Halyqtyń ál-aýqatyn arttyratyn jańa reforma júzege asady

- 1995-1996 jyldardaǵy ahýaldy qazirgi jaǵ­daımen múlde salystyrýǵa kelmeıdi. Ol kezde Qazaqstan naryqtyq ekonomıkaǵa bet bura bastaǵan bolatyn. Halyqtyń áleýmettik ál-aýqaty da syn kótermeı turǵan kez" - dep eske alady burynǵy kezdi Erık Ábenuly.

Sol kezeńde, eko­nomıkalyq daǵdarys oryn alyp, elimiz basqa reformalarmen qatar, min­detti medısınalyq saqtandyrý júıesin en­gizýdi de qolǵa aldy. Biraq bul jobany sát­siz boldy deý qate. Sebebi,  sol qıyn-qystaý kezeńde mindetti medısınalyq saqtandyrýdy engizý densaýlyq salasyn joǵary satyǵa kóteremiz degen umtylys edi. Bul júıe 3 jyl ishin­de elimizdiń densaýlyq salasyna naryqtyq eko­nomıkanyń prınsıpterin engizýimen erek­shelendi. Qazirgi emhana, aýrýhanalarda qolǵa alynǵan ózgeristerdiń bári sol kezdegi az­dy-kópti tájirıbeniń jalǵasy deýge bo­lady. Eger ekonomıkalyq qaýqarymyz jet­kende alǵashqy medısınalyq saqtandyrý qo­ry ózin-ózi aqtaýy da múmkin edi. Alaıda sol kezde qorǵa jumys berýshiler aýdarǵan qarjy kúlli respýblıka azamattaryn emdeýge jumsaldy. Qarttar men balalar sekildi áleý­mettik jaǵynan az qorǵalǵan turǵyndar úshin jarna tóleýge memlekettiń shamasy kelmedi.

Jergilikti ákimdikter, ásirese, aýyl sharýa­shy­lyǵymen aınalysatyn oblystar bıýd­jet­tiń qysqalyǵynan qorǵa qarjy aýdara al­mady. Qarajattyń jetispeýshiligi qordyń jabylýyna ákeldi. Qazir mindetti medısınalyq saq­tan­dyrýdy engizýge múmkindik bar. Áleý­mettik jaǵynan az qorǵalǵan 15 sanattaǵy azamattardy, sonyń ishinde zeınetkerler men 18 jasqa deıingi balalardy, múgedekterdi, jazasyn óteýshilerdi, jumyssyz azamat­tar­dy, stýdentter men taǵy basqalardy memleket óz qamqorlyǵyna alyp, olar úshin jarna tó­leıdi. Bulardyń jalpy sany – 10 mıllıon­nan asady" , - dedi brıfıngte Baıjúnisov Erık Ábenuly.

- Memleket densaýlyq saqtaý salasyna ıaǵnı, halyqqa kórsetiletin tegin medısınalyq qyzmetterge jyl saıyn bir trıllıon teńgege jýyq qarjy bóledi. Bólinetin qarjy kólemi jyl saıyn artyp keledi. Mysaly, 2013 jyly kepildik berilgen tegin medısınalyq kómekke 608,1 mlrd teńge bólingen bolsa, 2019 jyly bul qarjy kólemi 972,7 mlrd teńgege jetti, - dep atap kórsetti «ÁMSQ» Mańǵystaý fılıalynyń dırektory Baqyt Ismahanbetov.

Aıta keteıik, 2017 jyly elimizde medısınalyq kómekke jan basyna shaqqanda 91 myń teńge nemese 280 AQSh dollary jumsalǵan. Bul 2013 jylǵy kórsetkishten 35 myń teńgege kóp. Al, Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde bul kórsetkish 3000 dollardan asyp-jyǵylady.

         Bul qarapaıym halyqqa qala áser etpek?

Qarjynyń ósýi satyp alynatyn qyzmet túrlerin kóbeıtýge múmkindik beredi. Nátıjesinde densaýlyq saqtaý salasynda jaǵymdy ózgerister bolady:

- aqsha kóbeıgen soń tarıf ósedi;

- tarıf joǵary bolǵan soń memlekettik tapsyrysty oryndaýǵa qulshynatyn klınıkalar sany artyp, bıznes jańa klınıkalar ashýǵa yntaly bolady;

- klınıka qansha kóp bolsa, pasıent úshin kúres te kúsheıedi;

- básekelestik qansha kúshti bolsa, halyqqa kórsetiletin qyzmet sapasy da joǵarylaıdy.