Búginde Prezıdent júktegen mindetke saı basqarýdyń barlyq deńgeılerindegi memlekettik qyzmetshilerdiń ońtaıly sanyn anyqtaý boıynsha jumys júrgizilýde. Iаǵnı, memlekettik qyzmette tek kásibı mamandardyń qalýy kózdelýde. Sonymen birge «qyzmet úshin – adam» qaǵıdaty emes, «adam úshin – qyzmet» qaǵıdatyna negizdelgen servıstik memleket qurýǵa kóshý josparlanýda. Qazirdiń ózinde atqarylǵan jumystar az emes, alǵa qoıǵan mindetter aıqyn.
Bizdiń esebimiz boıynsha Almaty oblysynda 7500-ge jýyq memlekettik qyzmetshi eńbek etedi. Onyń 50 paıyzy áıelder. Osy memlekettik qyzmetshilerdiń ortasha jasy 39,3 shamasynda. 6800 memlekettik qyzmetshiniń joǵary bilimi bar. 1256 qyzmetshi birneshe joǵary bilim dıplomy, 241 qyzmetshiniń magıstrlik dárejesi bar. Iаǵnı, aımaqta memlekettik qyzmetshilerdi úzdiksiz oqytý, biliktiligin arttyrý jumystary tıimdi baǵytta iske asyrylýda. Mysaly, ótken jyly ǵana óńirdegi 2876 qyzmetker Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy men fılıalynda qaıta daıarlaý men biliktiligin arttyrý kýrstarynan ótti.
Kadrlyq rezerv jasaqtaý men memlekettik qyzmetke qabyldaý barysynda merıtokratııa qaǵıdatyn ustanýdyń yqpaly zor. Merıtokratııa degenimiz – áleýmettik shyǵý tegine jáne qarjylyq aýqattylyǵyna táýelsiz, basqarýshy laýazymdardy eń qabiletti adamdardyń ıelenýin ortaǵa qoıatyn basqarý qaǵıdasy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmeti týraly zańynda «merıtokratııa – memlekettik qyzmetshiniń jeke sińirgen eńbekteri men jetistikterin moıyndaý, ony qabiletteri men kásibı daıarlyǵyna sáıkes memlekettik qyzmet babynda ilgeriletý» dep kórsetilgen. Sońǵy 2 jyldaǵy statıstıkaǵa súıensek, óńirdegi 73 paıyzdan astam memlekettik qyzmetshi ishki konkýrstar nátıjesinde joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndalǵan. Bul salystyrmaly túrde óte joǵary kórsetkish.
Jalpy, álemdegi kez kelgen jumys berýshi, meıli ol alpaýyt korporasııa bolsyn, meıli ol shaǵyn bıznes ókili bolsyn nemese memlekettik qurylym bolsyn qyzmetke qabyldaý kezinde daryndy, kózi ashyq, bilimdi, ozyq oıly azamatqa basymdyq beretini sózsiz. Iаǵnı, bul eń aldymen básekege qabilettilik degendi bildiredi. Bizdiń de el óńirlerinde básekege qabiletti jastar kóp ekenine senimdimin. Osyndaı jastardy qabiletterine jáne jetistikterine, ıaǵnı tek merıtokratııa jolymen ósirý qajet dep esepteımin. Sarapshylardyń aıtýynsha, álemde aldaǵy 10-15 jylda búgingi kúni qajetti dep sanalatyn 60-qa jýyq mamandyq múldem bolmaıdy. Osy zańdylyq adam boıyndaǵy taǵy bir qasıet – ózgeristerge beıimdele alý quzyretin jetildirýdi talap etedi.
Sońǵy jyldary memlekettik qyzmet salasyndaǵy zańnamalarǵa ózgerister engizilip, úsh kezeńnen turatyn tıimdi irikteý júıesine kóshtik. Iаǵnı, kandıdat eń aldymen zańnamalardy bilý boıynsha baǵalanady, odan keıin jeke quzyrettilikteri anyqtalady, osylardan ótse, áńgimelesýden ótedi. Konkýrstyq irikteý de tıimdiligin kórsetýde. Qoldanystaǵy zańnamalarǵa sáıkes, konkýrstar ishki jáne jalpy konkýrstan turady. Ishki konkýrstarǵa tek qatardaǵy, ıaǵnı qyzmet atqaryp júrgen memlekettik qyzmetshilerdiń ǵana qatysýǵa quqyǵy bar. Al jalpy konkýrstarǵa zańmen belgilengen talaptaryna saı kelse, kez kelgen azamat qatysyp, úmitker bola alady. Quzyrettilikter modeline sáıkes kez kelgen memlekettik qyzmetshiniń boıynda negizgi quzyretter bolýy kerek. Olarǵa parasattylyq, jaýaptylyq, tutynýshyǵa baǵdarlaný, bastamashylyq, streske tózimdilik jatady. Ári qaraı qyzmet babymen ilgerilegen saıyn ózin ózi damytý, jedeldilik, qyzmetti basqarý, sheshim qabyldaý, strategııalyq oılaý, ózgeristerdi basqarý degen sııaqty quzyrettilikter talap etiledi.
Bizdiń basty mindetimizdiń biri – halyq úshin qyzmet etý ekeni belgili. Al halyqqa qyzmet etetin memlekettik qyzmetshilerdiń ishinde jastardyń orny erekshe. Sebebi búgingi jastardyń basym kópshiliginiń maqsatshyl, pozıtıvti, oılaý qabiletteri ushqyr. Bizdiń oblysta memlekettik qyzmettegi 29 jasqa deıingi jastardyń úlesi 25 paıyzdy quraıdy. Olardyń arasynda 126 jas maman basshy laýazymdarynda eńbek etýde. Al aýyldyq eldi mekenderde 488 jas qyzmetshi bar. О́tken jyly konkýrstar nátıjesinde iriktelgen 1082 azamattyń 57 paıyzyn da jastar qurady.
Serikbaı NURǴISAEV,
Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Almaty oblysy boıynsha departamentiniń basshysy