Rýhanııat • 12 Tamyz, 2019

Altyn júzik oqıǵasy

673 ret kórsetildi

Sonaý bir jaýsoqty zamanda týǵan topyraǵynan bosqan el dinsiz qaýymnyń qoltyǵyna baryp panalaıdy. Olar qorǵansyz elge óktemdik jasap, reti kelse dúnıe-múlkin talaıdy.

Aýǵan el bul ólke baıandy turaq bolmaıtynyn sezip, basqa jaqqa qonys aýdarýdy oılas­tyrady. Biraq at-kólik joq, qol qysqa, jolaı shól dalany kesip ótý úshin azyq-túlik, mol sý qory kerek... Bular qınalyp, ne isterin bilmeı taryqqan kezde, kári ata-anasy bar aıdaı sulý qyz aıtady:

– Qadirli halqym, sizder my­nadaı nadan elde qalyp qoı­sańyzdar túbinde urpaq azady, bárimiz dinsizge aınalamyz. Men sizderdi qutqarǵym keledi. Osy eldiń basshysy maǵan sóz sa­lyp, ózine áıel bolýymdy q­alaı­tynyn aıtty. Men sol adam­ǵa áıeldikke baram, onyń aqy­syna patsha sizderge at-kólik jáne shólden ótýge jetetin azyq-sýsyn beredi. Sony alyp, sizder musylmandarǵa je­tip aly­ńyzdar. Men óz qaýymy­m­nyń dini úshin osylaı etýge máj­búrmin, – dep jylaıdy.

Eldiń aqsaqaldary aqyl­dasyp qyzdyń ýájin qup kórip, barlyǵy oǵan aq batasyn beredi. Halyqtyń batasyn alǵan qyz patshaǵa adam jiberip, óziniń keliskenin jáne shartyn aıtady. Patsha maqul kóredi. Osylaı dana qyzdyń arqasynda aýǵan el dittegen jerine jetip, jaý-jardan qutylady.

Al dinsiz patshaǵa áıel bol­ǵan qyz kúıeýiniń aıtqanyn bul­jytpaı oryndap júre beredi. Qansha qınalyp beınet shekse de qulshylyǵyn tas­tamaıdy. Kórgen qıyndyqty táńirdiń synaǵy dep qabyldap, «synaqtan keıin onyń syılyǵy bolaryna» úmit etedi.

Elgezek áıelge rıza bolǵan kúıeýi oǵan esimi jazylǵan altyn júzik syılaıdy. Qyz bul syılyqty shaǵyn qobdıshaǵa salyp, sandyqqa tyǵyp qoıady. Arada aılar ótedi. Patshany shaıtan túrtedi. Áıeli joqta san­dyqty ashyp qobdıshadan júzik­ti alady. Ony joǵaltyp «kim­ge berdiń?» dep áıelin qına­maqqa bekıdi. Sóıtip júzikti qystaqtyń qasynda aǵyp jatqan úlken ózenge laqtyryp jiberedi.

Oqıǵadan beıhabar áıel erteńinde sý alý úshin ózenge barady. Aýyldyń balyqshylary aý salyp, kóp balyq ustaǵan eken. Olar ádepti áıelge eki ba­lyq beredi. Áıel úıge kelgen soń balyqtardyń ishin jaryp tazalaıdy. O, qudiret, bir balyqtyń ishinen altyn júzik shyǵa keledi. Anyqtap qarasa, ózine kúıeýi syıǵa bergen júzik eken. Júgirip baryp sandyqty ashsa qobdısha bos tur. Áıel «bul iste de bir ǵıbrat bar shyǵar» dep júzikti ornyna salyp qoıyp, eshkimge aıtpaı júre beredi.

Bir kúni kúıeýi shaqyrady. Barsa qabaǵynan qar jaýyp, ashýlanyp otyr eken. Birden:

– Saǵan syıǵa bergen altyn júzik qaıda? – deıdi. Áıel:

– Sandyqta saqtaýly tur.

Patsha úıdegi sandyqty sa­raıǵa alǵyzyp, kóptiń kózin­she: – Sandyqty ashyp júzik­ti alyp shyq! – dep áıelge buıy­rady. Áıel «bısmılasyn» aıtyp sandyqty ashady, ishinen qob­dıshany alyp shyǵyp kú­ıeýine «mine, taqsyr» dep júzik­ti kór­setedi. Patsha da júzikti ta­nı­dy, dál ózi. Bul qalaı bol­ǵany, óz qo­ly­men ózenge tas­taǵan edi ǵoı…

Bul iste úlken ǵıbrat baryn ańǵarǵan patsha áıeline shyn­dyqty aıtady jáne júzikti qalaı taýyp alǵanyn suraıdy. Áıel de eshteńe jasyrmaı, bol­ǵan oqıǵany baıandaıdy.

Táńirdiń ózi súıgen qulyn qalaı qorǵaıtynyn uǵynǵan pat­sha áıelge, «sen týra jolda ekensiń men seniń dinińdi qabyl­daımyn, úıret!» deıdi. Áıel taǵdyryna myń ret shúkirlik aıtyp, kúıeýine óz dinin úıretedi. Patshasy musylman bolǵan el aqyry bári musylman bolyp tynady. Osylaı bir taqýa áıeldiń arqasynda bir taıpa el esh zorlyqsyz aqıqat jolyn tapqan eken.

Sońǵy jańalyqtar

Tekeli laı kóshkininen tazartylyp jatyr

Aımaqtar • Búgin, 19:53

Bıyl Almatyda myń jas baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 17:44

AQSh-ta shirkeýge shabýyl jasaldy

Oqıǵa • Búgin, 17:15

Batys Qazaqstanda jastar shtaby quryldy

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Dollar qymbattady

Qarjy • Búgin, 15:55

Uqsas jańalyqtar