Palata Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy strategııalyq áriptestik týraly shartty ratıfıkasııalady.
2017 jylǵy 18 sáýirde Astanada qol qoıylǵan Shartta halyqaralyq uıymdar aıasynda yntymaqtastyq pen qarym-qatynastardyń keńeıýi, ózara múddelilik týǵyzatyn máseleler boıynsha óz ustanymdaryn kelisý úshin keńesýler júrgizý kózdelip otyr.
Sharttyń erejelerine sáıkes taraptar halyqaralyq terrorızmge jáne dinı ekstremızmge, sondaı-aq jańa qaýipter men qaýipsizdik syn-qaterleriniń ózge de kórinisterine qarsy kúreste yntymaqtastyqty keńeıtedi jáne tereńdetedi. Energetıka júıelerin basqarý, sý resýrstary, temirjol kóligi, mashına jasaý, ınformatıka jáne baılanys salalaryndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa erekshe kóńil bóledi; Aral teńiziniń ekologııalyq júıesin qalpyna keltirý isinde kúsh-jigerdi biriktiredi jáne úılestiredi, osy saladaǵy halyqaralyq jáne óńirlik baǵdarlamalardy ázirleý men iske asyrýda ózara áreket etedi; eki memlekettiń tranzıttik-kóliktik áleýetin damytýǵa, halyqaralyq tranzıttik telekommýnıkasııalyq marshrýttardy jasaýǵa jáne damytýǵa járdemdesedi.
Shartty ratıfıkasııalaý saıasat, ekonomıka, mádenıet, ulttyq qaýipsizdik, saýda, qorshaǵan orta, tranzıttik kólik, bilim berý jáne sport salalaryndaǵy eki memlekettiń arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa yqpal etedi.
Senatorlar Qazaqstan men Túrikmenstan arasyndaǵy Qazaqstan-Túrikmen memlekettik shekarasyn shegendeý týraly kelisimdi ratıfıkasııalady.
Kelisimge sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy, Túrikmenstan jáne О́zbekstan Respýblıkasy memlekettik shekaralarynyń túıisý núktesi memlekettik shekaranyń bastapqy núktesi bolyp tabylady. Shegendelgen memlekettik shekara syzyǵynyń sońǵy núktesi – Kaspıı teńizi jaǵalaýynda ornalasqan №162 shekaralyq núkte bolyp tabylady.
Memlekettik shekara syzyǵy men búkil shekaralyq belgilerdiń ornalasqan jeri Qazaqstan Respýblıkasy men Túrikmenstan arasyndaǵy Memlekettik shekara kartasynyń 41 paraǵyna túsirilgen, ol Kelisimniń ajyramas bóligi bolyp tabylady.
Osy Kelisimdi ratıfıkasııalaý memlekettik aýmaqty jáne ulttyq egemendiktiń keńistik shekterin belgileýge, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik shekarasyn halyqaralyq-quqyqtyq resimdeý prosesin aıaqtaýǵa jáne Túrikmenstanmen aýmaqtyq daýlardyń týyndaýynyń yqtımal alǵysharttaryn joıýǵa múmkindik beredi.
Palata Qazaqstan men Irlandııa arasyndaǵy Tabysqa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly úkimetaralyq konvensııany jáne oǵan Hattamany ratıfıkasııalady.
Konvensııa ekijaqty halyqaralyq shart bolyp tabylady jáne qosarlanǵan salyq salýdy joıý maqsatynda jasaldy. Konvensııaǵa qatysýshy memleketterdiń árqaısysy salyq tóleýshige bir ret – ýaǵdalasýshy memlekettiń birinde ǵana salyq tóleý múmkindigin qamtamasyz etedi. Ekinshi memleket tólengen salyq somasyna esepke jatqyzýdy beredi nemese salyq salynatyn jıyntyq tabystan ekinshi memlekette tabystyń salyq salynǵan bóligin alyp tastaıdy.
Konvensııada tabys paıda bolatyn memlekette dıvıdendterge, paıyzdarǵa jáne roıaltıge tómendetilgen mólsherlemeler boıynsha salyq salynýy múmkin erejeler de bar.
Otyrysta «Memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý týraly» zańǵa túzetýler qabyldandy.
Bul zańda memlekettik aýdıt júıesin odan ári reformalaý qajettigi eskerilip, zańnamaǵa birqatar ózgerister engizý kózdelip otyr. Atap aıtqanda, aýdıtke halyqaralyq standarttardy engizý jáne tıisti qyzmet salalarynyń kadrlar quramyn jaqsartý úshin «memlekettik aýdıtordyń assıstenti (kómekshisi)» uǵymy engiziledi.
Túzetýler bıýdjettik baǵdarlamalar ákimshileri men memlekettik mekemelerdiń qarjylyq eseptiliginiń jyl saıynǵy aýdıtin táýekelderdi basqarý júıesiniń negizinde ótkizýdi; sondaı-aq memlekettik aýdıt jónindegi ýákiletti organnyń ishki memlekettik aýdıtti ótkizý qaǵıdalaryn bekitýdi kózdeıdi.
Zańda elektrondyq memlekettik aýdıtti júzege asyrýdyń tártibi men ishki memlekettik aýdıt jónindegi ýákiletti organnyń áreketine shaǵym jasaý kezinde týyndaıtyn daýlardy appelıasııalyq túrde retteý tártibi bekitilgen. Qujatqa sáıkes, ishki aýdıt qyzmetteri bıýdjet prosesiniń tıimdiligine aýdıt júrgizedi. Memlekettik aýdıtorlardy sertıfıkattaý jónindegi Ulttyq komıssııadaǵy ókilderdiń sany aıqyndalady. Odan basqa, memlekettik aýdıtorlardyń etıkalyq erejeler men kásibı standarttardy saqtamaǵany úshin jaýapkershiligi kúsheıtildi, Ulttyq komıssııaǵa memlekettik aýdıtor sertıfıkatyn keri qaıtaryp alý quqyǵy beriledi, memlekettik aýdıtorlarǵa jazalaý sharasy retinde eskertý jasaý qoldanylady.
Senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy baǵalaý qyzmeti týraly» zańdy qabyldady.
Zańda baǵalaý qyzmetimen kásibı túrde aınalysatyn adamdardyń baǵalaýshylar palatalarynda mindetti túrde múshe bolýy kózdelip otyr. Sany keminde úsh júz músheni quraıtyn baǵalaýshylar palatalarynda óz músheleriniń baǵalaý qyzmetiniń sapasy baqylanady, baǵalaýshylardyń quqyqtary men zańdy múddeleri qorǵalatyn bolady.
Zańda baǵalaýshylar palatalary «baǵalaýshy», «sarapshy» biliktiligin berý týraly kýálikter, baǵalaýshylar men sarapshylardyń biliktiligin arttyrý jáne qaıta daıarlaý kýrstarynan ótkeni týraly sertıfıkattar beriletini týraly erejeler bar. Odan basqa, baǵalaý qyzmetiniń standarttary belgilenetin bolady.
Otyrysta zańnamaǵa baǵalaý qyzmeti máseleleri boıynsha túzetýler eki oqylymda qaralyp, qabyldandy. Túzetýler Azamattyq, Eńbek, Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodeksterge, sondaı-aq «Jyljymaıtyn múlik ıpotekasy týraly», «Saqtandyrý qyzmeti týraly», «Aksıonerlik qoǵamdar týraly», «Kólik quraldary ıeleriniń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý týraly», «Týroperatordyń jáne týragenttiń azamattyq-quqyqtyq jaýapkershiligin mindetti saqtandyrý týraly», «О́simdik sharýashylyǵyndaǵy mindetti saqtandyrý týraly» jáne «Memlekettik múlik týraly» zańdarǵa engiziletin boldy.
Elimizdiń baǵalaý qyzmeti týraly zańnamasyn buzǵany úshin Ákimshilik quqyq buzýshylyqtar týraly kodekske ákimshilik jaýapkershilikke tartý jáne ákimshilik quqyq buzýshylyqtary týraly isterdi Qarjy mınıstrligi organdarynyń qaraýyn kózdeıtin ózgerister engiziledi.
Qujatta qyzmetkerdiń «baǵalaýshy» biliktiligi týraly kýáliginiń kúshi joıylǵan jaǵdaıda jumys berýshiniń bastamasy boıynsha eńbek shartyn buzýǵa negiz bolatyny týraly da ereje bar.
Otyrysta «Jábirlenýshilerge zııandy óteý qory týraly» zań da qabyldandy.
Bul qujat qylmystyq quqyq buzýshylyqtardan zardap shekken jábirlenýshilerge ótemaqy tóleý jónindegi quqyqtyq, áleýmettik jáne uıymdastyrýshylyq negizderdi retteıdi.
Zańda jábirlenýshiler quqyqtaryn qorǵaý tetikterin qalyptastyrý, olarǵa jáne olardyń zańdy ókilderine qarjy kómegin berý úshin, sondaı-aq Jábirlenýshilerge zııandy óteý qorynda quqyqtyq, uıymdastyrý, qarjylyq, ákimshilik-bólý resýrstaryn jınaqtaý arqyly qarjylandyrý jáne qarjy tóleý tártibin júıeleý týraly erejeler bar.
Qujat qylmystyq quqyq buzýshylyqtardyń jekelegen sanattary boıynsha zardap shekken azamattarǵa jerleý, emdeý, aıyqtyrý jáne basqa da sharalardyń shyǵyndaryna baılanysty materıaldyq aýyrtpalyqtardy azaıtýǵa baǵyttalǵan. Odan basqa, memlekettiń aralasýy arqyly shyǵynnyń ornyn toltyrý ınstıtýtynyń tıimdiligi arta túsedi jáne qylmystyq quqyq buzýshylyqtardy jasaǵan adamdarǵa qarsy memlekettiń keri talap qoıýy yntalandyrylady.
Eki oqylymda qaralǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Jábirlenýshilerge zııandy óteý qory qyzmetiniń máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe zańmen Bıýdjet, Qylmystyq, Qylmystyq-prosestik, Qylmystyq-atqarý kodeksterine, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańǵa túzetýler engizildi.
Otyrys barysynda senator Darhan Káletaevtyń ulttyq sport túrlerin memlekettik qoldaý sharalaryna qatysty depýtattyq saýaly jarııa etildi.
2017 jyldy qorytyndylaı kelip, Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev: «Ústimizdegi jyl memleket damýynyń jańa satysyna kóshýine baılanysty júzege asyrylǵan jumystardyń kólemi men qarqyny jaǵynan erekshe jyl boldy», - dep atap ótti.
Senat Tóraǵasy Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgeristerdiń nátıjesinde Prezıdent ókilettikteriniń birqatary bıliktiń atqarýshy jáne zań shyǵarýshy tarmaqtaryna berilgenin atap ótti. «Búginde elimizdiń ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq jańǵyrýynyń negizine aınalǵan Elbasynyń rýhanı jańǵyrý tujyrymdamasyn iske asyrý boıynsha naqty qadamdar jasalýda», - dedi Q.Toqaev.
Senat basshysy bıyl Astanada ótken birqatar mańyzdy sharalarǵa nazar aýdardy. Elordada ótken EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi, Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń tarıhı sammıti jáne Sırııa daǵdarysyn retteýge arnalǵan Astana kelissózderi Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń jahandyq saıasattaǵy belsendi róli men halyqaralyq bedelin aıǵaqtaı túskenin atap ótti.
Joǵarǵy Palatanyń Tóraǵasy Elbasy belgilegen strategııalyq mindetterdi zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etýdegi Senat qyzmetine joǵary baǵa berdi. «Senat Úkimetpen ózara tyǵyz baılanysta jumys júrgizip, elimiz úshin óte mańyzdy bolyp tabylatyn toqsannan astam zań jobalaryn muqııat talqylap, qabyldady», - dedi Q.Toqaev. Qabyldanǵan zańdar negizinen Prezıdenttiń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýyn jáne memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrýǵa baǵyttaldy.
Palata basshysy sondaı-aq Senatta zań jobalaryn talqylaý barysyndaǵy qyzý pikirtalastardyń nátıjesinde, zań jobalaryn birshama jaqsartatyn salmaqty túzetýler engizilgenin de atap ótti. Konstıtýsııalyq reformalar nátıjesinde kúsheıtilgen parlamenttik baqylaý pármenin paıdalana otyryp, Senatta qoǵamdy tolǵandyryp júrgen ózekti taqyryptarǵa arnalǵan birneshe parlamenttik tyńdaýlar ótkizildi. О́tkir máseleler keńinen talqylanǵan jıyn barysynda osy baǵyttardaǵy jumysty jandandyrý boıynsha tıisti memlekettik organdarǵa naqty nusqaýlar berilip, olardyń oryndalýy baqylaýǵa alyndy.
Q.Toqaevtyń aıtýynsha, jańa 2018 jyl da elimizdiń qoǵamdyq-saıası jáne rýhanı ómiri úshin erekshe jyl bolady. «Sanaýly kúnderden keıin Qazaqstan Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etetin bolady. Barsha qazaqstandyqtar elordamyz Astananyń 20 jyldyǵyn qarsy alýǵa qyzý daıyndalýda», - dedi ol. Osyǵan baılanysty Parlament joǵary Palatasynyń basshysy depýtattardy zań jobalary boıynsha belsendi jumystardy joǵary jaýapkershilikpen jalǵastyra berýge shaqyrdy.
