Aımaqtar • 27 Mamyr, 2019

Aýyl turǵyndary ashynǵannan aıtady

1270 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Aqmola oblysynyń Selınograd aýdanyndaǵy Keńes aýyly baıyrǵy eldi mekenniń biri edi. Kezindegi sharýashylyǵy shalqyǵan Romanovka keńsharynyń bólimshesi bolatyn. Keıinnen aýyl adamdary túrli sebeptermen jan-jaqqa qonys aýdaryp, kópshiligi Romanovkaǵa kóship alǵan. Astanadan 40 shaqyrym jerdegi bul aýyl qazir Raqymjan Qoshqarbaev aýyly bolyp atalady. Keńes pen Qoshqarbaev aýylynyń janynan Nura ózeni aǵyp jatyr.

Aýyl turǵyndary ashynǵannan aıtady

Al endi osy eldi mekenniń jurtshylyǵyn eki jyldan beri alańdatyp otyrǵan másele bar, sol jaıynda aıtýǵa týra kelip otyr. Keńes aýylynyń janynan ótetin Nura ózenine jaqyn ornalasqan qorym-zıratta 300-den 500-ge deıin máıit jatyr. Onyń jan-jaǵy ertede qorshalǵan. Aýyl turǵyndaryn ata-babalary, jaqyndary jatqan osy zırattyń búgingi jaǵdaıy qatty alańdatady eken. Atap aıtqanda, zırattyń ózen jaǵy búlinip jatyr. Qorshaý da, beıittiń qurylys materıaldary da ózenge qulaǵan. Eń qaýiptisi, sol adamdardyń súıegi kórinip, shashylyp jatyr.

«Aýyldyń janynan ótetin ózen arqyly «Nura – Esil» kanaly da aǵady. Bilýimshe, eger Esil­diń Nur-Sultan qalasynan ótetin bóliginde sý azaıǵan jaǵdaıda osy kanal arqyly qosymsha sý jiberiledi. Iаǵnı, mynaý bizdiń aýyldyń zıraty qulap jatqan Nuranyń sýy astanaǵa da jetedi degen sóz. Úlkenderdiń aıtýynsha, bur qorymda holera, ospa, basqa da qaýipti aýrýmen syrqattanyp qaıtqan adamdardyń máıitteri de bar. Demek, ózen sýy zııandy bolýy múmkin. Osy jaǵyn oılaý kerek shyǵar», deıdi aýyl aqsaqaly Qabyken Júnisov.

«Men osy aýylda týyp-óstim. Qazir aýylda eshkim qalmasa da, zırattyń jaǵdaıy kópshilikti alańdatyp otyr. Jyldan-jylǵa bir jaǵy búlinip, ózen jaǵyna qulaýda. Marqumdardyń súıekteri kórinip jatyr. Bul mańaıda mal jaıylady, demek adamdar da júredi. Bizdiń oıymyzsha, zırattyń ózen jaǵyna beton qabyrǵa qoıylýy kerek, áıtpese qorymdaǵy beıittiń bári birtindep ózenge qulaı beredi. Bir jaǵynan bul arýaqtarymyzdy qorlaý bolsa, ekinshi jaǵynan adamǵa da, malǵa da, tabıǵatqa da qııanat qoı» dep óziniń pikirin bildiredi osy aýyldyń týmasy Rýslan Qyrǵyzbaev esimdi azamat.

Al taǵy bir aýyl azamaty Qýandyq Rahymjanov bolsa, bul máseleni Aqmola oblysynyń basshylyǵy qarasa eken deıdi. «Byltyr aýyldyń ákimi osy máselege qatysty jınalysqa qatysyp, aýdan jáne oblys ákimdigine, depýtattardyń nazary­na bar jaǵdaıdy jetkizemin degen bolatyn. Qaıta jınalatyn bolyp kelisken edik. Alaıda, tur­ǵyn­dar ǵana jınalyp, joǵary jaqtan eshkim kelmegen soń qynjyla-qynjyla taradyq. Al shyn máninde bul óte qıyn másele bolyp tur. Zırattaǵy arýaqtardyń shashylǵan súıekterin kórý degen qasiret dep oılaımyn. Sondyqtan osy problemany Aqmola oblysynyń ákimdigi óz nazaryna alsa degen tilegim bar. Áıtpese, bul qaýiptiń sońy orny tolmas qaıǵy-qasiretke aınalyp ketýi múmkin» dep túıindedi jaǵdaıǵa ashynǵan aýyl azamaty.

Shynymen de, qaýiptiń aldyn alýdy aýyl turǵyndarynyń ózderi aıtyp otyr. Joǵarydaǵylar qandaı áreket eter eken?..

 

Ǵalym QOJABEKOV,

jýrnalıst