UQShU jıynyna Qazaqstan Prezıdentinen ózge, atalǵan uıymǵa múshe memleketterdiń basshylary – Belarýs Respýblıkasynyń Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti Sooronbaı Jeenbekov, Reseı Federasııasynyń Prezıdenti Vladımır Pýtın, Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Emomalı Rahmon, Armenııa Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń mindetin atqarýshy Nıkol Pashınıan jáne osy uıymnyń Bas hatshysy mindetin atqarýshy Valerıı Semerıkov qatysty.
Qazaqstan Prezıdenti basqosý aldynda UQShU múshe memleketteriniń basshylaryn jeke-jeke kútip alyp, munan soń prezıdentter estelik sýretke túsý rásimine qatysty.
Prezıdentterdiń shaǵyn quramdaǵy kezdesýinde Keńes músheleri halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik problemalaryn, Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna múshe memleketterdiń osy uıym aıasyndaǵy jáne halyqaralyq arenadaǵy yqpaldastyq máselelerin talqylady.
Jıyndy ashqan Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev áriptesterin elimizdiń bas qalasy – Astanada UQShU-nyń kezekti sammıtin ótkizýge baılanysty qarsy alyp otyrǵanyna qýanyshty ekenin jetkizdi. Sodan soń sessııanyń kún tártibin jarııalap, otyrysty ótkizýdiń sharttarymen tanystyrdy. Prezıdentter kún tártibindegi jıyrmadan asa máseleniń birqataryn shaǵyn quramda jabyq esik jaǵdaıynda talqylady.
Jalpy, elimiz úshin atalǵan sessııa Qazaqstannyń 2018 jyly Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna tóraǵalyq etýi sheńberinde negizgi jáne qorytyndy is-shara bolǵandyǵymen de mańyzdy. О́ıtkeni, otyrys barysynda UQShU-ǵa múshe memleketter basshylary Qazaqstannyń tóraǵalyq etý kezeńinde elimiz usynǵan Uıymnyń basym baǵyttaryn iske asyrýdyń negizgi nátıjelerin qorytyndylady.
Sessııada Qyrǵyzstannyń kelesi sessııaaralyq kezeńdegi tóraǵalyǵynyń basymdyqtary da sóz bolady.
Ujymdyq qaýipsizdik keńesi sessııasynyń keńeıtilgen quramdaǵy otyrysynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev aldymen Qazaqstan UQShU-ny bedeldi ári tıimdi qurylym retinde sanaıtyndyǵyn aıtty.
– Uıymǵa múshe memleketterdiń belsendi ári jan-jaqty qoldaýynyń arqasynda Qazaqstannyń tóraǵalyǵy ýaqytyndaǵy mindetke alǵan basymdyqtar tolyq júzege asyryldy, – degen Prezıdent Qazaqstan tóraǵalyǵynyń alǵashqy qorytyndylaryn jarııa etti.
– Birinshiden, biz áskerı salada UQShU-nyń birikken shtabyn reformalaýdy josparly túrde aıaqtadyq. Bizdiń qaýipsizdigimizge áleýetti qaterlerdi anyqtaý boıynsha múmkinshilikti keńeıtýge arnalǵan UQShU-nyń tolyqqandy daǵdarystyq áreket etý qyzmetin daıyndaý aıaqtalyp keledi. Qyrǵyzstan aýmaǵynda «Jaýyngerler baýyrlastyǵy-2018» oqý-jattyǵýy Shuǵyl áreket etý ujymdyq kúshteriniń bólimshelerin jáne UQShU bitimgershilik batalonyn tartý arqyly ótkizildi. Ekinshiden, Almatyda UQShU-nyń áskerı tehnıkalyq yntymaqtastyqqa arnalǵan memleketaralyq komıssııasynyń otyrysy ótkizilip, qarý-jaraq pen áskerı tehnıkany standarttaý jónindegi úılestirý keńesi quryldy. Úshinshiden, BUU Bas Assambleıasynyń 73-sessııasynda Qazaqstannyń terrorızmnen azat beıbit álem qurýǵa arnalǵan ámbebap kodeks qabyldaý týraly bastamasy sátti júzege asyryldy. Búginde bul kodekske 70 memleket qosyldy. Tórtinshiden, qazirgi zamanǵy kıberqaýipterge qarsy turýǵa baǵyttalǵan birlesken jumystar jalǵasyn tapty. Besinshiden, esirtkiniń zańsyz aınalymymen kúres máselesi de UQShU-nyń tyńǵylyqty nazarynda boldy. О́tken kezeń ishinde «Arna» atty eki operasııa júrgizildi. Buǵan qosa, onyń aıasynda Qazaqstannyń ońtústiginde «Qyzyl barhan» arnasy» halyqaralyq esirtkige qarsy operasııasy ótti, – dedi Memleket basshysy.
Keńeıtilgen otyrystan soń Qazaqstan Prezıdenti Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymy Ujymdyq qaýipsizdik keńesi sessııasynyń qorytyndysy boıynsha baspasóz máslıhatyn ótkizdi.
Memleket basshysy buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi aldynda sóılegen sózinde Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymynyń Ujymdyq qaýipsizdik keńesi aıasynda ótken kezdesýlerdiń dostyq ári syndarly sıpatyn atap ótti.
– Biz memleketterimizdiń qaýipsizdikti nyǵaıtý jolyndaǵy ózara is-qımylynyń barlyq derlik máselelerin qarastyrdyq. Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyn damytýdyń negizgi baǵyttary, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik saıasattyń ózekti problemalary jóninde syndarly pikir almastyq. Qazaqstannyń Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna tóraǵalyq etýine oraı belgilengen basymdyqtardyń oryndalýyn qorytyndyladyq, – dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna múshe memleketter tarapynan Qazaqstannyń osy halyqaralyq uıymǵa tóraǵalyq etýi kezinde atqarǵan jumystaryna joǵary baǵa berilgenin aıtty.
Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti búgin Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymy aıasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa jáne ujymdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý tetikterin jetildirýge baǵyttalǵan mańyzdy sheshimderdiń qabyldanǵany jóninde aıtty.
– Birlestiktiń aldaǵy kezeńge arnalǵan mindetteri men josparyn qamtıtyn Qorytyndy deklarasııa Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymynyń Astanadaǵy sammıtiniń negizgi saıası qujatyna aınaldy. «Halyqaralyq terrorıstik uıymdar jaǵynda qarýly qaqtyǵystarǵa qatysqan adamdarǵa qatysty úılestirilgen sharalar týraly» málimdeme qabyldandy. Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymynyń seriktesi jáne Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymy janyndaǵy baqylaýshy mártebelerin quqyqtyq resimdeý jónindegi bizdiń belarýstik áriptesterimiz bastaǵan jumysty aıaqtadyq. Tıisti qujattarǵa qol qoıyldy, – dedi Memleket basshysy.
Sondaı-aq Qazaqstan Prezıdenti búgingi sessııa qorytyndysy boıynsha Zańsyz mıgrasııaǵa qarsy turý júıesin damytý jónindegi is-qımyl jospary jáne Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna múshe elderdiń múddesi úshin úılestirilgen aqparattyq saıasatty damytý jónindegi is-sharalar jospary bekitilgenin aıtty.
Nursultan Nazarbaev sóziniń sońynda BAQ ókilderine kelesi sessııaaralyq kezeńde Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna Qyrǵyz Respýblıkasy tóraǵalyq etetinin málimdedi. Memleket basshysy Qyrǵyz Respýblıkasy Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymyna joǵary deńgeıde tóraǵalyq etip, osy uıymnyń odan ári jan-jaqty damýyna zor úles qosatynyna senim bildirdi.
Jalpy, UQShU Ujymdyq qaýipsizdik keńesinde jıyrmadan asa halyqaralyq jáne óńir-
aralyq kelisimderge qol qoıdy.
Sessııa barysynda, sondaı-aq memleketter basshylary UQShU memleketaralyq áskerı-ekonomıkalyq yntymaqtastyǵy jónindegi komıssııa tóraǵasy etip Reseı úkimeti tóraǵasynyń orynbasary Iýrıı Borısovti taǵaıyndaýǵa kelisim berdi.
UQShU tóraǵalyǵy 2018-2019 jyldary Qyrǵyz Respýblıkasyna ótetindikten, el prezıdenti Sooronbaı Jeenbekov sessııa barysynda Qyrǵyzstannyń tóraǵalyq kezeńindegi basymdyqtaryn atady. Elbasy Qyrǵyz tarapynyń jumysty júıeli ári tabysty jalǵastyratyndyǵyna senim bildirip, baýyrlas memleketke barynsha qoldaý kórsetiletindigin jetkizdi.
Uıymǵa múshe-memleketterdiń basshylary UQShU-nyń jańa bas hatshysyn taǵaıyndaý máselesin de talqylady. Máseleniń mánisin ashyp aıtar bolsaq, Bas hatshy laýazymyna 2017 jyldyń mamyr aıynda taǵaıyndalǵan Armenııanyń ókili Iýrıı Hachatýrovty Armenııa tarapy bıyl qyzmetinen qaıtaryp aldy. Uıymnyń bekitilgen qaǵıdasy boıynsha UQShU Bas hatshysy múshe-memleketterdiń arasynan álippe boıynsha aýysymdyq tártippen úsh jylǵa taǵaıyndalady. Bul máselege baılanysty pikirin bildirgen Qazaqstan Prezıdenti UQShU Bas hatshysyn taǵaıyndaý máselesi jeltoqsan aıynda Sankt-Peterbýrg qalasynda ótetin jıynda túpkilikti sheshiletindigin atap ótti.
Jalpy, 2017 jylǵy 30 qarashada Mınsk qalasynda ótken Ujymdyq qaýipsizdik keńesiniń sessııasynda UQShU-daǵy tóraǵalyq Qazaqstanǵa ótkeni belgili. Mine, týra bir jyldan soń qorytyndysy shyǵarylǵan tóraǵalyq qyzmet elimizdiń abyroıyn asqaqtata tústi. Barlyq mindettemeler, keshendi josparlar tolyq oryndaldy. Jalpylaı alǵanda, UQShU-ny damytý men jetildirýde bizdiń elimizdiń qosqan úlesi orasan. Atap aıtqanda, Ujymdyq jedel den qoıý kúshteri Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń bastamasymen qurylyp, júıeli túrde damýda. Atalǵan is-sharalar men jasalǵan tetikterdiń kesheni Qazaqstannyń ulttyq qaýipsizdigi men jalpy óńirdiń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge edáýir úlesin qosýǵa múmkindik berýde.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan
