Tabıǵat pen ósimdik – egiz uǵym
Sársenbi, 10 sáýir 2013 1:17
Rıdder qalasyndaǵy Altaı botanıkalyq baǵynyń qurylǵanyna keler jyly 80 jyl tolmaq. Elimizde alǵash dúnıege kelgen botanıkalyq baqtyń tabıǵatty saqtaý, ósimdik zertteý, qorshaǵan ortany qorǵaý, adamdarǵa qýanysh syılaýda alar orny erekshe. Sońǵy bir jarym jyl boıy elimizdiń shyǵysyndaǵy irgeli de belgili ujymdy óz isiniń bilikti mamany Ábdirahman Súleımenov basqaryp keledi.
Sársenbi, 10 sáýir 2013 1:17
Rıdder qalasyndaǵy Altaı botanıkalyq baǵynyń qurylǵanyna keler jyly 80 jyl tolmaq. Elimizde alǵash dúnıege kelgen botanıkalyq baqtyń tabıǵatty saqtaý, ósimdik zertteý, qorshaǵan ortany qorǵaý, adamdarǵa qýanysh syılaýda alar orny erekshe. Sońǵy bir jarym jyl boıy elimizdiń shyǵysyndaǵy irgeli de belgili ujymdy óz isiniń bilikti mamany Ábdirahman Súleımenov basqaryp keledi.
Botanıkalyq baq Rıdder qalasynyń bir pushpaǵyndaǵy 154 gektar jerdi alyp jatyr. Bizdi baqtyń bas dırektory Ábdirahman Nurshanuly qarsy aldy. Tabıǵaty tamyljyǵan, qaraǵaıy men shyrshasy, tolyqsyǵan qaıyńdary men terekteri samsap turǵan ólkede turyp jatqanymyzben, mundaı botanıkalyq baqty kóp kezdestirmeppiz. Endi mine, Iranbaqqa kirip ketkendeı áserge bólendik. Mekemeniń kireberisinde Altaı botanıkalyq baǵynda ósiriletin jemis-jıdek, ósimdikter álemi, «Qyzyl kitapqa» engen gúlder men dendrologııa jaıly kóp maǵlumattardy alýǵa bolady eken.
– Botanıkalyq baqta 3600-den astam ósimdik pen aǵash túri bar. Onyń ishinde «Qyzyl kitapqa» engen Altaı sibiri, Sıvers almasy, Altaı raýǵashy, basqa da ósimdik túrleri erekshe oryn alady. Qazir botanıkalyq baqta tórt bólim bar, olar tabıǵat saqtaý, ósimdik zertteý, dendrologııa, gúl jáne jemis-jıdek bolyp top-topqa bólinedi, – dep áńgimesin bastady botanıkalyq baqtyń bas dırektory.
Qazirgi tańda elimizde tórt qana botanıkalyq baq bar bolsa, Mańǵyshlaq, Jezqazǵan, Ile botanıkalyq baqtary bir-birimen tyǵyz qarym-qatynas jasaı bastapty. Árıne, ár ólkeniń ózindik erekshelikteri bar, endeshe tájirıbe almasyp, sheberlikti shyńdaı túskenge ne jetsin. Altaı botanıkalyq baǵynda qyzmet etetin 43 adam óz bilimderi men biliktiligin únemi jetildirip otyrady. Bas dırektor Ábdirahman Súleımenov qol astyndaǵy qyzmetkerlerge jan-jaqty qoldaý jasap otyrady.
– Tabıǵat pen ósimdik álemi egiz uǵym. Qarapaıym ǵana ósip turǵan shópti nemese gúldi alaıyqshy. Onyń emdik qasıetterin zerttep, adam aǵzasyn jańartýǵa ońtaıly jumsaı bilsek, utarymyz anyq. Biz ósimdikti zerttep, onyń qupııasyn tereń meńgerýge tyrysamyz. Altaı baǵynda jarty ǵasyrdan astam ýaqyt boıy qyzmet etip kele jatqan bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Iýrıı Andreevıch Kotýhovty Qazaqstandy bylaı qoıyp, shetel mamandary da jaqsy biledi. Dárilik, ásemdik qasıetteri bar túrli shópter, gúlderdiń «tilin» jetik biletin mamannyń shákirtteri Olga Anýfrıeva, Alevtına Danılova, Andreı Vınokýrov, Tamara Nemseva tabıǵat-ananyń baılyǵyn el ıgiligine jaratýda talmaı qyzmet etip keledi. Bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Tatıana Vdovına elimizde teńdesi joq jemis beretin ósimdiktiń jańa túrin oılap tapty. Sondaı-aq, ınjener-kógaldandyrýshy Dámetken Jańataıqyzy, ınjener Vera Panova da Altaı botanıkalyq baǵynyń ystyǵy men sýyǵyna birdeı tózgen tájirıbeli mamandar. Sonymen birge bizge qyzmetke kelgen jas mamandar Nına Kadanseva men Anastasııa Nemseva da óz bilimderin jetildirip otyrady, – deıdi Ábdirahman Nurshanuly.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ǵylym komıtetine qaraıtyn Altaı botanıkalyq baǵynyń qyzmetkerleri aldaǵy ýaqytta da bıik belesterden kórine bermek.
Ońdasyn ELÝBAI,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Rıdder qalasy.
