Ras, keıde ol oıda joq jerden aıaǵyn balpań-balpań basyp, qalyń toǵaıdyń arasynan aıý sııaqty qorbańdap shyǵa kelýi de múmkin. Ondaıda joǵalǵan malyn izdep júrgen talaı jannyń záresi ushyp, at tizginine ıe bola almaı, basy aýǵan jaqqa beze jónelgenin bala kúnimizden estip-bilip kele jatyrmyz.
Bárin aıt ta, birin aıt, nar tulǵaly Násir kókem óz sharýasyna myǵym, yjdaǵatty ári qoly ashyq, jomart kisi ǵoı.
Qaı kezde izdep barsań da kókeıindegi oıyn jasyrmaı, naqyshyna keltirip, asyqpaı, bappen aıtady. El tarıhyn, jer tarıhyn jaqsy biledi. Á degende este joq, eski zamanalardan bastalǵan sııaqty kórinetin so bir qyzyqty áńgimelerdiń áne-mine degenshe búgingi kúnniń ózekti máselelerimen qalaı ushtasyp, qalaı jalǵasyp ketkenin tipti baıqamaı da qalasyz.
Bir qyzyǵy, Násir kókemniń eshkimge ókpesi joq. О́zi ómir súrip jatqan qoǵamdy da, zamandy da kinálamaıdy. Tipti jyl saıyn ósip bara jatqan ınflıasııany aýyzdyqtaı almaı otyrǵan úkimetke de tıispeıdi. О́z qyzyǵy ózine molynan jetetin bolǵan soń, basqada shataǵy joq adamdaı shalqaıyp, mamyrajaı keıipte otyrady.
– Ana-a-aý, tómendegi dúkennen qant pen shaı ǵana satyp alamyz. Al basqasy óz qoramyzdan, óz baqshamyzdan tabylady, – deıdi ol azyq-túlik máselesin qus jastyqta jantaıyp jatyp-aq op-ońaı sheship tastaǵan sııaqty kózińizdi qyzyqtyryp.
Rasynda da, bul úıdiń baý-baqshasy jaz boıy jaıqalyp turady. Jemis aǵashtary máýesin kótere almaı, jerge ıilip, otaǵasy sekildi jantaıyp jatady. Al baqshadaǵy qalyń kókóniske qur ánsheıin qarap turyp-aq qarnyń qampıyp, toıyp qalǵandaı bolasyń. Ásirese olardyń bıylǵy ekken kártóshkesimen búkil aýyldy bir jyl qınal-
maı asyrap shyǵýǵa bolatynyna kámil senesiń.
Násir kókemniń qolyndaǵy maly da qońdy, qora-qopsysy da keń. Taý bókterinde arqandaýly turatyn bıeleriniń túgi jyltyrap, qos búıiri shermıip ketipti. Olardyń ústine qonbaq bolǵan ıtshybyn ekesh ıtshybynnyń ózi aıaq tireıtin búdir tappaı, qaıta-qaıta domalap túsip qala beredi.
– Áı, qyztalaqtar-aı! – dedi búgin Násir kókem tómendegi aýyl jaqqa qarap otyryp, myrs etip kúlip. – Áli otyr... Kórdiń be?
– Kimdi? – deımin men kókem qaraǵan jaqqa qaraı moınymdy sozyp.
– Ana-a-aý, aǵaıyndardy aıtamyn da...
Ol aýyldyń orta tusyndaǵy jýan qaraǵashtyń túbinde jaıǵasqan bir top adamdy nusqady ıegimen. Onyń «aǵaıyndar» dep otyrǵany negizinen óziniń qatar-qurbylary ekenin jaqsy bilem ǵoı. О́ıtkeni Bójildek kókem bastaǵan onshaqty kisi kúnde jınalady sol jerde.
– Baǵana-a, men bıeni arqandaýǵa shyqqanda kelip edi, – deıdi Násir kókem olardy jaqtyrmaı jerge shyrt túkirip. – Qur ásheıin myljyń sózben ne bitiredi eken deseıshi?.. Áneýgúni: «Áı, qarap otyrǵansha, osylarmen bir ájik-kújik áńgimelesip, ázildesip qaıtaıynshy» dep barsam, bári jabylyp bıyl ǵana mektepke derektir bop kelgen jap-jas jigitti jamanda-a-ap
otyr. Jynym kelip, bireýiniń jelkesinen qoıyp jibereıin dep oqtalyp turdym da, qudaı ońdap, sabyr saqtadym-aı!.. Sodan beri o jaqqa attap baspaıym. Odan góri aryq tazalap, shóp shapqanym artyq qoı.
Biraz otyryp, tandyr nanǵa sary maı jaǵyp jep, bir-eki kese qymyz iship, úıge qaıttym. «Al jaqsy, aman bolaıyq», dep sharbaqtyń syrtynda qol alysyp turǵanymyzda, Násir kókem tómendegi aýyl jaqqa taǵy da bir kóz salyp:
– Oıpyr-aı, analar áli otyr! – dedi tańǵalyp. – Ne degen bitpeıtin sóz! Osy ýaqqa sheıin talaı-talaı tirlikti aıaqtap tastaýǵa bolar edi-aý...
Nurǵalı ORAZ,
«Egemen Qazaqstan»