Búginde Almaty oblysynda 40 myń kóp balaly otbasy bar. Berekesi jarasqan osynsha shańyraq astynda 165 myń bala ósip keledi eken. Al aımaqtaǵy 29 762 otbasy ataýly áleýmettik kómek alady. Nesıe tóleýshiler men bank aldyndaǵy qaryzyn tóleýge qabiletsiz otbasylardyń naqty sany ázirge belgisiz bolǵanymen, olardyń negizgi úlesin osy sanattaǵy áýletterdiń shoǵyry quraıtyny anyq. Demek, Prezıdenttiń arnaıy qaýlysy kóptegen adamdardyń áleýmettik jaǵdaıyn ońaltýǵa degen naqty qadam bolyp otyr.
Máselen, Kóksý aýdanyndaǵy Balpyq bı aýylynyń turǵyny Marjan Saılaýbaevanyń 6 balasy bar. Otanasy men otaǵasy turmys qajettiligi úshin birneshe bankten nesıe alǵan eken. Qaryz ótemaqysyn der kezinde tóleýge tyrysqanymen, aýyldyq jerdegi eńbekaqynyń mardymsyzdyǵy, oǵan azyq-túlik baǵasynyń qubylmalylyǵy qosylyp, nesıe qaıtarymyn bank belgilegen merzimnen keshiktirýge májbúr bolatyndyqtaryn aıtady.
– Alty bala tárbıelep otyrmyn. Jaqynda ataýly áleýmettik kómek tólene bastady. Kúıeýimniń tapqan tabysy kúnkórisimizden artylmaıtyn edi, ataýly tólem kádimgideı járdem boldy. Biz sııaqty kóp balaly otbasylarǵa memleket tarapynan kórsetilip jatqan kómekke rızashylyq bildirip júrgende, Prezıdenttiń kóp balaly otbasylardyń qaryzyn azaıtý jónindegi Jarlyǵy taǵy úmit syılady. Azdaǵan nesıemizdiń qaryzyn óteýdi memleket moınyna alsa, bul ana men bala úshin, jalpy adamǵa degen qurmet emes pe, – deıdi Marjan Saılaýbaeva.
Al osy Balpyq bı aýylynda turatyn taǵy bir kóp balaly ana – Altyn Abırova 6 balasy úshin eshqandaı járdemaqy almaıtynyn aıtady. О́ıtkeni Altyn jubaıymen birlesip shaǵyn kásippen aınalysady. Aýdan ortalyǵynan dúńgirshekti jalǵa alyp, nan ónimderin pisirip satýmen aınalysatyn olardyń tabysy Úkimet belgilegen mólsherden asyp ketedi eken. Sebebi saýda-sattyqpen aınalysý úshin Altyn aýdandyq Salyq basqarmasyna jeke kásipker retinde tirkelýge májbúr. Bul – zań talaby jáne oryndy ereje. Biraq patenttik júıemen jumys isteıtin shaǵyn kásipkerdiń aılyq tabysy 300 myń teńgeden kem bolmaýy kerek degen talap bar. Iаǵnı, jeke kásipkerdiń fıskaldy tabysy aı saıyn osy somadan kem bolmaýy tıis. Biraq jeke kásipker únemi mundaı kólemdegi taza tabys bolmaıtynyn aıtady.
– Qazir saýda joq. Básekelestik te kúshti. Un qymbat, maı qymbat. Aýyldyq jer bolǵasyn daıyn ónim baǵasyn tómendetip ustaımyz. Únemi paıda taýyp otyrǵanymyz joq. Keıingi kezde shyqqan shyǵyn ózin aqtaǵanǵa qýanatyn boldyq. Aı saıynǵy salyq, jerdi jalǵa alý aqysy taǵy bar. Al 6 balama ataýly áleýmettik kómek alýdyń jaıyn bilip em, bizdiń tabysymyz asyp ketedi eken. Kezinde kásibimizdi jolǵa qoıý úshin 1 mln teńgeden astam nesıe alǵan edik. Árıne ony birinshi kezekte óteýge tyrysamyz. Prezıdent Q. Toqaevtyń Jarlyǵyn estip, qýanyp qaldyq. Eger memleket bizdiń nesıemizdi jaýyp beretindeı múmkindik berse, isimizdi odan ári órletip, balalarymyzdyń erteńine alańsyz bolar edik, – deıdi kóp balaly ana Altyn Abırova.
Jalpy, elimizde áleýmettik qorǵaý baǵytyna qatysty másele kóp ekeni ras. Bir ǵana ataýly áleýmettik tólemaqyǵa qatysty syndarly jaǵdaılar áli de kezdesýde. О́ńirdegi «Áleýmettik qorǵaý kartasynyń» júzege asyrylýyn nazarynda ustap otyrǵan Nur Otan partııasynyń ókilderi baspanamen qamtý, járdemaqy tóleý jaıynan bólek, el men ekinshi deńgeıli bankterdiń arasyndaǵy araaǵaıyndyqqa júretinderin jasyrmaıdy. Al Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń kóp balaly otbasylardyń qaryzyn azaıtý jónindegi Jarlyǵy osy máseleniń túıinin sheshetini anyq.
– Biz áleýmettik másele boıynsha túsindirý jumysymen qatar, naqty máseleni sheshýge kúsh salýdamyz. Onyń ishinde «Baqytty otbasy» jobasy aıasynda oblystaǵy áleýmettik jol kartasynyń sharapatyn árbir muqtaj jannyń kórgenine jaýaptymyz. Bıyl áleýmettik kómekke jergilikti bıýdjetten 6 mlrd teńge bólingen. Al áleýmettik jol kartasy boıynsha qosymsha taǵy 3,4 mlrd teńge qarajat qarastyryldy, – deıdi Nur Otan partııasy Almaty oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ǵalıasqar Sarybaev.
Almaty oblysy
