Máselen, Túrkııa. Kóp qabatty úılerdiń shatyrynda kún, jel energııasynan qýat, jylý alatyn qondyrǵylar bar. Bir qalyptan shyqqan qyzyl sısternalarǵa jańbyr sýy jınalady. Ishýge arnalmaǵanymen, tehnıkalyq qajettilikti óteıdi. Al qysty kúnderi kún energııasy qondyrǵysy arqyly úıge jylý beredi. Búginde aqshasy qaltasyna syımaı, shekesinen sherýen atyp otyrǵan eshkim joq.
Únemdelgen aqshanyń jumsalatyn jeri jetedi. О́te usynyqty nemis halqy qys aılarynda úıdi jylytý úshin bizdikindeı tonnalap kómir jaqpaıdy. On-on bes qabatty úı astyndaǵy jertólede jylý qazandyǵy bar. Aǵashty órtep, odan alynǵan jentektelgen kómirdi paıdalanyp qajetti jylýdy alady. Bizdegi kommýnaldyq júıedegi kemshilik, Keńes Odaǵy kezinde JEO-dan ár úıge shaqyrymdap jylý trassasy tartyldy. Jolda boıynan jylý qashatyn qubyrlar úılerge jetkenshe kommýnaldyq tólemdi áldeneshe esege kóbeıtip jiberedi. Osynyń bári bizdegi beı-bereket tirlikke jańasha qaraýdy talap etýde. Búginde Qyzylorda oblysy da kún jáne jel stansalarynyń jetistigin kórýge taıaý. «Aqyldy qala» («Smart city») jobasy boıynsha Qytaıdyń «SNEEC» memlekettik ınjenerlik kompanııasymen jumys júrip jatyr. «Aqyldy úı» degenińiz Qytaı memleketinde kódedeı kóp. «SNEEC» kompanııasy tájirıbesi tolysqandyqtan álemdegi jetpisten astam memleketke jylý, jel jáne kún stansalaryn salyp berip, kózderin ashyp keledi.
Al jel ótindegi Qyzylorda oblysy kún energııasyn óndirýden aldyna eshkimdi salmaıdy. Jazǵy shildede ottaǵy tabadaı jan bitkendi bir tarynyń qaýyzyna syıdyryp jiberetin aptaby kún saıyn soǵatyn, ashýyna minse attyly kisini yqtyryp jiberetin jeli jáne bar. Qytaılyq kompanııa osy jaǵyn esepshotqa salyp, táýekelge minip otyr. Sonymen qatar «Aqlaq» sý tospasynan elektr stansasyn salsa, 20-25 megavattyq qýat kózin alýǵa bolady eken.
Aqyldy elderde qoqystardy da kádege asyrady. Qytaıdyń «Huawei» kompanııasy qoqystardy óńdeýden bólek, qaldyqtaryn órtep, odan da jylý almaq.
Búginde oblysta memleket-jekemenshik áriptestigi negizinde jumys isteý jaqsy jolǵa qoıylǵan. Qytaıdyń álemge tanymal kompanııasy «Aqyldy qala» jobasyn júzege asyrýda darııanyń sol jaǵalaýyndaǵy jańa qala aýmaǵynda jumys istemek. Osylaısha álemdegi damyǵan elderdiń qol jetkizgen tamasha jetistikteri ómirimizge dendep enip keledi.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy
