– Qatelespesem, rıngke shyqpaǵanyńa alty aıdan asypty. Jartyjyldyq úzilis sporttyq babyńa keri áserin tıgizbeı me?
– Árıne sporttyq babyńda bolý úshin jıi-jıi jarystarǵa qatysý kerek. Biraq biz belgili bir ýaqytqa deıin em-dom qabyldap, álem chempıonatynan keıin demalysqa shyqtyq. О́ıtkeni túrli deńgeıdegi qol, dene jáne bel jaraqaty boldy. Onyń ústine jańa jylǵa deıin mańyzdy halyqaralyq jarystar joq edi. Sondyqtan bas bapker bizdi tolyq em alý úshin jáne mańyzdy jarystan soń azdap tynyǵý úshin demalysqa jiberdi. Al jańa jyldan bastap alǵashqy oqý-jattyǵý jıynyn aıaqtap, aqyryndap babymyzǵa enip kelemiz. Alda taǵy bir jıyn ótkizip, onan soń halyqaralyq týrnırge qatysyp, tájirıbemizdi shyńdaımyz.
–Salystyrmaly túrde qarasaq, О́zbekstan quramasynyń boksshylary halyqaralyq týrnırlerden keıin az ýaqyt demalyp, qaıta rıngke kóterilip, el chempıonatynda synǵa túsip jatady. Olardiki jan qınaýshylyq pa, álde?..
– Ár eldiń daıyndyǵy, jospary, maqsaty bólek bolady. Bizdiń elde ár mańyzdy jarystan soń alǵan jaraqatyńdy emdep, tynyǵýyńa múmkindik beredi. Bul óte durys. О́ıtkeni, jaraqatyńdy tolyq emdemeı, kelesi jarysqa shyqsań eski jarań syr beredi. Keıde jekpe-jekti jalǵastyra almaıtyndaı dárejege jetip, asqyndyryp alatyn jaǵdaılar da bolady. Densaýlyǵyń syr berse, saptan uzaq ýaqytqa shyǵyp qalýyń ábden múmkin, tipti qolǵabyńdy shegege ilýge de týra keletin jaǵdaılar kezdesedi. Sondyqtan alǵan jaraqatyńdy tolyq emdep almaıynsha, jarysqa qatysýdyń qajeti joq dep esepteımin. Al О́zbekstan quramasy týraly olardyń bapkerleri men basshylarynan suraǵan durys shyǵar.
– О́zbekstan dep qaldyq qoı, óziń úsh ret jeńgen ózbek boksshysy Jalolovtan Azııa chempıonatynda ne sebepti jeńilip qaldym dep esepteısiń?
– Barlyǵyna ózim kinálimin. О́ıtkeni jarys О́zbekstanda ótip, fınalda ózbek boksshysymen judyryqtasqan soń, qarsylasymnan bir, tipti úsh bas joǵary turýym qajet bolatyn. Sondaı-aq jeńimpazdy anyqtaýdy tóreshilerdiń sheshimine qaldyrmaı, nokaýtpen jeńýim kerek edi.
– 2017 jyly Azııa jáne álem chempıonatynyń kúmis júldegeri atandyń. Jalpy, ótken jyl sen úshin oljaly boldy ǵoı?
– Eń alǵash Azııa jáne álem chempıonatyna qatystym. Jaı qatysyp qana qoımaı, elime kúmis júlde syıladym. Barlyǵyna eńbegimizdiń, tókken terimiz ben bapkerlerimizdiń aıtqan aqylynyń arqasynda jettik. Keıde, shirkin, sol birinshilikterde elimniń ánuranyn shyrqatqanda ǵoı, dep ishteı qynjylyp qalamyn. Buıyrsa, aldaǵy chempıonatta osy qatelikterimdi túzetip, kók týymyzdy bıikte kóterý úshin barymdy salamyn. Asa aýyr salmaqqa endi ǵana boı úıretip kelemin.
– Jalpy, asa aýyr salmaqta ishki básekelestik qandaı? О́zińe qaı boksshy laıyqty qarsylas dep aıta alasyń?
– Ishki básekelestik barlyq salmaqta óte joǵary. Kez kelgen boksshy halyqaralyq dodalarda elimizdiń namysyn qorǵaýǵa daıyn. Al meniń salmaǵymda pavlodarlyq Oljas Buqaev, mańǵystaýlyq jas boksshy Aıboldy Dáýrenuly jáne Nurboldy Sermahanov bar. Bulardyń bireýi jas, ekinshisin «qalpaqpen uryp alam» deýge bolmaıdy. Ulttyq quramaǵa deńgeıi tómen boksshylar qabyldanbaıdy ǵoı. Árqaısysy laıyqty qarsylas bola alady.
– О́zińdi áli qaı jaǵynan jetildire túsý kerek dep oılaısyń?
– Meniń basqa boksshylarǵa qaraǵanda, fızıkalyq múmkindigim tómen ekeni kórinip turady. Sondaı-aq taǵy da 10 kılo salmaq qosýym kerek dep oılaımyn. Álem chempıonatynda salmaǵym 96 bolsa, qarsylastarymnyń arasynda eń tómengi salmaq 110 boldy. Eń aýyry – 130 kılo. Taza 106 kılo bolsam, naǵyz óz babymda bolar edim. Jáne de sol salmaǵyma saı fızıkalyq múmkindigimdi de arttyrý kerek.
– Bokstan Qazaqstan quramasynyń altyn dáýiri dep qaı kezeńdi aıtar ediń?
– Eger nátıjege qaraıtyn bolsaq, 2000 jylǵy ulttyq quramamyz myqty boldy. Barshaǵa belgili, Sıdneı Olımpıadasynda boksshylar eki altyn jáne eki kúmis medal ıelendi. Ol kezdegi boksshylardyń shoqtyǵy men úshin árqashan bıik. Al medal sany az boldy demeseńiz, 2016 jyly Rıo Olımpıadasyna barǵan quramany aldyńǵylardyń sapyna qosar edim. Sebebi tóreshiler burmalamaı, ádil tórelik etkende Qazaqstan quramasy elge bir emes úsh altyn júldemen oralatyny anyq-tuǵyn.
– Qazir áýesqoı bokstyń quty qashyp bara jatqandaı kórinedi. Oǵan túrli sebepter bar ekenin óziń de bilesiń. Kásipqoı boksqa aýysý oıyńda joq pa?
– Birden aıtaıyn, kásipqoı boksqa aýysýǵa nıetim de, qulqym da joq. Álem chempıonatynan soń jan-jaqtan qońyraý shalyp, kelisimshart usynǵandar kóp boldy. Barlyǵyna «joq» degen naqty jaýapty berdim. Meniń barlyq arman-maqsatym – Olımpıada chempıony ataný.
– Eki jyl «Astana arlandary» sapynda judyryqtasqanyńdy bilemiz. Bul mekteptiń saǵan qanshalyqty kómegi tıdi?
– Olımpıada bolatyn jyly bas jattyqtyrýshymyz Myrzaǵalı Aıtjanov meni «arlandarǵa» jiberdi. О́ıtkeni ol ýaqytta áli de shıkileý edim. Myrzaǵalı aǵaı «arlandarǵa» bar, pis, shyńdal, tájirıbe jına» dedi. Ulttyq quramada bes jyldan beri júrgen soń ol kisi meniń qandaı deńgeıde ekenimdi jaqsy biledi. WSB jobasy men úshin úlken bir mektep boldy. О́zimdi tehnıkalyq jáne fızıkalyq turǵyda jetildirýime úlken kómegin tıgizdi.
– Áńgimeńe rahmet.
Áńgimelesken Álı BITО́RE,
«Egemen Qazaqstan»
