Ulttyq ekonomıka mınıstri T. Súleımenov áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósýine EAEO naryǵyndaǵy baǵanyń ósýi men ózindik qun qurylymynda shyǵyndardyń artýy basty sebep bolyp otyr deıdi.
Áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlarynyń baǵalaryn turaqtandyrýdy qamtamasyz etý maqsatynda óńir ákimdikteri men respýblıkalyq mańyzy bar qalalar azyq-túlik turaqtandyrý qorlaryn qurýda. Turaqtandyrý qorynyń jumysy men qazirgi jaǵdaıy týraly aýyl sharýashylyǵynyń birinshi vıse-mınıstri Arman Evnıev baıandady.
Jalpy alǵanda jyl basynan beri respýblıka boıynsha barlyq áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵalarynyń shamaly óskeni baıqalady. Alaıda, keıbir taýar túrleriniń baǵasy tómendegen. Bul qaraqumyq jarmasy – 27,6%-ǵa, kartop – 28,5%, pııaz – 25,4% jáne sábiz baǵasy 18,2%-ǵa arzandaǵan.
Mınıstrliktiń aıtýynsha, kókónis ónimderi baǵasynyń aýytqýyna óndiris maýsymdylyǵy áser etip otyr. Onymen qosa, ulttyq teńgeniń qunsyzdanýy da áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósýine sebep bolýda. Oǵan qosa ónimniń ózindik qunyna tikeleı áser etetin taýarlar men qyzmet kórsetý qunynyń ósýi de bar. Osyǵan baılanysty Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi oblystar men Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń ákimdikterimen birge áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary baǵalaryn turaqtandyrý maqsatynda birqatar sharalardy qolǵa aldy.
«Aımaqtarda azyq-túlik taýarlarynyń óńirlik turaqtandyrý qorlary qurylýda. 2018 jyldyń qańtar-qarashasynda aımaqtardaǵy turaqtandyrý qorlary barlyǵy 25,4 myń tonna azyq-túlik taýaryn satyp aldy, onyń ishinde: kartop – 11 myń tonna, qant – 5 myń tonna, pııaz – 2,4 myń tonna, sábiz – 8 myń tonna, kúrish – 0,6 myń tonna, qyryqqabat – 0,38 myń tonna, kúnbaǵys maıy – 240 tonna», — deıdi A. Evnıev.
Atalǵan merzim aralyǵynda barlyǵy 29 myń tonna satylǵan. Bıylǵy jyldyń qazan aıynan bastap aımaqtar turaqtandyrý qorlaryna 9 myń tonna azyq-túlik taýaryn satyp alǵan, onyń ishinde: Aqtóbe obl. – 1,7 myń tonna, Atyraý obl. – 1,2 myń tonna, Qostanaı obl. – 1,4 myń tonna, SQO – 0,7 myń tonna, Túrkistan obl. – 1,0 myń tonna, Qaraǵandy obl. – 15,4 tonna, Pavlodar oblysy – 85,0 tonna, Almaty qalasy – 1,5 myń tonna jáne Astana qalasy – 0,35 myń tonna.
«Bıylǵy jyldyń 20 qarashasyndaǵy jaǵdaı boıynsha, turaqtandyrý qorlaryndaǵy taýarlyq ıntervensııalar júrgizýge arnalǵan qor 12,2 myń tonnany qurady, al almastyrýǵa jáne jaýapty saqtaýǵa berilgender – 22,7 myń tonna boldy. Qolda bar 12,2 myń tonnanyń 3 myń tonnasy qant, 0,83 myń tonnasy – kúnbaǵys maıy, 1,3 myń tonnasy – 1 suryptaǵy bıdaı uny, 0,497 myń tonnasy – qaraqumyq jarmasy jáne 0,355 myń tonnasy – makaron ónimderi», — dep habarlady aýyl sharýashylyǵynyń birinshi vıse-mınıstri A. Evnıev.
Sondaı-aq, qolda bar azyq-túlik taýarlarynyń óńirler boıynsha tizimi mynadaı: Qostanaı obl. – 4,2 myń tonna, Atyraý obl. – 1,5 myń tonna, SQO – 1,0 myń tonna, Almaty qalasy – 3,2 myń tonna jáne Astana qalasy – 0,7 myń tonna. Keıbir oblystarda qolda bar azyq-túlik taýarlary az, biraq olardyń kóp bóligi jaýapty saqtaýǵa berilgen. Taýarlyq ıntervensııalardy júrgizý úshin ÁKK esebinde 4 mlrd teńge qarajat bar. Qarajattyń eń kóp mólsheri Astana qalasynda – 1536 mln teńge, Túrkistan oblysynda – 587 mln teńge jáne Jambyl oblysynda – 392 mln teńge.
«Aqtóbe, Atyraý, Qostanaı, SQO, Túrkistan oblystary men Astana, Almaty qalalarynda turaqtandyrý qorlaryn qalyptstyrý boıynsha shtab jumysynyń jandanǵany baıqalady, al Aqmola, Qaraǵandy, Mańǵystaý oblystarynda sońǵy eki aıda turaqtandyrý qoryna azyq-túlik taýarlary satyp alynbaǵan», — dedi A. Evnıev.
