Foto: avtor
Qatysýshylardy eń aldymen Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetovtiń atynan ákim orynbasary Ásem Núsipova quttyqtady.
«Qurmetti jastar, sizderdiń osy saıysqa belsene qatysyp, respýblıkalyq deńgeıde ótetin chempıonatqa joldama alýlaryńyzǵa tilektespin. Bizdiń oblys tehnıkalyq mamandyq ıelerin daıarlaýǵa áleýeti joǵary aımaq bolyp tabylady. Sondyqtan da mektep, kolledj bitirýshi túlekter osy salalarda eńbek etip, jumys isteýine barlyq múmkinshilikti jasaımyz. Jumysshy jastardyń qanatyn qataıtyp, bıikke shyǵaratyn WorldSkills baǵdarlamasynyń bolashaǵy zor» delingen Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimniń quttyqtaý hatynda.
– Aıta ketý kerek, bul saıys jyl saıyn bizdiń oblysta keńinen qanat jaıyp keledi, – dedi oblys ákiminiń orynbasary Ásem Núsipova.Máselen, 2016 jyly WorldSkills saıysy jeti sala boıynsha ótkizilse, 2017 jyly on bir sala boıynsha qolǵa alyndy. Al, bıyl mine, 31 salany qamtyp otyrmyz. Bizdiń óńirde jumysshy jastar daıarlaýǵa múmkindik zor. Árıne, kolledjder túlekteriniń 85 paıyzy tolyq jumysqa ornalasyp ketedi. Ásirese, qurylysshy, shashtaraz, kondıter, aýylsharýashylyq mamandaryna degen suranys joǵary. О́tken jyly KazSINK-pen kelisimshartty bekittik. Sóıtip jastar oqı júrip, iri kásiporyndarda eńbek ete alady. Bıyl osy saıys Semeı mashına jasaý zaýytynyń negizinde uıymdastyrylyp otyr. Balalar ózderine kerekti mamandyqty oqyp jatqandyqtaryn seziný kerek. Sóıtip respýblıkalyq saıysqa joldama alǵan kezde tyń daıyndyqta bolady. Árıne, byltyr halyqaralyq deńgeıge deıin kóterilgender bar. Biraq, aǵylshyn tilin erkin bilmeýi olarǵa birshama kedergi boldy. Biz áli de jastarymyzdy osyndaı alqaly jıyndarǵa talpyndyramyz, olardyń túrli saıystarǵa belsene qatysýyna yqpal etemiz.
– Bul oblystyq bilim basqarmasynyń tikeleı uıymdastyrýymen qolǵa alynǵan sharýa, – dedi Shyǵys Qazaqstan oblystyq tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý jáne mamandardy daıarlaý ortalyǵynyń dırektory Rıshat Ramazanov. Búgingi sharaǵa oblystan 35 kolledj jáne bir kásiporyn qatysyp otyr. Kolledjder 31 baǵyt boıynsha saıysady, bul qoǵamdyq qyzmet kórsetý, tehnıkalyq biliktilik, qurylys salasy deısiz be, jalpy jumysshy mamandyǵyna qatysy barlar óz biliktilikterin kórsetpek. Jáne alǵan bilimderin ortaǵa salady. Bulardyń barlyǵy da ekonomıkamen tikeleı baılanysty mamandyqtar. Bul oblys boıynsha osyndaı aýqymdy túrde tuńǵysh ret qolǵa alynǵan shara. Salystyrmaly túrde aıta ketsem, byltyr respýblıka boıynsha 30 túrli salada saıys ótip, oǵan 140 adam qatysqan edi. Bıyl oblystyq deńgeıde ótip jatqan osy jıynǵa 31 túrli sala mamandary bas qosyp, 150-den astam stýdent qatysty. WorldSkills bul álemdik qozǵalys, Eýropada paıda bolǵan. Soǵystyń sońǵy jyldary elde maman tapshy bolyp, jumysshylardy oqytyp, úıretý kerek bolǵan kezde osy WorldSkills baǵdarlamasy qolǵa alyndy.
Jeńil kólikterdi jóndeý salasy boıynsha saıysqa qatysýshylardy saraptaýshy Dmıtrıı Kolmakov Rıdder agrarlyq-tehnıkalyq kolledjiniń oqytýshysy eken, onyń aıtýynsha kólikterdi eń aldymen kompıýterlik dıagnostıkadan ótkizýdi bilý kerek. Ekinshiden, jeńil avtokóliktiń qorabyn tekserip, shashyp, qaıta jınap úırený qajet. Bulardyń barlyǵy qatysýshy jastarǵa qoıylatyn talaptar.
– Parıjde men 2017 jyly boldym, – dedi sheber shashtaraz atanǵan Vladımır Dýbının. О́skemende jáne Máskeýde «Avenıý» atty shashtaraz salonym bar. Árıne, men basqa mamandyq boıynsha joǵary bilim aldym. Biraq, shashtarazdyq ózine tartyp turdy. Bes jyl ýnıversıtette kásiporyndardyń aýdıtory mamandyǵyn meńgerdim. Biraq, jarty jyl qarapaıym shashtarazdyqqa oqyǵanymda ǵana kóńilim kónshidi. Adam óziniń súıikti isin tapsa bolǵany eken.
– Biz Aıagózdegi polıtehnıkalyq kolledjden ujymymyzben keldik, – dedi atalmysh kolledj dırektory Berikjan Oralǵazyuly. Aımaqtyq chempıonatty ótkizýdegi maqsat – úmitkerlerdi kásibı quzyrettilikke qoıylatyn halyqaralyq talaptarmen tanystyrý, toppen jumys isteý daǵdylaryn qalyptastyrý jáne joǵary bilikti jumysshy mamandardyń mártebesin kóterý.
Chempıonatqa qatysýshylar kásibı sheberlik tájirıbesin keńeıtýge, halyqaralyq deńgeıdegi oqytý tehnologııalary jáne jańa kásibı standarttarmen tanysýǵa múmkindik almaqshy. Saıysqa 18-22 jas aralyǵyndaǵy ShQO TjKBB júıesi oqý oryndarynyń stýdentteri jáne jumys isteıtin jastar qatysyp otyr. Jıyndy uıymdastyrýshylardyń qatarynda Shyǵys Qazaqstan oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Aıgúl Baıjanova, Semeı qalasyndaǵy Jastar resýrstyq ortalyǵynyń dırektory Oljas Soǵymbaı bar. Jarys qorytyndysynda WorldSkills chempıonatynyń barlyq deńgeıi boıynsha daıarlanýdyń is-áreket algorıtmderi qurylatyn bolady.
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda bastaý alǵan halyqaralyq «World Skills Shygys-2018» saıysy Semeı mashına jasaý zaýytynda jalǵasyn tapty. Saıysty uıymdastyrýǵa belsene atsalysýshylardyń biri Semeı mashına jasaý zaýyty AQ-tyń dırektory Nurlan Omarovtyń aıtýynsha, mundaı sharalarǵa kásiporyndarymyz qoldaý bildirgeni jón. Sebebi qazirde shyǵarylyp jatqan ónimderimiz shetelderge de satylyp jatyr. Sondyqtan naryq zańdylyǵynda kez kelgen taýardyń suranysy talapqa saı bolý kerek. Ol úshin joǵary bilikti mamandar qajet.
– Búgin osynaý «World Skills Shygys-2018» saıysy barysynda jastar «Dánekerleýshi», «Qurastyrýshy», «Kıim úlgileriniń dızaıneri», «Shashtaraz», «Aspaz» mamandyqtaryn erkin meńgergendikterin kórsetedi, – dedi oblys ákiminiń orynbasary Ásem Núsipova. Sarapshylar ishinde «SemAZ» JShS, «Azımýt» JShS, «Parasat Energo» JShS, «Qazaqtelekom» AQ sııaqty kóptegen kásiporyndardyń bilikti mamandary bar. Bularda jastarymyzdyń da jumys istep júrgendigin aıta ketý kerek. Sebebi bilimdi ári ónerli, talantty bolý kez kelgen jastyń talaptanýyna baılanysty dúnıe.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda bastaý alǵan halyqaralyq «World Skills Shygys-2018» saıysynyń Semeıdegi oblystyq kezeńi osylaısha birneshe kúnge sozylyp, óz máresine jetti. Qatysýshylar osy kúnderdiń ishinde Semeı mashına jasaý zaýytynda túrli básekelerden synǵa tústi.
Saltanatty sharada Shyǵys Qazaqstan oblysynyń bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Aıgúl Baıjanova oblys ákiminiń arnaıy marapat qaǵazyn saıysty uıymdastyrýǵa belsene atsalysqan Semeı mashına jasaý zaýyty AQ-tyń dırektory Nurlan Omarovqa tabystady.
Sondaı-aq Semeıdegi kóptegen kásiporyndar men shaǵyn kásipkerlik jetekshileri de osy saıysty oblystyq deńgeıde uıymdastyrýǵa nıet bildirgendikteri úshin maqtaý qaǵazdarymen marapattaldy. Al «World Skills Shygys-2018» boıynsha «Florıstıka» salasynan birinshi orynǵa Jadyra Muhamatqalıeva ıe boldy. Nan pisirýden Elena Borodýlına, aspaz isinen Sergeı Shınko jeńimpaz atalyp jáne taǵy da basqa júzdegen jastar óz salalary boıynsha alǵa ozyp shyqty.
«World Skills Shygys-2018» saıysynyń qorytyndysynda jastar «Dánekerleýshi», «Qurastyrýshy», «Kıim úlgileriniń dızaıneri», «Shashtaraz» mamandyqtaryn erkin meńgergendikterin kórsete bildi. Jeńiske jetkenderdi respýblıkalyq «World Skills Kazakhstan-2018» jobasynyń menedjeri Anar Tleýmaǵambetova quttyqtap, ulttyq chempıonatqa joldama alǵandarǵa sát-sapar men ıgi tabystar tiledi.
Raýshan NUǴMANBEK,
jýrnalıst
Semeı
