23 Qańtar, 2013

Álem jańalyqtary

414 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Álem jańalyqtary

Sársenbi, 23 qańtar 2013 7:10

Jumyssyzdyqtyń ósimi alańdatady
BUU quramyna kiretin Halyqaralyq eńbek uıymynyń (HEU) baıandamasynda 2013 jyly álemdegi jumyssyzdar sany rekordtyq kórsetkishke jetetini jarııa etildi. HEU-nyń boljamyna sáıkes, ústimizdegi jyly dúnıe júzi boıynsha jumyssyzdar sany 5 mıllıonǵa artyp, 202 mıllıon adamdy quraıtyn bolady.

Sársenbi, 23 qańtar 2013 7:10

Jumyssyzdyqtyń ósimi alańdatady
BUU quramyna kiretin Halyqaralyq eńbek uıymynyń (HEU) baıandamasynda 2013 jyly álemdegi jumyssyzdar sany rekordtyq kórsetkishke jetetini jarııa etildi. HEU-nyń boljamyna sáıkes, ústimizdegi jyly dúnıe júzi boıynsha jumyssyzdar sany 5 mıllıonǵa artyp, 202 mıllıon adamdy quraıtyn bolady.

Daǵdarys bastalǵan 2007 jyldan beri álemdegi jumyssyzdar 28 mıllıon adamǵa kóbeıip, 2012 jyldyń aıaǵynda 197 mıllıon adamdy quraǵan. Jumyssyzdar sany óziniń sharyqtaý shegine eń daǵdarysty dep esepteletin 2009 jyly jetken. Iаǵnı sol jyly dúnıe júzi boıynsha 199 mıllıon adam jumyssyz bolǵan. Al aldaǵy jyly jumyssyzdar sany taǵy 3 mıllıonǵa artady dep boljanyp otyr.

Qytaıdan jer daýlap otyr 
Fılıppın basshylyǵy QHR-dan Ońtústik-Qytaı teńizindegi talas týdyryp kele jatqan jer qoınaýy baılyǵy mol aýmaqty sottasyp alý jóninde sheshim qabyldady. Mundaı málimdemeni keshe Fılıppınniń syrtqy ister mınıstri Albert del Rosarıo jasady.
Sol kúni Fılıppın syrtqy ister mınıstrligi Qytaı elshisi Ma Kesındi shaqyryp alyp, atalǵan másele boıynsha Halyqaralyq tórelik sotqa úndeý joldaǵanyn habarlaǵan. Del Rosarıonyń sózine qaraǵanda, Fılıppın basshylyǵy beıbit kelissóz júrgizýdiń is júzinde barlyq yqtımal saıası jáne dıplomatııalyq ádis-tásilderin paıdalanyp bolǵan. Ol paıda bermegendikten, Halyqaralyq tórelik sotqa júgingen jón degen sheshim qabyldanǵan.

Izraılde Knessetke saılaý bastaldy 
Keshe Izraılde el parlamentine saılaý bastaldy. Saılaý ýchaskeleri búkil Izraıl aýmaǵy boıynsha tańerteńgi saǵat 5-te ashylǵan. Saılaý qorytyndylary boıynsha, Benıamın Netanıahý premer-mınıstr oryntaǵyn saqtap qalady dep kútilýde.
Sońǵy áleýmettik suraý salýlardyń nátıjelerine sáıkes, Netanıahýdyń «Lıkýd» blogy – jáne «Bizdiń úıimiz Izraıl» partııasy jańa Knessette 32-oryn ala alady eken. Bul qazirgi kezdegiden 10 orynǵa az, alaıda ońshyl bloktyń jaqyn baqtalastary – «Avoda» solshylsentrıstik partııasy bar bolǵany 17 oryn alady degen boljam bar. Úshinshi oryn «Evreı úıi» ońshyl dinı partııasyna buıyratyn syńaıly.

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

*Sırııada jankeshti-lańkes jasaǵan jarylys saldarynan 30-dan astam adam qaza tapsa, birneshe ondaǵan adam jaralanǵan. Jarylys Hama provınsııasyndaǵy Salmııah qalasynda jasalǵan.
* Brıtanııa hanzadasy Garrıdiń Aýǵanstandaǵy áskerı qyzmetin aıaqtap, otanyna oralatyny belgili bolyp otyr. Biraq onyń qaı jerde qyzmet etkeni jáne dál qaı ýaqytta eline baǵyt alatyny týraly naqty málimet joq.
* Reseı Lıberal-demokratııalyq partııasynyń serkesi Vla­dımır Jırınovskıı orys tilinde balamasy bar shet tilderindegi sóz­derdi paıdalanýǵa zań boıynsha tyıym salýdy usyndy. «Orys tilin kúl-qoqystan jáne shetel sózderinen aryltý qajet», deıdi ol.
*Ispanııa áskerı-áýe kúshteri 2013 jyly áskerı ushaqtardyń úsh túrin qatardan shyǵarýdy bastamaq. Biraq avıaparkti jańǵyrtý keıinge qaldyrylyp otyr. General Fransısko Haver Garsıa Arnaızdiń aıtýynsha, tehnıkalar qorǵanys bıýdjetinde qarjy tapshylyǵy saldarynan esepten shyǵarylmaq.

Chaves otanyna qashan oralady?
Venesýela prezıdenti Ýgo Chavestiń inisi Arhenıs Chaves memleket basshysynyń otanyna oralý jos­pary týraly málimdeme jasady. A.Chaves búginde Venesýelanyń ulttyq elektrenergetıkalyq korporasııasyn basqarady. Ol 20 qańtarda Gavanada aǵasymen kezdesip, áńgimelesken kórinedi.
Kishi Chavestiń aıtýynsha, aǵasy Venesýelaǵa jaqyn kúnderi oralýy múmkin. Onyń málimdeýinshe, oralýdyń naqty kúni prezıdenttiń densaýlyq jaǵdaıyna tikeleı baılanysty bolady. Sońǵy kezderi Ýgo Chavestiń densaýlyǵy jaqsara bastaǵan syńaıly. Bul jóninde Venesýelanyń vıse-prezıdenti Nıkolas Madýro habarlady.

Japonııa barlaý spýtnıkterin ushyrmaq
Japonııa úkimeti taıaýdaǵy bes jyl ishinde orbıtaǵa optıkalyq jáne radarlyq baqylaý jasaıtyn alty jer serigin shyǵarmaq bolyp otyr. Spýtnıkter kúnine eki márte Jerdiń kez kelgen núktesinen sýretter men basqa da aqparattardy ala alady eken. Al alǵashqy apparatty orbıtaǵa osy qańtar aıynyń sońynda shyǵarý josparlanypty.
Qazirgi kezde Japonııanyń quzyrynda tórt barlaý jer serigi bar kórinedi. Olar negizinen Koreıa Halyq-Demokratııalyq Respýblıkasy aýmaǵyn baqylaý úshin paıdalanylady. Japon úkimetindegiler ǵaryshtan baqylaý ǵana jetkiliksiz dep esepteıdi. Sondyqtan Japonııa kemshiliktiń ornyn AQSh-tyń esebinen toltyryp otyr. Onyń ústine amerıkalyq spýtnıkterdiń sýretteri anaǵurlym sapaly eken. Endi japondar shetelderge táýeldilikten qutylatyn syńaıly.

Esirtki kontrabandasyna jaza aýyr 
Indonezııada 56 jastaǵy brıtandyq Lındseı Sendıford esirtki kontrabandasy úshin ólim jazasyna kesildi. Atalǵan áıel ótken jyldyń maýsym aıynda kádimgi kedendik tekserý kezinde tutqyndalǵan bolatyn. Polısııa onyń shabadanynyń jasyryn qabatynan 4,8 kılogramm kokaın tárkilegen edi.
Sendıford Balı araldaryna esirtki jetkizýge májbúrlengenin málimdegen-tin. Prokýratýra sottan ony 15 jyl túrmege qamaýǵa úkim shyǵarýdy suraǵan edi. Alaıda sýdıalar brıtanııalyqtyń qylmysyn jumsartatyn eshqandaı sebep joq ekenin kóldeneń tartyp, ony ólim jazasyna kesti. Sýdıalardyń pikirlerinshe, Sendıford Balıdiń týrıstik ortalyq retindegi ımıdjine nuqsan keltirip, úkimettiń esirtkimen kúres jónindegi baǵdarlamasyn álsiretken.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.