Alyp dalanyń ańyzy men aqıqatyn astastyryp bul ómirden kimder ótti, olardan qandaı ulaǵat qaldy degen áńgime búginde urpaqqa amanat. Týmysynan áýlıelik pen danyshpandyqty boıyna darytqan halqymyzdyń sherter shejiresi de, aıtar ańyzy da kóp. Al eldi uǵyný, jerdi taný deıtin dúnıe de babalar qalyptastyrǵan baıtaq joldyń jarqyn kórinisi.
Jambyl oblysy, T.Rysqulov aýdany, Aqyrtóbe aýylynyń qumdy betkeıinde, kúre joldyń tómengi jaǵyndaǵy qum jıegine jaqyn jerde Topaǵash jeri bar. Bul jerdi halyq «Áýlıe Topaǵash» dep te ataıdy. Tutas bir gektar jerdi alyp jatqan aǵashtardyń ózindik tarıhy da qalyptasqan. Halyq ańyzynda «Áýlıe Topaǵash» tarıhy sonaý 1400 jyldardan bastalady eken. Ańyzdarda Maqtym Aǵzam Qojanyń nemeresi Núrılanyń, tarıhtaǵy áıgili Domalaq eneniń órmek toqyǵan jeri delinedi. Al Topaǵash mańyndaǵy Sumqaıtty jerine baılanysty da el aýzynda derekter bar. Máselen 1726 jyldary Bolat hannyń tusynda ataqty Bógenbaı batyr úsh júzdiń basyn qurap, Ábilqaıyr bas sarbaz atanyp osy Topaǵashtyń tusynda jaýdyń betin qaıtarǵan desedi. Sondyqtan da bul jer Sumqaıtty atalyp ketken eken. Bul jerde de talaı batyrlar men bahadúrler el men jer taǵdyry úshin qurbandyqqa barǵan.
Ańyz túbi aqıqattan alshaq emes. Nege desek, sol Topaǵashta toǵyz áýlıe tas bar. Halyq muny toǵyz batyrdyń beınesi dep ataıdy. Sondaı-aq mundaǵy áýlıe qudyq ta kóne zamandardyń kýágeri ispetti. Topaǵashtyń árqaısysynyń ózindik ataýlary da halyq jadynda. Máselen, Adam Ata, Haýa Ana aǵashtary atalyp ketken aǵashtar myńdaǵan jyldardan beri ómir súrip kele jatqan adam qushaǵy jetpeıtin alyp dúnıe. Al perishteler talynyń túbindegi kishkene bulaqtyń ózindik emdik qasıeti bar desedi jurt.
Sheńberlene, toptasyp ósken taldar adamdy tabıǵattyń tylsym álemine jeteleıdi. Tipti adamnyń eriksiz qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Al onyń tarıhy ult tarıhyna qosylǵan tamshydaı bolsa da úles.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
