Qazaqstan • 15 Mamyr, 2019

Saıası tehnologııa – saılaý quraly

1645 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Saıası tehnologtar saılaýǵa túsýshiniń jeńýine qajetti qoǵamdyq pikirdi, ımıdjdi qalyptastyrýǵa tıisti strategııa men taktıkany aıqyndaıdy. Halyqtyń qalaýyn dál basqan saıası tehnologtardyń osyndaı saılaý strategııalary men tehnologııalary keıde eshkim senýge tıisti emes adam­dar­dyń ózin memleket basqarýǵa saılata alady.

Saıası tehnologııa – saılaý quraly

Oǵan sońǵy kezdegi álemdegi oqıǵalar kýá. AQSh ókimetiniń basyna eshqashan memlekettik qyzmette istep kórmegen bıznesmen D.Tramp saılanǵanda tańǵalyp edik, endi Ýkraına prezıdentiniń oryntaǵyna akter, komık V.Zelenskıı saılanǵanda ne aıtarymyzdy da bilmeı qaldyq. Mine, bular saıası tehnologııanyń myqtylyǵynyń, ótimdi­liginiń arqasynda jeńiske qol jetkiz­gender. Áıt­pese osy ekeýin saıasatker retinde buryn eshkim bilmegen.

Saıası tehnologtardy saıası konsýltanttar dep ataıdy. V.Zelenskııdiń sondaı keńesshileriniń biri Dmıtrıı Razýmkov saılaýaldy naýqan endi qyza bastaǵan bir tusta akterdiń eshqandaı demalys almaı, óz jumysyn júrgizip jatqanyn, al bul kezde onyń qarsylastary Petr Poroshenko men Iýlııa Tımoshenko Joǵarǵy Radanyń minberin paıdalanyp, ózderin jarnamalap ketkenin, alaıda olar bul jarnama úshin aqy tólemeıtinin belgili basylymdardyń birinde aıtyp qaldy.

Eleýsiz kóringen osy jaıt halyqtyń qarapaıym tobynda P.Poroshenko men Iý.Tımoshenkoǵa degen qarsylyqty údete tústi. О́ıtkeni osy ekeýin de halyq olıgarh retinde tanıdy, sondyqtan olardyń Rada minberin tegin paıdalanýyna qarsylyq oty burq etip: tym bolmasa qazir halyqtyń qaltasyna túspeı, saılaý naýqanynyń shyǵynyn ózderi tólemeı me degen oı mıllıondaǵan bastarda bir mezette týǵan sııaqty.

Qazirgi adamdardyń sanasyna úlken min­berlerden aıtylǵan jalyndaǵan urandar, jalań nasıhattar emes, jandy jerine tıetin jaı ǵana aıtylǵan ótimdi sózder áser etedi. Qyzyldar ókimet basyna kelgende eń basty tásil jalań urandar bolǵan. Qazir halyq jalań uranǵa senbeıdi, ol kóp aıtyla berse, tipti aınalyp ta ketedi.

Qoǵamdaǵy eń basty kesel qandaı bolsa, soǵan qarsy jasalǵan qarsylyq qazir halyqtyń júregine jyldam jetedi. Sonyń ishinde sybaılas jemqorlyq ábden jaılaǵan postkeńestik elderde kandıdattyń qolynyń tazalyǵy qatty áser etedi. Eger qoly bu­ryn bylǵanǵany belgili adam bolsa, ony súrin­dirýge bolatyn júz túrli ádisti saıası tehnologtar oılap tabady. Al V.Zelenskıı saılaýaldy baǵdarlamasynda «ókimet basyna jetetin bolsam, jemqordy kórsetken adamǵa aqshalaı syılyq beremin» dep jarııalady. Mundaı kópirme ýádeler halyqtyń júregine ońaı jol tabady.

Ýkraınadaǵy V.Zelenskıı jeńisiniń fe­nomeni qazir álemniń barlyq túkpirindegi saıası tehnologtardyń zertteý nysanyna aınalǵan. Onyń qarsylastarynyń osal jerin tapqany ǵana emes, zańnyń da álsiz jerlerin dóp taýyp, tıimdi paıdalanyp ketkendigi týraly áńgimeler kóp aıtylýda. Máselen, 30 naýryzda saılaýdyń «tynyshtyq kúni» jarııalanyp, barlyq túrdegi nasıhattar toqtatylǵan. Alaıda, osy kúni Ýkraınanyń kóp adam qaraıtyn, reıtıngi joǵary telearnalarynyń biri V.Zelenskıı qatysqan «Keshki shoýlardy» birinen soń birin kórsetken. Tipti basqa arnalar da akterdiń qatysýyndaǵy basqa jobalardy ekrannan túsirmegen. Sarapshylar muny alaıaqtyq dep baǵalaǵanymen, saılaý týraly zańnyń talaptary buzylmaǵan soń quqyq qorǵaý organdary esh qarsylyq bildire almaǵan. О́ıtkeni telearnalar bul Zelenskııdiń buryn qatysqan jobalary, ol kezde akter prezıdenttikke kandıdat bolǵan emes dep qutylyp ketken...

Mine, bul saıası tehnologııanyń aılaly tásilderi. Halyqqa V.Zelenskııdi nasıhattaý qıturqy jolmen jasalyp jatyr deýge eshkimniń júregi daýalamaıdy. О́ıtkeni bári de zańnyń sheńberinde. Osyndaı tásilderdi kóp qoldanǵan Zelenskııdiń saıası tehnologtary aqyry saıasatqa úsh qaınasa sorpasy qosylmaǵan komık, akter, prodıýserdi prezıdenttikke jetkizdi.

Qazir álemde saıası tehnologtardyń óz qaýymdastyqtary da bar. Olarǵa árqashan da suranystar túsip turady. Mamyr aıynyń ekinshi jeksenbisi saıası tehnologtar kúni dep belgilengen. О́ıtkeni bul kún Ita­lııanyń áıgili oıshyly, fılosofy Nıkollo Ma­kıavellıdiń týǵan kúni. Ol memlekettik bılik­ti kúsheıtý úshin kez kelgen quraldy paıdalanýǵa bolady degen. Sonyń ishinde las quraldar da bar, árıne. Saıası tehnologtar ony ózderiniń ustazy sanaıdy.

Mine, saıası tehnologııa týraly shaǵyn pikirimiz osyndaı.

Sońǵy jańalyqtar