Bekitilgen kún tártibine sáıkes aldymen «2019-2021 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy zańynyń jobasyna Senat engizgen ózgerister men tolyqtyrýlar jóninde Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Serik Qusaıynov baıandady. Depýtattar Senat engizgen usynystarmen tolyq kelisti.
Turǵyndardy kópten beri tolǵandyrǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń birinshi oqylymy boıynsha negizgi baıandamany Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Roman Sklıar jasady.
Zań jobasynda «Bir úı, bir birlestik, bir esepshot» qaǵıdasy boıynsha kommersııalyq emes uıymnyń jańa formasy – «menshik ıeleri birlestigin» qurý jáne onyń basqarý organdarynyń qyzmetin retteý máselesi qarastyrylǵan. Usynylǵan qaǵıdat boıynsha endi ár úıdi basqarýdyń jeke tásili bolmaq. Árbir menshik ıeleriniń birlestigi óziniń aǵymdaǵy jáne jınaqtaýshy shottaryn ashady. Atalǵan shara páter ıeleri kooperatıvteri jáne basqarýshy kompanııalar tarapynan qyzmetter men tarıfterdiń turǵyndarǵa júktelmeýin jáne qarjynyń ashyq jumsalýyn qamtamasyz etedi. Sondaı-aq turǵyndarǵa basqarý tásilin tańdaý quqyǵy beriledi, olar basqarýdy jeke basqarý organdary arqyly nemese shart negizinde basqarýshy kompanııalar arqyly júzege asyra alady. Zań jobasynda kondomınıým nysandaryna kúrdeli jóndeý júrgizýdiń jańa tetikteri engizilgen. Turǵyndardan túsetin qarajattyń maqsatty jumsalýyn baqylaý arqyly kúrdeli jóndeýge múmkindik týady. Bul jerde kúrdeli jóndeý júrgizýge qarajat jınaqtaý jáne jeńildetilgen nesıe alý tetigi de qarastyrylǵan.
Baıandamada mınıstr zań jobasynyń lıft sharýashylyǵy máselelerin de qarastyratynyna toqtaldy. Búginde olardyń basym bóligi normatıvtik paıdalaný merziminen asyp ketken, osy máseleni sheshý úshin lıftilerdi aýystyrý jáne jóndeý jumystaryn qarjylandyrý jergilikti bıýdjet esebinen júzege asyrylatyn bolady, dedi ol.
Baıandamashyǵa aldymen suraq bergen depýtat M.Aısına kóppáterli úılerdi kondomınımým nysandary retinde tirkeý óte kóp ýaqyt alatynyn, ózine belgili derekterge qaraǵanda qazir elimizdegi 78 myń kóppáterli turǵyn úılerdiń 27 paıyzy ǵana tirkelgenin aıta kelip, osy jumystardy jyldamdatý boıynsha qandaı sharalar jasaısyzdar dep surady. Oǵan mınıstr bul jumystyń turǵyndar esebinen emes, jergilikti atqarý organdary arqyly júrgiziletinin, olarǵa tirkeý jumystary úshin bir jyl ýaqyt berilgenin, bul ýaqyt jetkilikti ekenin aıtty. Depýtat Serik Qusaıynov kúrdeli jóndeý qoryna qoldanystaǵy zańmen árbir páter ıesi aı saıyn 1 sharshy metr úshin AEK-tiń 0,02 paıyz kóleminde aqsha aýdaryp turýy qarastyrylǵan, búginde ol 52 teńge. Osy talaptyń ózi durys oryndalmaı keldi. Zań jobasynda ol ózgerissiz qaldyryldy ma dep surady. Oǵan mınıstr kóptegen turǵyndar úshin bul mólsher kóptik etkendikten, endi 1 sharshy metr úshin 12 teńgeden alý jóninde norma engizildi dep jaýap berdi. Osy kezde talqylaýǵa Spıker aralasyp, kúrdeli jóndeýge arnaıy jınamaǵandyqtan, barlyq aqsha páter ıeleri kooperatıviniń esebine túsip jatqanyn, ony qaıda, qalaı jumsaý PIK tóraǵasynyń erkinde ekenin aıta kelip, ózine belgili derekter týraly aıtty. Mysaly, bizdiń astanada 2609 úıdi biriktirgen 488 PIK bar. Áýelde bir PIK-ke 2-3 úı ǵana tirkeletin bolsa, qazir keıbireýlerinde 20-dan artyq kóppáterli úıler bar. Solardyń báriniń turǵyndary ózderiniń ne úshin tólep jatqandaryn, tólemaqylarynyń qaıda jumsalyp jatqanyn bile bermeıdi. Al bul degenińiz qosyla kele óte úlken kólemdegi qarajat. Máselen, 2 bólmeli páter ıeleri aıyna 3 myń teńgeden tóleıdi. Aqshasynyń qaıda ketetinin bilmegendikten, turǵyndar tólemaqy tóleýge de qushtar emes. Osynyń kesirinen qaryzdar, túrli talastar paıda bolady. Al endi myna zań jobasynda depýtattardyń usynysymen bir úı bir esepshot ashady jáne ondaǵy qarajat ashyq túrde jumsalatyny týraly norma engizilip otyr. Zań jobasy bizge kelgende osyndaı máseleler ústirt qarastyrylǵan bolatyn. Depýtattar ony jetildirý jolynda kóp ter tókti dep qorytty óziniń sózin Tóraǵa.
Zań jobasy boıynsha qosymsha baıandamany Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Sapar Ahmetov jasady. Ol jumys tobynyń sheńberinde zań jobasyna depýtattardyń kóptegen konseptýaldy túzetýler engizgenin jetkizdi. Sonyń ishinde menshik ıeleriniń jınalysy eń joǵarǵy mártebege ıe bolǵany, kondomınımým nysanynyń ortaq múlkin basqarý, turǵyn úıge qyzmet kórsetýdi retteý, atqarýshy organdardy saılaý jáne t.b. osy jınalystyń barysynda sheshiletini aıtyldy. Sondaı-aq basqarýshy organdar, onyń ishinde basqarma men tóraǵa turǵyndarǵa esep berýi úshin bir jylǵa saılanatyny engizilgen. Jalpy zań jobasy15 zańnamalyq aktige, onyń ishinde Jer kodeksine, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksine, sondaı-aq «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Kodekske (Salyq kodeksi), sondaı-aq «Turǵyn úı qatynastary týraly», «Zańdy tulǵalardy memlekettik tirkeý jáne fılıaldar men ókildikterdi eseptik tirkeý týraly», «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy turǵyn úı qurylysy jınaq aqshasy týraly», «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik basqarý jáne ózin-ózi basqarý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna jáne basqa da zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi usynǵan.
Osyndaı uzaq talqylaýdan keıin zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy. Zań jobasy boıynsha aıtqan qorytyndy sózinde Májilis Tóraǵasy N.Nyǵmatýlın turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn basqarýdy jetildirý jóninde Elbasy naqty tapsyrmalar bergenin, sondyqtan onyń óte tııanaqty ázirlengenin jetkizdi. Depýtattar oǵan 509 konseptýaldy túzetý engizdi. Osynyń bárin biz Úkimettiń kelisimine joldap otyrdyq. Bul zań jobasynyń sapasyz daıyndalǵanyn kórsetedi. Mundaıdy basqa da mınıstrlikter jiberip otyrady. Sondyqtan Úkimet zań jobasyn ázirleýde tııanaqty bolýy kerek. Endi myna zań jobasy ekinshi oqylymǵa aıtylǵan usynystar men pikirlerdi eskerip, yjdaǵatty daıyndalady degen úmittemiz, deı kelip, ony túsindirý boıynsha depýtattar Úkimet múshelerimen birge aımaqtarǵa saparǵa shyǵatynyn aıtty.
Kún tártibindegi máseleler qaralyp bolǵan soń birneshe depýtat ortalyq atqarý organdaryna ózderiniń saýaldaryn joldady.
