Sizderdi kúlli musylman qaýymy asyǵa kútken qasıetti ramazan aıynyń kelýimen shyn júrekten quttyqtaımyn! Árbir shańyraqqa shattyq pen baqyt, birlik pen bereke tileımin! Barshańyzǵa Jaratqan Iem jar bolsyn!
Bizdiń halqymyz ejelden ramazandy erekshe qasterlep: «On eki aıdyń sultany», – dep ataǵan. Berekesi mol aıda jaramazan jyryn aıtyp, orazanyń kelgenin qýanyshpen jetkizip, nasıhattaǵan. Al aýyzashar dastarqany rýhanı suhbattyń, bata men izgi tilektiń qaınary bolǵan. Aýyz bekitken adamdy aıryqsha qadirlep, oǵan aýyzashar berý – baǵzydan kele jatqan salt-dástúrimiz ben ádet-ǵurpymyz.
Tańǵy sáresi ár shańyraq úshin qýanyshty sát bolsa, keshki aýyzashar aǵaıyn men týysty, bir qaýym eldi ımandylyqqa uıytqan, merekesi men berekesi úılesken basqosý bolatyn. Allaǵa shúkir, bul ıgi dástúr ǵasyrdan ǵasyrǵa jalǵasyp, jańǵyryp keledi.
Ramazan – raqym aıy. Alla Elshisi: «Kimde-kim ramazan aıynda shynaıy senimmen, saýabyn bir Alladan úmit etip, oraza ustasa, buryn-sońdy jasaǵan kúnálary túgeldeı keshiriledi», – degen. Qasıetti aıdyń qurmeti úshin bir-birin keshirip, meıirimdilik jolyn ustanǵan pendeler saýapqa keneledi. О́zgege meıirim kórsetken adamǵa Alla taǵala ony meıirimine bóleıdi. Keshirgenge – keshirim jasalady.
Ramazan – jaqsylyq aıy. Orazada árbir jaqsy amaldyń saýaby eselenip jazylady. Hadıs-sharıfte aıtylǵandaı, «adam balasynyń barlyq ıgi isteriniń saýaby artady. Árbir jaqsylyqqa on eseden jeti júz esege deıin saýap jazylady». Omyraýda balasy bar, densaýlyǵy jaramaıtyn, kárilik jetken qarttarymyz aýyz bekitken kisilerge aýyzashar berse, ol da – abzal amaldyń biri.
Osy rette otandastarymdy materıaldyq kómekke muqtaj jandarǵa kóńil bólip, qaıyrymdylyq is-sharalarǵa belsendi túrde atsalysýǵa shaqyramyn. Kásipkerlerdi ramazannyń qurmeti úshin azyq-túlik, kókónis pen turmystyq zattarǵa, jol-kólik aqysyna jeńildikter jasaýǵa úndeımiz.
Ramazan – tárbıe aıy. Aýyz bekitken adam tilin jaman sózden tejeıdi. О́ıtkeni ardaqty paıǵambarymyz Muhammed (oǵan Allanyń salaýaty men sálemi bolsyn): «Kim bolsa da oraza ustaǵan kúni jaman sóz aıtpasyn, ári eshkimge daýys kótermesin...», – dep ósıet etken. Rasynda, Alla taǵala úshin tilin ótirik pen ǵaıbat sózden tyımaǵan pendesiniń ustaǵan orazasy qajet emes.
Ramazan – qasıetti Quran túsken aı. Bul aıda adam balasyn týra jol men baqytqa bastaıtyn, aqıqat pen jalǵannyń arajigin ajyratatyn Quran aıattary túse bastady. Oraza kezinde Qurandy keminde bir ret tolyq oqýdyń, mán-maǵynasyn kóńilge toqýdyń saýaby aıryqsha.
Ramazan – sabyr aıy. Aýzy berik adam keıbir kisilerdiń dóreki sózi men ádepsiz áreketine sabyr saqtap: «Men orazamyn», – degen sózben nápsisine toqtaý salyp, tózimdilik tanytady. Al sabyr ıesine beriletin syı – jánnat.
Ramazan – ózgerý aıy. Qasıetti Quran Kárimniń «Raǵyd» súresiniń 11-aıatynda: «Qaıbir qaýym ózin-ózi ózgertpeıinshe, Alla ony ózgertpeıdi», – dep baıandalǵan.
Orazada adamnyń tula boıy izgilikke tolyp, sana-sezimi ózgeredi. Bul – qabyl bolǵan orazanyń kórinisi. О́zin ózgertýge tyrysqan pende Jaratqannyń jarylqaýyna keneledi.
Qurmetti jamaǵat! Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy «2018 – Islam jáne otbasy jyly» dep atady. Qasıetti aıda qaraýsyz qalǵan qarttar men múgedekterge, jetimder men kópbalaly otbasylarǵa, naýqas adamdarǵa barynsha qamqorlyǵymyzdy kórseteıik, ardaqty aǵaıyn! Bir adamdy qýanyshqa bóleý – sadaqa.
Qudaıy astar men sadaqalar aýyzashar ýaqytynda uıymdastyrylsa, toılar ishimdiksiz ótkizilse, jamandyqtyń bastaýy bolǵan araq-sharaptyń satylýyna barynsha jol berilmese degen tilegimdi bildiremin.
Ramazan aıyndaǵy saýapty amaldyń biri – pitir sadaqasyn berý. Pitir sadaqasy baspanasy, jıhazdary, kóligi, quraldary men kıer kıiminen bólek artyq mal-múlki bar kez kelgen azat musylmanǵa – mindet. Pitir sadaqasyn ramazan aıynyń birinshi kúninen bastap, oraza aıt namazyna deıin berý mindetti. Bul sharıǵat talaby oryndalýy shart. Pitir sadaqasyn paqyrǵa, miskinge berýge bolady. Pitir sadaqa – pendeniń ramazan aıynda jibergen qate-kemshilikteriniń óteýi.
Qurmetti qaýym! On eki aıdyń sultany – ramazan qutty, berekeli bolsyn! Qasıetti aıda jasaıtyn qulshylyq, duǵa-tilekterińiz qabyl bolsyn! Alǵa qoıǵan arman-maqsattaryńyz oryndalyp, orazadan orazaǵa aman-esen jete berýimizdi Alla násip etsin! Elimiz aman, jurtymyz tynysh, halqymyzdyń birligi nyǵaıyp, berekesi arta bergeı! Táýelsizdigimiz árqashan baıandy bolǵaı! Áýmın!
Serikbaı qajy ORAZ,
Qazaqstan musylmandary
dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı
