Short-trek koroli

Ońtústik Koreıany bu­laı aıtýymyzdyń sebebi, koreıa­lyqtar 30 jyldan beri álemdik dodada ózge eldiń sportshylaryna júlde bermeı júr. Búginge deıin bul el Qysqy Olımpıadada 26 altyn medal alsa, sonyń 21-­in­ short-trekten jeńip alǵan. Mu­nan bólek 12 kúmis jáne 9 qola júldesi taǵy bar. Al álem chempıo­natynda 90 altyn, 71 kúmis jáne 62 qola medal alǵan. Bul – tek Qysqy Olımpııa oıyndary men álem chempıonatyndaǵy alǵan medal sany. Biz bul tizimge Azııa oıyndary men Ýnıversıadanyń medaldaryn qosqan joqpyz.

Ońtústik Koreıa 1948 jyly Sankt-Morıste ótken Qysqy Olım­­pıadaǵa tuńǵysh ret qatyst­y. Biraq bul eldiń sportshylary júldegerler qataryna iligemin degenshe arada 44 jyl ýaqyt ótip ketti. 1992 jyly Fransııanyń Albervıle qala­synda uıymdastyrylǵan QOO-da ońtústikkoreıalyq kon­kı­shi Kım Iýn Man 1000 metr qashyq­tyqta kúmis medal ıegeri atandy. Bul Koreıa úshin tarıhı kún bolatyn. Odan keıingi Olımpııa oıyndaryna short-trek sporty qosylyp, Ońtústik Koreıaǵa medal «jaýa bastady». 1992 jyly Koreıa short-trekten eki altyn jáne bir qola medaldy ıelenip, alǵash ret Aq Olımpıadanyń júldegerleri qataryna qosylyp, sol ýaqyttan beri úzdikter sapynan túsken emes. 

Ońtústik Koreıaǵa joǵaryda aıtqan medaldardyń úshten bir bóligin álemge An Hen Sý degen esimmen tanymal bol­ǵan sportshy ápergen. 2006 jy­ly Týrın Olımpıadasyna qaty­syp, úsh altyn (1000, 1500 metr jáne esta­feta), sonymen qa­tar 500 metr qashyqtyqta qo­la júldeni ıemdendi. Álem chempıonattarynda alǵan júlde boıynsha da An Hen Sýdyń baǵy janyp tur. Ońtústikkoreıalyq short-trekshi 18 márte álem chempıony, segiz márte kúmis jáne tórt márte qola júldeger atandy. Munan bólek Azııa oıyndarynda bes altyn, bir kúmis jáne Ýnıversıadada úsh altyn, bir qola medal jeńip alǵan. Eger An 2011 jyly Reseı quramasyna aýyspaǵanda, Koreıa quramasyna budan da kóp júlde áperer edi. 

Týrındegi Olımpıadadan keıin An jattyǵý barysynda tize­sin qatty jaraqattap alyp, tórt ret ota jasatty. Jaraqa­tyn emdep, 2009 jyly Vankýver Olımpıadasyna joldama berýshi jarysta 9-orynǵa ıe bolyp, ulttyq qurama sapynan shyǵyp qalǵan. Al 2010 jylǵy elishilik irikteýde jetinshi oryn alyp, bul joly álem chempıonatynan tys qaldy. 

Sportshy jattyǵatyn ko­man­da taba almaı, ábden áýre-sar­sańǵa túsip júrgende An­­ǵa Reseı aty­nan synǵa tú­sýge usynys bolady. An oılanýǵa ýáde ber­ge­nimen, Ońtústik Koreıanyń Olım­pıada quramasyna ený úshin sońǵy múmkindikti paıdalanyp kórýdi oılap, elishilik irikteý týrnırine qatysýǵa bel býady. Degenmen ol irikteýde tek besinshi oryn alyp, taǵy da quramadan shet qaldy. Úsh jyl boıy Koreıa quramasyna ilige almaı júrgen short-trekshiniń Sochıde ótetin Olımpıadaǵa qatysýǵa kepildik berip, qarjylaı qoldaý kórsetetinin jáne bolashaq­ta jattyqtyrýshynyń ornyn usynyp otyrǵan Reseı qu­ra­masynyń usynysyn qabyl­daýdan basqa amaly qal­maıdy. Annyń bul sheshimge kelýdegi basty maqsaty – taǵy da Olım­pıada oıyndarynda jeńiske jetý edi. «Sportshy úshin qaı eldiń atynan jeńiske jetkeniń asa mańyzdy emes, mańyzdysy – nátıje», dedi ol.

An Hen Sý Reseı quramasyna aýysqan soń sol eldiń azamatty­ǵyn alyp, aty-jónin Vıktor An dep ózgertedi. Reseıge kelgen soń Annyń ekinshi tynysy ashy­lyp, endi álemge Vıktor An retinde tanyla bastady. Ol Reseı quramasynda júrip úsh ret Olımpıadanyń altynyn jáne bir qola medalin ıelendi. Sondaı-aq álem chempıonatynda eki altyn, eki kúmis jáne bir qola medal jeńip aldy. Al Eýropa chempıonatynda segiz ret top jaryp, úsh kúmis medalǵa qol jetkizdi. 

An koreı azamattyǵynan bas­ tar­typ, Reseı azamattyǵyn al­­ǵan soń: «Koreı federasııasyn­da jaǵympazdyq pen tamyr-ta­nys­tyqtyń arqasynda ǵana ulttyq quramaǵa ilige alasyń. Meniń elden ketýimniń basty sebepteriniń biri osy», dep málimdedi. 

Annyń Sochıdegi tańǵalar­lyq jetistigi men Ońtústik Ko­­reıa­nyń short-trek sportynan medalsyz qal­ǵany elde úlken daý týdyryp, ol tipti el prezıdenti Pak Kyn Hege deıin jetedi. Prezı­dent An sekildi daryndy sportshynyń nege shetelge ketip qalǵanyn anyqtaýdy tapsyrady. Daýdyń sońy 2010 jyly Vankýver Olımpıadasyna An Hen Sýdyń ornyna barǵan Lı Chjon Sý men Kvak Iýn Gıdiń  úsh jylǵa sporttan shettetilýimen aıaqtaldy. Keıinirek halyqtyń ótinishi boıynsha merzimderi alty aıǵa deıin qysqardy. Lı Chjon Sý osy oqıǵadan keıin kon­kımen júgirý boıynsha baǵyn synap kórýge nıet­tengen, biraq qazyǵynan uzap kete almaı, short-trekke qaıta oraldy. Qazir eki sportshy da óz elderinde ótetin Olımpııa oıyn­daryna qatysýǵa úmitker sport­shylardyń tiziminde júr.

Vıktor An Sochı Olımpıada­synda chempıon atanǵan soń, áleýmettik jeli arqyly aldaǵy jospary týraly aıtyp, áli de Reseı úshin medalǵa talasatynyn jetkizdi. «Men qazir sport­tan kete al­maımyn. Olım­pıa­da­­dan ke­ıin Reseı­de short-­tre­­k­­­pen aı­­n­a­lysatyn jas sport­­­shy­lardyń sa­ny kúrt artty. Men áli sportty damytýdy jalǵast­yr­ýym kerek. Bul meniń sońǵy Olımpıadam emes jáne Reseı úshin áli talaı básekede top jaratynyma, medalǵa qol jetkizetinime senimdimin!», dedi sportshy.

Alty dúrkin Olımpıada chempıo­ny Vıktor An jasy 32-ge kelse de Ońtústik Koreıada ótetin Qysqy Olımpııa oıynda­ryna qatysyp, júldeler sanyn eselegisi keledi. «Eger Reseı Olım­pıadaǵa boıkot jarııalamasa, men beıtarap týdyń as­tynda qatysýǵa daıynmyn. Men bul Olımpıadaǵa tórt jyl daıyndaldym, sondyqtan ońaı berilgim kelmeıdi», deıdi ol. 

Vıktor Annyń jetistikteri estigen jandy tań qaldyrmaı qoımaıdy. An sekildi álem­niń úzdik short-trekshisin tárbıe­le­gen Koreıada jyl sa­ıyn myńdaǵan bala sporttyń osy túrimen aınalysady. Maqsat – qalyptasqan úrdisti úzip almaý. Ońtústik Ko­reıa­da aýdan chempıonatyna qaty­sýshylardyń sany Qazaqstan chem­pıonaty qatysýshylarynyń sa­nynan kóp. Osy kúnderi short-trekten Qazaqstan chempıo­natyna 56 sportshy qaty­syp jatyr. Bizdiń sportshylar muz­da syrǵanaýdy endi úıre­nip­ jatqanda, koreıalyqtar qar­sy­lasty basyp ozý men taktı­kalyq sheberlikti aqylmen paıda­laný kerektigin ıgeredi.

Short-trek Ońtústik Ko­reıa­da óte tanymal bolǵandyqtan, qarjynyń negizgi bóligi osy sport túrine bólinedi. Son­dyq­tan bul elde qurama sapyna ili­gý úshin báseke óte tartys­ty ótedi. Osydan keıin koreıa­lyq órender júlde alyp, kózge túspegende qaıtsin! An sııaq­ty sportshylardyń je­tis­ti­gi men erligin kórip ós­ken oǵ­landar soǵan qarap boı túzeı­tini anyq. «Short-trek­shiler patshalyǵyndaǵy» árbir bala An sııaqty aldyna qara salmaıtyn júırik bolǵysy keledi. О́ıtkeni ol short-trek patshasy ǵoı!

Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»