Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókildigi men BUU-nyń Terrorızmge qarsy basqarmasy Nıý-Iork qalasynyń mańaıynda uıymdastyrǵan «Terrorızmnen azat álemge jáne BUU 2030 jylǵa deıingi turaqty damý kún tártibine qol jetkizý úshin damýshy elderdiń sınergııasy» atty is-sharaǵa 50 memleketterdiń 100 astam ókilderi qatysty.
Kóshpeli otyrystyń negizgi maqsaty terrorızmmen ulttyq, óńirlik jáne jahandyq deńgeıde tıimdi kúresý úshin birlesken kúsh-jigerdi úılestirý mehanızmderin talqylaý boldy. Terrorızmge qarsy kúreske turaqty damýdyń qalaı kómektesetini týraly tájirıbe jáne naqty usynystarmen almasý ótti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Elshisi Qaırat Omarov Úkimettiń terrorızmniń túpki sebepterimen kúresýde qabyldanǵan praktıkalyq qadamdary týraly áńgimeledi. Ol qaýipsizdik máseleleri, terrorızmmen kúres jáne damýdyń ózara táýeldiligin atap ótip, Qazaqstan osy máselelerdi sheshýge óz úlesin qosyp, Almatyda pılottyq BUU Ortalyq Azııa men Aýǵanstan elderiniń ornyqty damý maqsattary boıynsha óńiraralyq ortalyǵyn quryp otyr.
BUU Bas hatshysynyń orynbasary, BUU Terrorızmge qarsy basqarmasynyń basshysy Vladımır Voronkov óz sózinde Qazaqstanǵa terrorızmge qarsy kúreske joǵary jaqtaýshy jáne buljymas basshylyǵy úshin Qazaqstanǵa alǵysyn bildirdi. Onyń aıtýynsha, Qazaqstannyń Terrorızmnen azat álemge qol jetkizý tártibiniń kodeksti qabyldaý týraly bastamasy – terrorızmge qarsy is-qımylda halyqaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qosqan eleýli úlesi.
Kodekstiń jańashyl elementi – áleýmettik-ekonomıkalyq damýy arqyly osy jahandyq zulymdyqpen kúresý úshin ujymdyq áreketterdi úılestirý. Qazaqstan ózderiniń azamattaryn qaqtyǵys aımaǵynan evakýasııalaǵan álemdegi azdaǵan memleketterdiń birine aınaldy jáne olardy qalypty ómirge qaıtarý úshin belsendi jumys jasaýda.
Osy otyrys úshin Sırııadan «Jýsan» operasııasy aıasynda oralǵan qazaqstandyq áıelderdiń biri is-sharaǵa qatysýshylarǵa kórsetilgen beıne-úndeýin jazdy. 25 jastaǵy Aıda Sarına óziniń Sırııaǵa qalaı kelgeni týraly estelikterimen bólisti jáne terrorıster arasynda ómir súrýiniń kúrdeli jaǵdaılary týraly áńgimelep berdi. Ol óz eline oralý múmkindigi úshin Qazaqstan úkimetine shynaıy alǵysyn bildirdi. «Kúıeýim qaıtys bolǵannan keıin men tiri qalý úshin kúresip júrdim... Túnde uıyqtap jatqanda, tańerteń oıanatynymdy bilmedim. Bizge tuıyq boldy. Biz dymqyl jerdiń ústine uıyqtaıtynbiz. Kún saıyn balalar analarynyń qolynan qaza taýyp, al olar olarǵa kómektese almady», - dep aıtty A.Sarına. «Men Qazaqstannan qutqarýshylardy óz kózimmen kórgende, bizdi tastap ketpegenimizdi túsindim... Menimen birge Fransııadan, Germanııadan jáne basqa elderden kelgen áıelder boldy. Olar bizge óte qyzǵantyp qarady, Qazaqstan olardy da alyp kete ala ma dep bilip kórip surady, nemese kem degende olardyń balalaryn Sırııadan alyp ketýin surady. Sol ezde men osy áıelderge kómektese almadym», - dedi ol.
О́z úndeýinde Aıda Sarına terrorızmge qarsy kúresker bolýǵa daıyn ekenin málimdedi. «Iıa, men terrorızmniń qurbanymyn. Biraq qazir terrorızmge qarsy kúresker bolǵym keledi, osy úlken maqsattyń bir bóligi bolýǵa jáne óz úlesimdi qosqym keledi. Men terrorızmnen zardap shekken barlyq áıelderdiń daýysy bolǵym keledi!», - dedi qazaqstandyq áıel.
Sol kúni BUU Bas assambleıasy «Terrorızm qurbandaryna kómek kórsetýdegi halyqaralyq yntymaqtastyqty keńeıtý» atty rezolıýsııany biraýyzdan qabyldady. Bul qujat barlyq múshe memleketterdi ulttyq zańnamaǵa jáne genderlik aspektilerge sáıkes terrorızm qurbandaryna arnalǵan keshendi kómek josparlaryn jasaýǵa shaqyrady.
Kóshpeli otyrysqa basty spıkerler retinde BUU Ekonomıkalyq jáne áleýmettik keńesiniń basshysy, Sent-Vınsent jáne Grenadınderiniń Turaqty ókili Inga Ronda Kıng, BUU Bas assambleıasynyń kelesi tóraǵasy, Nıgerııanyń BUU-daǵy Turaqty ókili Tıdjanı Mýhammad-Bande, BUU Terrorızmge qarsy ortalyǵynyń jáne BUU janyndaǵy Terrorızmge qarsy kúres jónindegi Islam yntymaqtastyq uıymy múshe memleketter tobynyń tóraǵasy, Saýd Arabııasynyń Turaqty ókili Abdalla Al-Mýallımı, Aýǵanstan, Mysyr, О́zbekstan jáne Afrıka odaǵynyń elshileri sóz sóıledi.
Sonymen qatar, is-shara barysynda Inga Ronda Kıng óz eliniń atynan Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev bastamashylyq etken Terrorızmnen azat álemge qol jetkizý tártibiniń kodeksine qol qoıdy. Sent-Vınsent jáne Grenadınder qazir endi álemniń 80-den astam memleketterden turatyn jahandyq terrorızmge qarsy koalısııaǵa qosyldy.
