Aldymen keıbir zańnamalyq aktilerge ońaltý jáne bankrottyq rásimderin jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy birinshi oqylymda talqylandy. Zań jobasy boıynsha negizgi baıandamany Qarjy mınıstriniń birinshi orynbasary Berik Sholpanqulov jasady. Ol búgingi tańda bankrottyq prosesten tórt myńǵa jýyq bıznes sýbektileri ótip jatqanynyn aıtty.
«Kúrdeli qarjylyq jaǵdaıyndaǵy bıznes sýbektileri áli de kóp. Qoldanystaǵy zań kásipkerlerge sátsiz bıznesti tez jabýǵa múmkindik bermeıdi. Árbir tórtinshi jaǵdaıda sot kásiporyndardy bankrot dep tanýdan bas tartady. Sottyń sýbektiniń qarjylyq jaǵdaıyna obektıvti baǵa berýi qıyn. Kóp jaǵdaıda sottar bolmashy aktıvterdiń bolýyn qaryzgerlermen esep aıyrysý múmkindigi dep baǵalaıdy. Osyǵan baılanysty jaǵdaılardy jeńildetý, sondaı-aq bankrottyq rásimderdi júrgizý merzimderin qysqartý jáne jumys istemeıtin boryshkerlerdi jedel túrde taratý maqsatymen osy zań jobasy ázirlendi», dedi vıse-mınıstr óziniń baıandamasynda.
Uzaq ýaqyt jumys istemeı turǵan boryshkerlerdi bankrottyń prosess qozǵamaı-aq taratý máselesi de zań jobasynda qarastyrylypty. Bul bıznesin toqtatqan boryshkerlerdi jyldam jáne artyq shyǵynsyz taratýǵa múmkindik beredi.
Suraq berý rásimi bastalǵanda depýtattar birshama qyzý belsendilik kórsetti. Alǵashqy suraqty depýtat Káribaı Musyrman qoıdy. Onyń suraǵy bankrottyq prosess bastalǵan kásiporynnyń basqarýshysyna syıaqy tóleý máselesine qatysty boldy. Syıaqy tóleý mólsheriniń eń joǵary shegi ne úshin belgilenedi jáne basqarýshy eńbegin yntalandyrý joldary qandaı dep surady ol.
Birinshi vıse-mınıstr bul suraqqa naqty jaýap bere almaı, zań jobasyn ekinshi oqylymǵa daıyndaǵanda naqtylaımyz dep jaýap bergen edi, Májilis Tóraǵasy bul jaýapqa qanaǵattanbaı, «syıaqy qandaı qujattyń negizinde belgilenetinin de bilmeısiz be?» dep surady. Oǵan syıaqy ýákiletti organnyń erejesine sáıkes belgilenedi degen jaýap qaıtaryldy.
Depýtat Amanjan Jamalov zań jobasynda burynǵy «jalǵan bankrottyq» degen normanyń ornyna «aldaý nemese senimdi teris paıdalaný jolymen kredıtorlarǵa múliktik zalal keltirý» týraly jańa bap engizý usynylǵanyn aıta otyryp, osynyń sebebi nede dep surady. Oǵan bul túsinik naqtylyq maqsaty úshin alyndy, alaıda osy normany ekinshi oqylymǵa deıin taǵy da taldaı túsetin bolamyz, degen jaýap berildi. Alaıda bul jaýapqa da Májilis Tóraǵasy qanaǵattanbaı, osy norma bizde halyqtyń bıznespen aınalysýǵa degen qorqynyshyn týdyratynyn, óıtkeni óziniń múlkinen, aktıvinen aıyrylý qaýpin týǵyzyp turǵanyn atap ótti. Bul norma bıznes ahýaldy jaqsartýǵa emes, kerisinshe, oǵan jolamaýǵa shaqyrady. Osy normamen kásipkerlerdiń múddesin qorǵaýǵa tıisti organdardyń qalaı keliskenine tańǵalasyń dedi N.Nyǵmatýlın.
Osyǵan baılanysty Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń ókili Mádına Júnisbekova ózderiniń bul máselege nazar aýdarmaǵandaryn moıyndaı otyryp, ekinshi oqylymǵa deıin ony túzetýge atsalysatyndaryn jetkizdi. Alaıda N.Nyǵmatýlın máselege jiti nazar aýdaryp, mınıstrliktiń osyǵan deıin osynaý mańyzdy dúnıege mán bermegenderin qatty synady.
«Sizderge memleket kásipkerlikti damytýdy qorǵaıdy dep zor senim artyp, úlken kólemde eńbekaqy tóleıdi. Al sizder óz qyzmetterińizge nemquraıly qaraısyzdar», dedi Tóraǵa. Sondaı-aq Spıker «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasynyń ókilinen de osy normany qalaı ótkizip jibergenderin surady. Oǵan palata ókili ózderiniń bul normamen kelispeı, zań jobasyn eki ret keri qaıtarǵandaryn aıtty.
Qoldanystaǵy zań boıynsha JShS men AQ-lardyń qatysýshylary kredıtorlardyń aldynda ózderiniń jarǵylyq kapıtalǵa salǵan úlesteriniń sheńberinde jaýapkershilik tartady. Spıkerdiń aıtýynsha, naq osy norma kásipkerlerdiń artyq qarajatyn bıznesti damytýǵa quıýyna múmkindik beredi.
«Al endi usynylyp otyrǵan norma ótetin bolsa, qatysýshylardyń bári derlik barlyq múlkinen aıyrylyp qalý táýekeline ushyraıdy. Sondyqtan bıznespen aınalysýdan qorqatyn bolady», deı kelip, N.Nyǵmatýlın zań jobasyn ekinshi oqylymǵa tyńǵylyqty ázirleý kerektigin qatań eskertti.
Osyndaı qyzý talqydan keıin zań jobasy birinshi oqylymda maquldanyp, ekinshi oqylymǵa daıyndalýǵa jiberildi.
Otyrysta qaralǵan ekinshi másele – «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qarjy naryǵyn retteý men damytý jáne mıkroqarjylyq qyzmet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn ekinshi oqylymda qaraý boldy. Zań jobasyn birinshi oqylymda talqylaý barysynda depýtattar tarapynan aıtylǵan bankterdiń Ulttyq banktiń valıýta zańnamasynyń anyqtalǵan buzýshylyqtaryn joıý týraly talaptaryn oryndamaǵany úshin jaýaptylyǵyna, kredıtteý naryǵyndaǵy júıelik problemalardy tezdetip joıý jáne qaryz berýshilerdiń múddelerin qorǵaý maqsatynda mıkrokredıtteý sýbektilerin ádilet organdarynda memlekettik qaıta tirkeý jáne ýákiletti organda eseptik tirkeý merzimderin 2021 jylǵy 1 qańtardan 2020 jylǵy 1 shildege aýystyrýǵa qatysty depýtattardyń eskertpeleri men usynystary eskerilgeni aıtyldy. Sóıtip zań jobasy ekinshi oqylymda maquldandy.
Kún tártibindegi máseleler qaralyp bolǵan soń depýtattar ortalyq atqarý organdaryna arnalǵan ózderiniń saýaldaryn jarııalady.
