Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda Túrki áleminiń besigi bolyp, Eýropa men Azııanyń kópirine, Shyǵys pen Batystyń qaqpasyna aınalǵan Uly dalamyzdyń jeti qyryn aıqyndap berdi. «Ult tarıhyndaǵy keńistik pen ýaqyt» jáne «Tarıhı sanany jańǵyrtý» dep atalatyn eki bólimnen turatyn tolǵaýy tereń, mán-maǵynasy sheksiz, tuǵyry berik týyndy qazaqstandyqtardy ǵana emes, búkil túrki halqyn, kúlli álemniń kókiregi oıaý, kóńili jaryq tulǵalaryn eleń etkizdi.
Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasynyń bul maqalasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynyń jalǵasy ekeni aıqyn kórinip tur. Bul jóninde Elbasy maqaladaǵy qorytyndy sózinde de atap ótken. Sondyqtan bul týyndy ultymyzdyń, barsha qazaqstandyqtardyń rýhanı ómirin jańǵyrtýdyń negizgi tuǵyry – ult tarıhyna arnalǵanyn baıqaımyz.
Árıne, kez kelgen ulttyń ana tili, ǵasyrlar boıy qalyptasqan salt-dástúri jáne tarıhy sol ultty ózgege tanytatyn, tanystyratyn jáne ózindik erekshelikterin aıqyndaıtyn negizgi belgileri. Demek, atap kórsetip otyrǵan erekshelikterimizdi kózdiń qarashyǵyndaı qorǵap, saqtap, damytýymyz qajet. Sonymen qatar qazirgi zamannyń damý dınamıkasyn, kommýnıkasııalar qarqynyn, qaryshtap damyǵan aqparattyq quraldardyń áleýetin, teris pıǵyldaǵy toptardyń keri tartar jáne destrýktızmge qurylǵan oılary men is-áreketterin eskerer bolsaq, biz ultymyzdyń ereksheligin anyqtaıtyn belgilerdi saqtap qana qoımaı, olardy dáriptep, nasıhattaýymyz asa mańyzdy. Osy oraıda ultymyzdyń rýhanı qazynasynyń bos turǵan bólshegin Memleket basshysynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasy óziniń qundylyǵymen jáne mańyzdylyǵymen tolyqtyryp tur.
Nursultan Nazarbaev osy maqalasy arqyly qazaq ulty, onyń álemdik órkenıetti damytýǵa qosqan úlesi, Uly dalany amanat qylyp keıingi urpaqqa qaldyrǵan kóne dáýir tarlandarynyń Eýrazııa keńistigindegi ulttar men ulystar mádenıetin qalyptastyrýdaǵy qoltańbasy jóninde kóptiń kóńilindegi sandaǵan saýaldarǵa jaýap berdi. Biz tilge tıek etip otyrǵan baǵdarlamalyq maqala túgel túrki halqy men Uly daladan bastaý alatyn ejelden tamyrlas ulystardyń da ortaq ıgiligine aınalary anyq.
Sonymen biz saqtardyń, ǵundardyń, túrki etnostyq toptarynyń muragerimiz. Árıne, biz ultjandy halyq ekendigimizdi kórsete otyryp, bizdiń tarıhymyzǵa kóptegen ártúrli ult ókilderi eńbek sińirgenin bilemiz. Prezıdent maqalasynda bul jóninde de aıtylǵan. Sondyqtan ulttyq bolmysymyzdy, kodymyzdy ózimiz tanyp qana qoımaı, ózgelerge de tanytý bizdiń ıdeologııamyz bolyp tabylady.
Aldaǵy maqsatymyz – biz óz tarıhymyzben maqtanyp qana qoımaı, sol tarıhtyń qyr-syryn saraptap, ǵylymı negizde bolashaqqa baǵdar jasaýymyz qajet. Biz jahandaný zamanyna, rýhanı jańǵyrý dáýirine tereńde jatqan tamyrymyzdy soldyrmaı enýimiz kerek. Osy oraıda bizdiń tarıhshylarymyzdyń, kóne ádebıetimiz ben mádenıetimizdi, jazý-syzýymyzdy zerttep júrgen ǵalymdarymyzdyń aldynan jańa bir izdenisterdiń shyńy men shyńyraýy kórindi, kún tártibinen oryn aldy.
Qazirgi tańda halqymyz tek qana materıaldyq toqshylyqpen shektelýge bolmaıtyndyǵyn túsinip otyr. Ol – ýaqytsha. Al rýhanı toqshylyq – máńgilik. Elbasynyń maqalasy da osy qasterli uǵymdy el sanasyna sińirýdi kózdeıdi.
Endigi bizdiń barshamyzdyń mindetimiz – Prezıdent aıqyndap bergen basymdyqtardy iske asyrýǵa kóp bolyp, judyryqtaı jumylý. Bul – bizdiń halqymyzdyń, qazaqstandyqtardyń qolynan keledi.
Muhtar JUMAǴAZIEV,
Parlament Senatynyń depýtaty
