ORAIYN TAPSAŃ, ShEShILMEITIN MÁSELE JOQ

– Ǵabıden, jaqyn kúnderi, ıaǵnı aqpannyń 26-synda Astana qalasy jastar máslıhatynyń saılaýyn ótkizý kózdelip otyr eken. Bizdiń bilýimizshe, bul jastar arasynda jyl saıyn dástúrge aınalǵan naýqan. Osy sharany ótkizýdegi basty maqsat ne? – Shynynda da, jaqsy bir dás­túrge aınalǵan bul sharanyń ózindik orny bar. Bul saılaý osymen úsh jyl qatarynan ótkizilip keledi. Bıylǵy saılaýǵa qatysatyn jastardyń tek qalanyń ǵana emes, 3 aýdannyń depýtaty bolyp saılanýyna múmkin­dikteri bar. Buǵan barlyq oqý oryndary qamtylǵan. Byltyr bul sharaǵa 30 joǵary oqý orny qatyssa, bıyl Astana qalasy boıynsha barlyq 41 oqý orny túgeldeı qamtylyp otyr. Olardyń ishinde kásiptik lıseı, joǵary oqý orny jáne orta oqý orny bar. Qazirgi tańda barlyǵy tirkeldi. Ár oqý ornynda óz saılaý ýchaskesinde birinshi oryn alǵandar qalalyq máslıhatqa, ekinshi, úshinshi oryn alǵandar aýdandyq máslıhatqa saılaný quqyǵyn ıelendi. Bolashaqta qalalyq jastar máslıhaty atynan saılanǵan depýtattar qalamen, ákim­dikpen, ishki saıasat bólimimen jáne basqa da memlekettik organdar­men, memlekettik emes uıymdarmen birlese jumys isteıdi. Al 3 aýdandyq jastar máslıhattyǵyna túsken depýtattar sol aýdandarǵa qatysty ózekti máse­lelerdi júzege asyra alady. – Al osy saılaý naýqanynda baǵyn synaǵysy keletin jastarǵa qoıylatyn negizgi ólshem qandaı? – Eń birinshi qoıylar talap – ol saılaýǵa túsetin adam belgili bir oqý ornynyń stýdenti bolýy kerek, ekinshiden, ol kúndizgi bólimde oqýy tıis. Sottalmaǵan, tártibi durys bo­lýy shart. Iаǵnı, bul naýqan túgeldeı saılaý zańnamasyna sáıkes júrgi­ziledi. Bizde saılaý komıssııasynyń daıyndaǵan qosymsha zańnamasy bar. Biz sol negizde jumys isteımiz. Eń sońǵy kandıdat 12 aqpanda tirkeldi. Al 14-24 aqpan aralyǵynda, ıaǵnı saılaýǵa bir kún qalǵanǵa deıin de­pýtattyqqa saılanýǵa nıet bildir­gen­der ózderiniń úgit-nasıhat jumys­ta­ryn júrgizý quqyǵyn ıelenedi. – Sonymen, bıylǵy naýqannyń basty ereksheligi dep neni bólip aıtar ediń? – Budan burynǵy jyldary kez kelgen jas ózin kandıdattyqqa usyn­ǵan kezde ol tek qalalyq bolyp esep­teletin. Bizde 100-den astam depýtat boldy. Olardyń basym kópshiligi tarap ketti. Qalǵandary qaldy. Qa­zirgi tańda 10-ǵa tarta depýtat jumys istep júr. Bıylǵy jylǵy naýqannyń ereksheligi – jastarǵa tek qalalyq qana emes, 3 aýdannyń atynan da saılaýǵa túsýge múmkindik berilýinde der edim. Iаǵnı, bolshaqta ózderiniń bilim-biligine sengen jas depýtattar Almaty, Saryarqa jáne Esil aýdandarynyń ákimdikterimen birlese jumys isteıtin bolady. – Tutastaı alǵanda bul naýqan jas­tarǵa óz bilim-biligin kórsetýge múmkindik berip qana qoımaı, olardy tolǵan­dyratyn máselelerdi birlese she­shýge de óz yqpalyn tıgizetin boldy ǵoı... – “Jalǵyzdyń shańy shyqpas” degen. Qazirgi tańda jastar ózderiniń basyndaǵy problemalaryn aıtyp jatady ǵoı. Máselen, Saryarqa aý­danynda 5 joǵary oqý orny bar. Sol joǵary oqý oryndarynda belgili bir is-sharalar durys uıymdasty­ryl­maı­dy. Keıbir ýnıversıtetterde jataq­hana máselesiniń túıini sheshilmeı jatady. Eger, biz Astana qalasyndaǵy ózine senimdi, aıtar oıy bar 70-80-ge tarta jastyń basyn biriktirsek, osyndaı máseleler bir júıege kelip, isimiz alǵa basady dep oılaımyn. Iаǵnı, birinshi kezekte jastar oılanýy kerek. Biz memleketke qandaı jaqsy­lyq jasadyq dep. Biz mynadaı-my­nadaı jumystardy júzege asyrdyq dep kórsetýimiz qajet. Oraıyn tap­sań, sheshilmeıtin másele joq. Áńgimelesken Láıla EDILQYZY.