Ábilázovtiń áshkere áreketteri
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:31
Ulybrıtanııanyń Joǵarǵy soty Ábilázovtiń sońǵy apellıasııalyq shaǵymyn qabyldamady
Bul BTA Banktiń aktıvterin qaıtarýdy tezdete túsedi. «BTA Banki» AQ habarlaǵandaı, Ulybrıtanııanyń Joǵarǵy soty banktiń burynǵy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Ábilázovtiń sýdıa Naıdjel Tırdiń sheshimine buryn berilgen aryzyn Apellıasııalyq sotta qaraýdan bas tartty. Sýdıa Tır óz sheshimimen Ábilázovtiń sotqa qurmetsizdik tanytýyna jáne túrmedegi merzimin óteý úshin bıliktiń tıisti organdaryna berilmeýine baılanysty qorǵaný quqyǵynan aıyrǵan edi.
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:31
Ulybrıtanııanyń Joǵarǵy soty Ábilázovtiń sońǵy apellıasııalyq shaǵymyn qabyldamady
Bul BTA Banktiń aktıvterin qaıtarýdy tezdete túsedi. «BTA Banki» AQ habarlaǵandaı, Ulybrıtanııanyń Joǵarǵy soty banktiń burynǵy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Ábilázovtiń sýdıa Naıdjel Tırdiń sheshimine buryn berilgen aryzyn Apellıasııalyq sotta qaraýdan bas tartty. Sýdıa Tır óz sheshimimen Ábilázovtiń sotqa qurmetsizdik tanytýyna jáne túrmedegi merzimin óteý úshin bıliktiń tıisti organdaryna berilmeýine baılanysty qorǵaný quqyǵynan aıyrǵan edi. Endi Ulybrıtanııanyń Joǵarǵy soty Ábilázovtiń apellıasııalyq shaǵymynan bas tarta otyryp, onyń Apellıasııalyq sotqa bergen shaǵymynda qoǵamdyq múddeni kózdeıtin zańdy negizdiń joqtyǵyn aıtady.
Qazirgi tańda bank eki talap aryz boıynsha Ábilázovtan 2 mlrd. AQSh dollaryn óndirý jónindegi sot sheshimin alypty. Budan basqa bank taǵy da 1,5 mlrd. AQSh dollaryn alatyn sot prosesine qatysýda kórinedi. Jáne bank munymen shektelip qalýdy mise tutpaıdy, múmkindiginshe taǵy da sot sheshimderin alýdy josparlap otyr. «Búgingi Joǵarǵy sottyń sheshimi Ábilázovtiń zańdy «túlki bulańyna» tusaý salatyn jáne banktiń paıdasyna shyǵarylǵan sot sheshiminiń tezdetip oryndalýyn jyldamdatatyn prosess boldy», dep habarlady bank Basqarmasynyń múshesi – basqarýshy dırektor P.Prosıankın.
Mine, eldi tonap, elden qashqan alaıaqtyń kúni osylaı aıaqtalady. Aldyńǵy maqalamyzda aıyptylyǵyna baılanysty quqyq qorǵaýshylardan qashqan Muhtar Ábilázov Shveısarııaǵa baryp, jasyrynǵan degen BAQ málimetterine súıenip, onyń óz elinde jasap ketken birqatar qylmystyq áreketterine toqtalǵanbyz. Endi, mine, M.Ábilázovke «BTA Bank» AQ-tyń dırektorlar keńesiniń tóraǵasy kezinde atalǵan bankten orasan kóp AQSh dollaryn urlaǵany, sotty syılamaǵany jáne jazadan jaltarǵany úshin de keshirilmes aıyp taǵylyp otyr. Árıne, ol kezinde tergeý oryndarynan qashyp, shetelge jasyryndy. Ol tek bizdiń elden ǵana emes, odan keıin de basqa elden talaı mıllıondardy urlaǵany belgili. Onyń sol aqshany urlaǵandaǵy bir maqsaty óz elinde keıin búlik shyǵarý bolǵan eken. Sóıtip, ol tekke ketpeı ekstremıstik uıymdasqan qylmystyq top quryp úlgergen kórinedi. Ony qarjylaı qamtamasyz etip, qylmystyq rólderdi ózi tańdaǵan múshelerine bólip bergen. Mine, osy toptyń Qazaqstandaǵy basshysy bolyp 2010 jyly V. Kozlov taǵaıyndalypty. Ol osy qylmystyq topqa birneshe adamdy tartqan.
Al kezinde V. Kozlov pen onyń jaqtastary munaıshylardy qoldaǵandaı betperde jamylyp, shyn máninde ózderiniń saıası múddelerin kózdegendigi naqty dáleldendi. О́tken jyldyń 19 qarashasynda Mańǵystaý oblystyq soty Kozlov pen onyń qorǵaýshylarynyń Aqtaý qalalyq sotynyń úkimine bergen apellıasııalyq aryzyn qarady. Qylmystyq is pen aıyptalýshylardyń, olardyń qorǵaýshylarynyń ýájderin tolyq qarap, tanysyp shyqqan soń birinshi satydaǵy sottyń úkimi ózgerissiz qaldyryldy. Al apellıasııalyq aryzdy qanaǵattandyrǵan joq. Osylaısha úkim kúshine endi.
Sotta barlyq jaǵdaı jan-jaqty saralanǵany aqıqat shyndyq. Árbir aıǵaq zat, ár sóz, ár dálel saraptamadan ótti. Sóıtip, saıasattanýshy-sarapshy, sarapshy-psıholog, sarapshy-fılolog, lıngvo-saraptamashylardyń tikeleı ózderi qatysqan keshendi sot-saraptama qorytyndysynda naqty aqıqat ashyldy deı alamyz. Máselen, saıasattanýshy-sarapshy zertteýge berilgen nysandardy tekserý barysynda tirkelmegen «Alǵa» partııasynyń jetekshisi Kozlovtyń memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirý týraly aldyn-ala josparlary bolǵanyn aıtady. Bul is-sharalardy olar óz múddelerine paıdalaný úshin jasaǵan kórinedi. Telefon arqyly sóılesýler, elektrondy hat almasý mátinderi, aýdıojazbalar jáne basqa da materıaldar áleýmettik alaýyzdyqty týdyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar bolǵan. Al áleýmettik alaýyzdyqty týdyrý, jurttyń bári biletindeı, bılikti qulatýdyń bir bóligi bolyp sanalady. Endeshe, Kozlovqa jaltaratyn jol qalmady.
Iá, V.Kozlovtyń is-áreketiniń qandaı sıpatta órbigenin búginde kóptegen adamdar ashyq aıtyp otyr. Olardyń sózderine senbeske amal joq. О́ıtkeni, ol adamdardyń bári V.Kozlovtyń arbaýyna túsip qalǵan, sodan onyń qıturqy sózderin óz qulaqtarymen estigen. Máselen, sonyń biri N.Ajıgalıeva V.Kozlovtyń 2011 jyly Jańaózenge kelgende ózin Ábilázovtiń ókili dep tanystyrǵanyn aıtady. Sonda ol ereýilshilerdiń áreketterin qoldaıtynyn, olarǵa kómek berýge ýáde etken. Sol sııaqty budan buryn da buqaralyq aqparat quraldarynda jazylǵandaı, T.Saqtaǵanov óziniń de, munaıshylardyń da V.Kozlov bastaǵan qylmystyq toptyń aıtqandaryna aldanyp qalǵanyn jetkizedi. Ol qolymen istegenin moınymen kóterýi tıis. Mundaı arandatýshylyqtan Ábilázovtiń de tasada qalmaǵany anyq. Ol óziniń maqalalarynda ashyq túrde bılikti kúshpen basyp alýǵa, konstıtýsııalyq qurylysty kúshpen ózgertýge, sóıtip, eldiń aýmaqtyq tutastyǵyn buzýǵa baǵyttalǵan sózderdi keltiredi. Mundaǵy negizgi túıin: Ábilázov memlekettik bılikti kúshpen basyp alyp, Qyrǵyzstandaǵy «túrli-tústi» revolıýsııany qaıtalaýǵa úndeıdi.
Al osyndaı nıeti teris adamnan qaıtip qaıyr kúte alasyz? Ol joǵarydaǵy oıyn naqty júzege asyrý maqsatynda «Alǵa» halyqtyq partııasynyń aımaqtyq bólimsheleri jetekshileriniń qatysýymen ótkizilgen skaıp-konferensııada tezdetip qalyń qoldy bir jerge toptastyrý arqyly 2011 jyldyń aıaǵyna deıin memlekettik bılikti qulatýǵa nusqaý beredi. Bul sózderdiń bári atalǵan konferensııa jazbalarynda saqtalyp tur eken. Sonda Kozlovtyń Ábilázovtiń bul tapsyrmasyn oryndaýǵa daıar ekenin sendire sóılegen sózderi de jazylypty.
Aqyr aıaǵynda Ábilázov-Kozlovtyń barlyq qylmystyq áreketteri áshkerelenip, dáleldendi. Qashqyn Ábilázov izdestirilýde, al Kozlov Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 235-babynyń 1-bóliginde, 164-babynyń 3-bóliginde, 170-babynyń 2-bóliginde kózdelgen qylmystyq áreketterdi jasaǵany úshin kináli dep tanylyp, sottyń úkimimen 7 jyl 6 aıǵa bas bostandyǵynan aıyryldy. Munyń bári kóptegen tergeýshilerdiń, saraptamashylardyń, aqyr aıaǵynda qylmystyq istiń bas-aıaǵyn tolyq qarap, shynaıy talqylaý men ádildik tarazysynan ótkizgen sottyń naqty sheshimi. Sondyqtan shyndyqtan eshkim de bultara almaıdy, al sot sheshiminen eshkim de qashyp qutyla almaıdy. Túptiń túbinde qylmysker báribir jazasyn alady. Bizdiń eldiń zańy solaı, tek ádildik qana saltanat qurady. Al zańdy buzǵandar jaýapqa tartylady.
Almas BOLATOV.
