Jyl boıy júzege asyrylǵan aýqymdy jumystardyń negizgilerin sóz etken Senat Tóraǵasy bıylǵy jyl memleket damýynyń jańa satysyna kóshýine baılanysty júzege asyrylǵan jumystardyń kólemi men qarqyny jaǵynan erekshe jyl bolǵanyn jetkizdi. «Konstıtýsııaǵa engizilgen ózgeristerdiń nátıjesinde Prezıdent ókilettikteriniń birqatary bıliktiń atqarýshy jáne zań shyǵarýshy tarmaqtaryna berildi. Búginde elimizdiń ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq jańǵyrýynyń negizine aınalǵan Elbasynyń rýhanı jańǵyrý tujyrymdamasyn iske asyrý boıynsha naqty qadamdar jasalýda», dedi Q.Toqaev.
Sondaı-aq Senat basshysy bıyl Astanada ótken birqatar mańyzdy sharalarǵa nazar aýdardy. EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi men Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń tarıhı sammıti jáne Sırııa daǵdarysyn retteýge arnalǵan Astana kelissózderi Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń jahandyq saıasattaǵy belsendi róli men halyqaralyq bedelin aıǵaqtaı túskenine toqtaldy. Sonymen qatar, Elbasy belgilegen strategııalyq mindetterdi zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etýdegi Senat qyzmetine joǵary baǵa berdi. «Senat Úkimetpen ózara tyǵyz baılanysta jumys júrgizip, elimiz úshin óte mańyzdy bolyp tabylatyn toqsannan astam zań jobalaryn muqııat talqylap, qabyldady», dedi Q.Toqaev.
Al qabyldanǵan zańdar negizinen Prezıdenttiń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Joldaýyn jáne memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrýǵa baǵyttaldy.
Palata basshysy, sondaı-aq Senatta zań jobalaryn talqylaý barysyndaǵy qyzý pikirtalastardyń nátıjesinde, zań jobalaryn birshama jaqsartatyn salmaqty túzetýler engizilgenin de eske aldy. Konstıtýsııalyq reformalar nátıjesinde kúsheıtilgen parlamenttik baqylaý pármenin paıdalana otyryp, Senatta qoǵamdy tolǵandyryp júrgen ózekti taqyryptarǵa arnalǵan birneshe parlamenttik tyńdaýlar ótkizildi. О́tkir máseleler keńinen talqylanǵan jıyn barysynda osy baǵyttardaǵy jumysty jandandyrý boıynsha tıisti memlekettik organdarǵa naqty nusqaýlar berilip, olardyń oryndalýy baqylaýǵa alyndy.
Q.Toqaevtyń aıtýynsha, jańa 2018 jyl da elimizdiń qoǵamdyq-saıası jáne rýhanı ómiri úshin erekshe jyl bolmaq. «Sanaýly kúnderden keıin Qazaqstan Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etetin bolady. Barsha qazaqstandyqtar elordamyz Astananyń 20 jyldyǵyn qarsy alýǵa qyzý daıyndalýda», dedi ol. Osyǵan baılanysty Parlament joǵary Palatasynyń basshysy depýtattardy zań jobalary boıynsha belsendi jumystardy joǵary jaýapkershilikpen jalǵastyra berýge shaqyrdy.
Bekitilgen kún tártibine saı, bul kúni depýtattar eń aldymen Syrtqy ister mınıstri Qaırat Ábdirahmanovtyń tanystyrýymen Májilis maquldaǵan eki qujatty talqylady. Onyń alǵashqysy – «Qazaqstan Respýblıkasy men Túrikmenstan arasyndaǵy strategııalyq áriptestik týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly» bolsa, ekinshisi – «Qazaqstan Respýblıkasy men Túrikmenstan arasyndaǵy Qazaqstan – Túrikmenstan memlekettik shekarasyn shegendeý týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy.
Sharttyń erejelerine sáıkes taraptar halyqaralyq terrorızmge jáne dinı ekstremızmge, sondaı-aq jańa qaýipter men qaýipsizdik syn-qaterleriniń ózge de kórinisterine qarsy kúreste yntymaqtastyqty keńeıtedi jáne tereńdetedi.
Osy kúni palata Qazaqstan men Irlandııa arasyndaǵy Tabysqa salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly úkimetaralyq konvensııany jáne oǵan Hattamany ratıfıkasııalady. Bul konvensııa ekijaqty halyqaralyq shart bolyp tabylady jáne qosarlanǵan salyq salýdy joıý maqsatynda jasalǵan. Sonymen qatar jıynda «Memlekettik aýdıt jáne qarjylyq baqylaý týraly» zańǵa túzetýler qabyldandy. Parlament Májilisiniń depýtaty Omarhan О́ksikbaev pen Senattaǵy Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Nurlan Qylyshbaev baıandaǵan zańda memlekettik aýdıt júıesin odan ári reformalaý qajettigi eskerilip, zańnamaǵa birqatar ózgerister engizý kózdeledi. Atap aıtqanda, aýdıtke halyqaralyq standarttardy engizý jáne tıisti qyzmet salalarynyń kadrlar quramyn jaqsartý úshin «memlekettik aýdıtordyń assıstenti (kómekshisi)» uǵymy engiziledi.
Senatorlar qabyldaǵan qujattardyń qatarynda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy baǵalaý qyzmeti týraly» zań da boldy. Ádilet mınıstri Marat Beketaev pen Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń múshesi Vladımır Volkovtyń tanystyrýymen baǵalaý qyzmeti máseleleri boıynsha túzetýler eki oqylymda qaralyp, qabyldandy. Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov pen senator Sáýle Aıtpaevanyń baıandaýymen otyrysta «Jábirlenýshilerge zııandy óteý qory týraly» zańy da talqylanyp, qabyldandy. Bul qujat qylmystyq quqyq buzýshylyqtardan zardap shekken jábirlenýshilerge ótemaqy tóleý jónindegi quqyqtyq, áleýmettik jáne uıymdastyrýshylyq negizderdi retteıdi. Zańda jábirlenýshiler quqyqtaryn qorǵaý tetikterin qalyptastyrý, olarǵa jáne olardyń zańdy ókilderine qarjy kómegin berý úshin, sondaı-aq Jábirlenýshilerge zııandy óteý qorynda quqyqtyq, uıymdastyrý, qarjylyq, ákimshilik-bólý resýrstaryn jınaqtaý arqyly qarjylandyrý jáne qarjy tóleý tártibin júıeleý týraly erejeler bar. Sol sııaqty, osy kúni eki oqylymda qaralǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine Jábirlenýshilerge zııandy óteý qory qyzmetiniń máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» ilespe zańmen Bıýdjet, Qylmystyq, Qylmystyq-prosestik, Qylmystyq-atqarý kodeksterine, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorızmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańǵa túzetýler engizildi.
Aıta keteıik, otyrys barysynda senator Darhan Káletaevtyń ulttyq sport túrlerin memlekettik qoldaý sharalaryna qatysty depýtattyq saýaly jarııa etildi.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»
