyrǵan Táýelsizdikten qymbat ne bar?
Iá, táý eterimiz de, áspettep án eterimiz de, dúıim dúnıege maqtanyshpen mereılene tanytyp nar eterimiz Táýelsizdik. Máre-sáre bolar merekemiz de, yrys-qutymyz ben molshylyq-berekemiz de osy ólgende kórgen, óshkendi jandyrǵan Táýelsizdigimizge baılanysty.
Azattyǵymyzdyń ańsarly bolǵany, táýelsizdik degen tátti sóz ekeni tereń tebirenispen, tolaıym tolǵanyspen áý bastan-aq aıtylyp keledi. Abyzdarymyz alǵadaı syr tolǵady, aqyndarymyz aldaspan jyr arnady. «Táý» sózimen túbirles te týystas Táýelsizdik kóptiń kókeıinde perishtedeı pák, tuma bulaqtaı taza. Alataýdaı asqaq, Qarataýdaı qatparly uǵym. Halqymyzdyń nesheme ondaǵan ǵasyrlar boıy qordalanǵan qazynaly qasıeti men bir Táńirdiń shapaǵaty arqyly daryǵan kıesi Táýelsizdigimizdiń kúmbir kókireginde toǵysty. Tórt myń jyldyq tarıhy bar dep tuspaldanyp júrgen eldigimiz ben erligimizdiń, órligimiz ben birligimizdiń eń óreli kórinisi osynaý aınalaıyn Táýelsizdigimiz bolǵandyǵyna myń márte shúkirana aıtaıyqshy, aǵaıyn.
Endeshe, Táýelsizdik – eldiń abyroıy, ulttyq namysy. Osyndaı qymbattan da qymbatymyzǵa, qasıet-kıemizge, ulttyq ar-ojdannyń nyshanyna ıneniń jasýyndaı, áıtpese qylaýdaı kirshik túsirýge bolmaıtyndyǵy ámbege aıan aksıomalyq aqıqat. Bul Táýelsizdik, ásirese, memleket quraýshy ult – qazaqtyń Ary men Namysy. Al ar men namys máselesine kelgende azamat erdiń qyly da qısaımaýy kerektigi jáne belgili. Táýelsizdik bizge kóp nárse berdi. О́lgendi tiriltti. О́shkendi jandyrdy. Almaqtyń da salmaǵy bar. Sýdyń da suraýy bar. Demek, táýelsizdiktiń de Qazaqstan dep atalatyn eldiń azamattaryna qoıar óz talaptary jeterlik. Jaı talaptar emes, zor talaptar. Sonymen birge qarapaıym talaptar.
Ol talaptar áýeli adal júrip, aq tur, aqıqatty sóıle deıdi. Aspa, taspa, maqtanǵa boı aldyrma, dańqoı-daraqylyqqa salynba, qulqynnyń quly bolma deıdi. Elge, ultqa qaltqysyz, alǵaýsyz qyzmet qylýǵa shaqyrady. Jaqsy ónegeden kóbirek úırenýge, jaman ádetterden arylyp jırenýge úndeıdi. Táýelsizdiktiń ózi kıeli bolǵandyqtan oǵan aramdyq, zalaldyq, urlyq-qarlyq, ótirik pen ósek múldem jat. Táýelsiz eldiń, ıaǵnı Qazaqstannyń tuǵyry, shyǵar taýy bıik bolarǵa kerek. Ol úshin, eń qajettisi Abaı hakim aıtpaqshy, talap, eńbek, tereń oı, qanaǵat, rahym, yjdaǵat, ynsap pen jiger, Ybyraı ustaz aıtpaqshy, óner men bilim, oqý men toqý bolmaǵy lázim. Mine, osylardan kelip, Elbasymyz jalyqpaı aıtyp júrgen, almaǵaıyp álemdegi otqa salsa janbas, sýǵa salsa batpas, qandaı jaǵdaıda da qyn túbinde jatpas qaıraýly qylyshtaı básekege qabilettilik qasıeti darıdy. Kóshbasyndaǵylarmen terezeń sonda teńesedi. Azattyǵymyzdyń ańsarly talaptarynyń biri hám biregeıi de osy.
Bul zamandaǵy pragmatızm jalqaýlyqty jaqtyrmaıdy, erinshek, beker mal shashpaqtyń da aýyly alys kúresinde qalǵan. Sol jaman daǵdylardan áli kúnge aryla almaı jatqan da, ókinishke qaraı, biz sııaqtymyz. Sonymen birge tilimizge, dinimizge, ejelden beri elimizdiń altyn arqaýly tini bolyp kele jatqan dilimizge degen samarqaýlyq ta álemdik alaman báıgede atymyzdy ozdyrmasy, egemen memleketimiz dittegen otyzdyqqa kirgizbesi anyq. Iá, dástúrimizdiń ozyǵyn alyp, tozyǵyn tastap, zamanǵa saı jańǵyrýymyz kerek. Ishten de, syrttan da túleýdi alǵa ozǵan ýaqyt talap etýde.
Táýelsizdigimizdiń sharty osy. Olaı bolmaǵan kúnde bar eńbek, bar qulshynys zaıaǵa ketpek. Ańsap kórgen azattyǵymyzdyń ıgiligin kóre almaımyz, jemisin tere almaımyz. Qysqasy, Táýelsizdik taǵdyry, álemge áıgili eren el bolmaǵymyzdyń tizgini de, shylbyry da, qulpynyń ashar kilti de óz qolymyzda.
Iá, Táýelsizdiktiń qasıet-kıesimen oınaýǵa bolmaıdy. Olaı etseń omaqasyp omyrtqańdy syndyrasyń. Táýelsizdik kıesi atqannan saqtasyn deıik. Alash arystary amanattaǵan asyl muratqa adamdyqtan jazbaıyq. Táýelsizdik talaptarynyń údesi osyndaı. Soǵan saı bolaıyq, sol údeden shyǵý jolynda talan-talpynysymyzdy, qajyr-qaıratymyzdy aıanyp qalmaıyq, aǵaıyn. Azat el azamattarynyń árqashan eńsesi bıik, júregi taza, rýhy qazaqtyń áni men kúıindeı asqaq bolsyn dep tileımiz. Barshamyzdy pák perishte Táýelsizdik kıesi qoldasyn!
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
