«Ákimdikterdiń bergen málimetteri boıynsha, bıylǵy jyldyń 1 mamyry men 23 qarashasy aralyǵynda kommýnaldyq-turmystyq qajettilikter men halyq úshin kómir qoryn jınaý jumystary josparly tártipte oryndalýda»,— deıdi Jeńis Qasymbek.
Jalpy josparǵa sáıkes, on oblys pen Almaty men Shymkent qalalaryn kómir qorymen qamtamasyz etý kórsetkishi 85%-dan asady. Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparaty boıynsha, kommýnaldyq-turmystyq kómirdiń baǵasy kómirdiń sapasy men sońǵy tutynýshyǵa deıingi qashyqtyqqa baılanysty ortasha eseppen 15 myń teńgeni quraıdy.
Kommýnaldyq-turmystyq kómir tarıfteri men baǵalaryn tómendetý maqsatynda Investısııalar jáne damý mınıstrligi men Taý-ken óndirý jáne taý-ken metallýrgııa kásiporyndary qaýymdastyǵy jergilikti atqarýshy organdarmen jáne qoımalardaǵy kommýnaldyq-turmystyq kómir satýshylar arasynda memorandým jobasyn ázirledi. Jergilikti atqarýshy organdar birqatar óńirlerde ornalasqan qoıma ıelerimen memorandým jasasty, basqalarymen qol qoıý jumysy júrgizilýde. Mınıstrliktiń aqparaty boıynsha bul is eki kúnniń ishinde aıaqtalmaq.
Osy jumystyń nátıjesinde kómir qoımalary men bólshektep satý oryndaryndaǵy baǵany tómendetý josparlanyp otyr. Kómirdiń baǵasy ortasha eseppen 15-20%-ǵa nemese 2500-3000 teńgege tómendeıdi.
J. Qasymbek Astana mysalynda temirjol tuıyqtarynda kómir baǵasynyń tómendeýi qalaı qolǵa alynatynyn aıtty. Kómir razrezindegi baǵa ózgermeıdi — Shubarkólde ol 5000 teńge. Treıder baǵany 60-70%-ǵa tómendetedi, ústeme 2 985 teńgeden 885 teńgege deıin tómendeıdi. Iаǵnı, 1900 teńgeden 2100 teńgege deıin aıyrmashylyq bolady. Shubarkól razrezinen Astanaǵa deıin temirjolmen tasymaldaý shyǵyny 1 715 teńgeni quraıdy. Temirjol kólik shyǵyndary stansııadan estakadaǵa deıin 1 242 teńgeni quraıdy (vagondardy stansııadan kómir saqtaý oryndarynyń shekarasyna deıin jetkizý, kómir saqtaý oryndarynyń shekarasynan estakadaǵa deıin túsirý, ıesiniń jol tarmaǵy boıynsha júrý, vagondardy túsirý).
«Biz bul jerde baǵany tómendetýge rezervter bar dep esepteımiz. Sondyqtan, monopolııaǵa qarsy organnyń osy jaǵdaıdy zertteýin suraımyz. Kómir tuıyqtaryndaǵy deldaldardyń ústemesi 2000 teńge. Olar 25-30%-ǵa, ıaǵnı, 1500 — 1700 teńge deıin tómendetedi. Qabyldanǵan sharalardan keıin Astanada kómir baǵasy eki aptada 18%-ǵa tómendeýi - 13 600 — 14 500 teńgeden 11 200 teńgege deıin arzandaýy tıis. Aıyrmashylyǵy orta eseppen 2 400 teńge», — dedi ınvestısııalar jáne damý mınıstri.
Sonymen qatar QR IDM jaqyn mańdaǵy eldi mekenderge satý arqyly Astana qalasy boıynsha kómir baǵasynyń qalyptasýyna taldaý jasady. Kómir qoımalarynan sońǵy tutynýshyǵa deıin avtomobıl kóligimen jetkizýdi taldaǵanda, kómirdiń sońǵy tutynýshyǵa deıingi baǵasynyń qalaı qalyptasatyny belgili boldy. Mysaly, Astanadan Talapker aýylyna deıin kómirdi avtokólikpen jetkizý 15 myń teńge. 1 tonna kómirdi jetkizý quny 2142 teńgeni quraıdy. Nátıjesinde, 1 tonnasy úshin jetkizýmen qosa alǵandaǵy baǵasy tutynýshy úshin 15 642 teńge bolady. Josparlanǵan sharalardy qabyldaǵan soń tutynýshy úshin baǵasy 13 242 teńge bolady.
J.Qasymbek baǵany tómendetý boıynsha qabyldanǵan sharalardan keıin kóterme jáne bólshek saýdadaǵy kómir baǵasy tómendeýi tıis ekenin málim etti.
Aqmola oblysynda kómir baǵasy 16%-ǵa tómendeıdi dep josparlanyp otyr.
- Makınsk qalasyndaǵy «Jarova» jeke kásipkeri 14 000-nan 11 700 teńge deıin, aıyrmashylyq 2 300 tg.
- Shýchınsk qalasyndaǵy «Ahýnbaev» jeke kásipkeri 13 300-den 11 450 teńgege deıin, aıyrmashylyq 1 850 tg.
- Kókshetaý qalasyndaǵy «Kosygına» jeke kásipkeri 13 740 teńgeden 11 500 teńgege deıin, aıyrmashylyq 2 240 tg.
Almaty oblysynda 18%-ǵa tómendeıdi:
- Panfılov aýdanyndaǵy «Bakart» jeke kásipkeri 16 000 teńgeden 12 900 teńgege deıin, aıyrmashylyq 3 100 tg.
- Qarasaı aýdanyndaǵy «Ýgolek» jeke kásipkeri 14 500 teńgeden 11 400 teńgege deıin, aıyrmashylyq 3 100 tg.
- Úshtóbe qalasyndaǵy «Insan» jeke kásipkeri 13 400 teńgeden 11 900 teńgege deıin tómendetedi, aıyrmashylyq tonnasyna 1 500 tg.
Soltústik Qazaqstan oblysynda kómir baǵasy 17%-ǵa tómendeıdi:
- Taıynsha aýdanyndaǵy «Mýsaev» jeke kásipkeri 13 500 teńgeden 11 250 teńgege deıin, aıyrmashylyq 2 250 tg.
- Petropavl qalasyndaǵy «Týrdy-ogly» jeke kásipkeri 14 100 teńgeden 11 950 teńgege deıin tómendetedi.
- Ýálıhanov aýdanyndaǵy «Mahatov» jeke kásipkeri 13 500 teńgeden 11 555 teńgege deıin tómendetedi. Aıyrmashylyǵy 1 945 teńge.
Shymkent qalasynda kómir baǵasy 14 700 teńgeden 12 150 teńgege deıin tómendeıdi. Aıyrmashylyq 2 550 tg bolady.
J. Qasymbek memorandýmdarǵa qol qoıýdyń nátıjesinde respýblıkanyń temirjol qoımalarynda Shubarkól kómiriniń quny ortasha 15-20%-dy quraıtyny atap ótti. Sonymen qatar Qarajyra jáne «Maıkýben Vest» JShS kómir baǵasyn tómendetýge ázir. Sóz sońynda mınıstr ákimdikterge eki apta ishinde atalǵan memorandým boıynsha barlyq jumystardy aıaqtaýdy tapsyrdy.
Baıandamany tyńdaý qorytyndysy boıynsha, Premer-Mınıstr B. Saǵyntaev Úkimet óz tarapynan kómir razrezderinde baǵany tómendetý boıynsha barlyq jumystardy júrgizip jatqanyn atap ótti, endi negizgi jumys — ákimdikterdiń moınynda. Osyǵan baılanysty, óńirlerdiń ákimderine kómirdi túpki tutynýshyǵa deıin jetkizýdi baqylaý, sondaı-aq kómir baǵasynyń 15—20% -ǵa tómendeýi aıasynda temir jol tuyqtarynda tasymaldaýshylar tarapynan baǵanyń negizsiz ósirilýine jol bermeýdi baqylaýǵa alý tapsyryldy.
