Jaǵdaı qashan túzelmek?
Seısenbi, 15 qańtar 2013 7:20
«Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda Memleket basshysy: «Ákimderge halyqtyń deneshynyqtyrýmen jáne sportpen jappaı aınalysýy úshin sporttyq ınfraqurylymdardyń qoljetimdiligin keńeıtý týraly máseleni sheshýdi tapsyramyn. Sońǵy jyldary Astanada da, oblystarda da kóptegen sporttyq nysandar salyndy. Olarǵa balalar da, úlkender de bara almaıdy degen shaǵym kóp.
Seısenbi, 15 qańtar 2013 7:20
«Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda Memleket basshysy: «Ákimderge halyqtyń deneshynyqtyrýmen jáne sportpen jappaı aınalysýy úshin sporttyq ınfraqurylymdardyń qoljetimdiligin keńeıtý týraly máseleni sheshýdi tapsyramyn. Sońǵy jyldary Astanada da, oblystarda da kóptegen sporttyq nysandar salyndy. Olarǵa balalar da, úlkender de bara almaıdy degen shaǵym kóp. Osy sporttyq ǵımarattardyń bárin de qoljetimdi etý kerek. Adamdar sportpen aınalysatyn bolsyn», dep atap ótken edi. Mine, osy Joldaýda aıtylǵandaı, halqymyzdyń sportpen shuǵyldanýy, densaýlyǵyn saqtaýy, sóıtip, qashanda salamatty ispen aınalysýy Elbasynyń alǵa qoıyp otyrǵan basty mindetteriniń biri bolyp tabylady. Alaıda, osyndaı jaqsylyqtyń negizi elordadan bastalady desek, asyra aıtqandyq eken. О́ıtkeni, joǵaryda sóz bolǵan salamatty ispen qala turǵyndarynyń jappaı aınalysýyna Astana qalasynda tártip jetispeı jatqan kórinedi. Oǵan sporttyq ǵımarattardyń laýazymdy tulǵalary jibergen birqatar zań buzýshylyqtar sebep, deıdi Bas prokýratýranyń tapsyrmasyna sáıkes osy istiń zańdylyǵyn teksergen Astana qalasynyń prokýratýrasy.
Prokýrorlar qala aýmaǵynda ornalasqan sporttyq-saýyqtyrý keshenderiniń qyzmetterindegi zańdylyqtyń saqtalýy men tıimdilik máseleleri boıynsha tekserý ótkizdi. Sonda baıqasa, Astana aýmaǵynda 25 sporttyq ǵımarat qyzmet etedi eken. Onyń 3-ýi vedomstvolyq bolǵandyqtan, 22 nysan ǵana qala turǵyndaryna deneshynyqtyrý jáne sportpen aınalysý úshin qyzmetterin usyna alady. Bul halyq sany jyl saıyn ósip kele jatqan qala úshin, árıne, jetkiliksiz. Qazirgi jaǵdaıda osy sport nysandary bir mezgilde 9851 adamdy ǵana qabyldaı alady, ol turǵyndardyń jalpy sanynyń 1,2 paıyzyn ǵana quraıdy. Sonymen, Astana qalalyq prokýratýra qyzmetkerleri anyqtaǵandaı, sporttyq ǵımarattardyń laýazymdy tulǵalary jibergen zań buzýshylyqtar: kommýnaldyq menshik bolyp tabylatyn sporttyq ǵımarattardyń zańsyz jalǵa berilýi; paıdalanýǵa qabyldanbaǵan sporttyq nysandardy paıdalaný; nysandardy paıdalaný maqsatynan tys qoldaný; shtattyq bapkerler quramyn jınaqtamaý; tıisti biliktiligi jáne bilimi joq nusqaýshylarmen sporttyq jattyǵýlar ótkizý; jas shamasy tıisti jasqa tolmaǵan balalardy oqytý jáne basqa da zań buzýshylyqtar bolyp anyqtaldy.
Máselen, «Dáýlet» sport kombınaty» MQKK Týrızm jáne sport agenttigi tóraǵasynyń buıryǵymen bekitilgen Sport mektepterinde oqý-jattyǵý úderisin uıymdastyrý tártibi týraly reglamenttiń 9-tarmaǵyn buzyp, tennısten bastaýysh daıyndyq toptaryna balalardy jas mólsherine baılanysty shekteýlerge qaramastan qabyldaǵan. Al atalǵan reglamentke sáıkes topqa qabyldaý 7-9 jastan bastalady. «Alaý» muz saraıy» MQKK dopty hokkeı, shaıbaly hokkeı, short-trek boıynsha bastaýysh daıyndyq toptaryna balalardy shekti jas mólsherine qaramastan qabyldaý arqyly atalǵan reglamenttiń 9-tarmaǵy buzylǵan. Erejege sáıkes atalǵan toptarǵa balalardy qabyldaý 9-11 jastan bastalady. Osylaısha, MQKK buıryqtaryna sáıkes, shaıbaly hokkeıge 9 jasqa tolmaǵan – 41, short-trekke – 3, mánerlep syrǵanaý tobyna 6 jasqa tolmaǵan 28 bala qabyldanǵan.
Al eń soraqysy, sport nysandarynyń qaýipsizdik sharalary tıisti túrde qamtamasyz etilmeıtin kórinedi. Nysandardyń barlyǵynda derlik tehnıkalyq retteý jáne metrologııa, órt qaýipsizdigi men sanıtarlyq-epıdemıologııalyq normalardyń buzylǵandyǵy kezdesedi. Sondaı-aq, qyzmetkerlerdiń medısınalyq kitapshalarynda saraptamadan ótkendigi týraly jalǵan belgi qoıylýy boıynsha 68 derek anyqtalǵan. Jáne sport nysandarynda 1700 birlikten astam senimsiz ólshem quraldary (monometrler, ólshegishter) qoldanylady eken. Endi, joǵaryda aıtqanymyzdaı, Astanadaǵy mundaı keleńsizdikter qashan túzeledi?
Aleksandr TASBOLATOV,
«Egemen Qazaqstan».
