Qazaqtan shyqqan Stıv Djobs

Beısenbi, 24 qańtar 2013 7:19

Sankt-Peterbýrgte turatyn baýyrymyz Serikbaı Bısekeev Reseıdiń «Jyl kásipkeri» atandy

«Búkilálemdik tájirıbeniń kórsetýinshe, búkil ınnovasııalyq óndiristik sıkldy jeke bir elde júzege asyrýǵa tyrysý – velosıped oılap shyǵarý degen sóz. Bul – óte qymbatqa túsetin jáne árdaıym nátıjeli, jemisti bola bermeıtin is.

Beısenbi, 24 qańtar 2013 7:19

Sankt-Peterbýrgte turatyn baýyrymyz Serikbaı Bısekeev Reseıdiń «Jyl kásipkeri» atandy

«Búkilálemdik tájirıbeniń kórsetýinshe, búkil ınnovasııalyq óndiristik sıkldy jeke bir elde júzege asyrýǵa tyrysý – velosıped oılap shyǵarý degen sóz. Bul – óte qymbatqa túsetin jáne árdaıym nátıjeli, jemisti bola bermeıtin is. Tabysqa jetý úshin ǵalymdardyń talaı býynynyń tájirıbesine, tarıhı qalyptasqan ǵylymı mektepterdiń arnaýly aqparat jáne bilimderiniń kóp terrebaıt kólemine negizdelgen derbes ǵylymı baza qajet bolady. Jańa tehnologııalyq tolqyn jalyna jarmasyp, teńdessiz ınnovasııalar jasaý barlyq eldiń qolynan kele bermeıdi. Biz osyny jete túsinýge tıispiz. Sondyqtan biz óte shynaıy, barynsha pragmatıkalyq strategııa qurǵanymyz jón. Biz shyǵyny kóp emes zertteýler men ázirlemelerge den qoıýǵa tıispiz», degen edi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty elimizdi damytýdyń túbegeıli maqsattaryn kózdeıtin aıryqsha Joldaýynda.

Elbasynyń osy sóziniń zamanaýı shyndyǵyn dáleldeı bastaǵan qazaq azamattary qazirdiń ózinde joq emes eken. Sol jaǵdaı bizdiń osy maqalamyzǵa joǵarydaǵydaı taqyryp qoıýǵa túrtki boldy. 

Taqyrypty osylaı qoıǵannan soń eń aldymen qazaqtyń qalyń oqyrmany úshin Stıv Djobs kim degen suraqqa jaýap bere keteıik.

Stıv Djobs adamzat qaýymynyń damý baǵytyna úlken áser etken qazirgi zamandyq tehnologııalyq jetistikterdi ómirge engizgen uly kásipker. Bylaısha aıtqanda, derbes kompıýterler jasaý salasynda revolıýsııa jasaǵan adam. Ol qazirgi kúni ónimderin kúlli adamzat qaýymy úlken suranyspen paıdalanyp otyrǵan Apple korporasııasyn qurdy. Sóıtip, planshettik kompıýterler jasaý salasynda Amerıkany eń aldyńǵy qatarǵa shyǵardy. Qazirgi kúni Stıv Djobs­tyń esimi Amerıka avtomobıl óner­­kásibiniń atasy Genrı Ford pen kom­pıýterlik baǵdarlamalar jasaýdyń dú­nıejúzilik pıoneri Bıll Geıtstiń qa­ta­­rynda atalady. О́kinishke qaraı, Stıv Djobs ótken jyly qaıtys boldy. Onyń qazasyn álemde kóptegen adamdar aza tutty.

Al endi osy álemdik deńgeıdegi kásip­ker Stıv Djobsqa uqsatatyndaı bizdiń qazaqta azamat bar ma eken? Iá, ondaı azamat bar eken. Ondaı azamat bizdiń halqymyzdyń arasynan da top jaryp shyǵyp kele jatqandyǵyna kýá bolyp otyrmyz. Muny bizge álemdegi asa iri «Ernst end Iаng» konsaltıngtik kompanııasynyń uıymdastyrýymen Reseıde ótken eń úzdik kásipkerlerdi aıqyndaý jónindegi konkýrstyń qory­tyndysy áıgilep berdi. Osy konkýrstyń «V2V» nomınasııasy boıynsha bas júldeni Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy kásipker Serikbaı Bısekeev jeńip aldy. Ol júlde  bıznes salasyndaǵy Oskar dep atalady.

Sonymen, Serikbaı Bısekeev ıe bol­ǵan bul syılyqtyń máni men mańyzy zor. Biraq ol qazaqtan shyqqan Stıv Djobs deıtindeı bul ómirde ne tyndyrdy?

Serikbaı Bısekeev ónerkásip salasyndaǵy mobıldik baılanys quralyn shyǵaratyn jáne ony álemdik deńgeıde saýdalaıtyn dúnıe júzindegi búgingi tańdaǵy eń úzdik holdıngtik korporasııany qurdy jáne ony taqyr jerden dúnıege ákeldi. Mine, osy úlken jetistikti qazaqtyń qarapaıym jigiti jasady.

Sonymen, adamzat ómirindegi jańa sala – aqparattyq tehnologııalar salasynda álemdik deńgeıdegi básekede top jaratyn jańa bıznestik qurylymdy postkeńestik elderde de qurýǵa bolady eken. Serikbaıdyń «Arman» atty korporasııasynyń qyzmeti osynyń jarqyn dáleli. Bul jaǵdaıdy qazirgi kúni Reseı buqaralyq aqparat quraldary jarysa jazyp jatyr. Serikbaıdyń isin búkil Reseı kásipkerleriniń aldynda úlgi etip kórsetý ústinde.

Serikbaı Bısekeev bul korporasııany qalaı qurdy? Jáne az jyldyń ishinde osy qurylymdy qalaısha álemdik kóshbasshylardyń birine aınaldyra bildi? Bul uzaq áńgime.

Serikbaı Bısekeev Qostanaı obly­synyń Qamysty aýylynan. Osy aýylda mektep bitirgen. Sabaqty óte jaqsy oqydy jáne sportpen berile shuǵyldandy.

Osy maqalany jazý barysynda bizdiń Qostanaı oblysyndaǵy menshikti tilshimiz Názıra Járimbetova Serikbaıdyń anasymen jáne ustazdarymen tildesip, bizge myna habarlardy jetkizip úlgirdi.

Qazaqtyń «úıdiń jaqsysy – aǵa­shy­nan, jigittiń jaqsysy – naǵashydan» degenindeı, Bısekeevter áýleti de osal emes eken. Serikbaıdyń ákesi Jol­­­­dybaıdyń týystary arasynda oqyǵan, elge qyzmet istegen, eleýli azamattar jeterlik. De­gen­men, anasy Jamaldyń uly atasy Derbisaldy Berkimbaevtyń esimi búkil qazaqqa máshhúr. HIH ǵasyrdyń ortasynda patshanyń asa mańyzdy tapsyrmalar jónindegi sheneýnigi bolǵan ol, Máskeýge Torǵaı qazaqtarynyń delegasııasyn bes ret basqaryp barady. Kemeńger aǵartýshy Ybyraı Altynsarın mektep ashqanda kómek qolyn sozǵan adamnyń biri de Derbisaldy Berkimbaev bolatyn. Osyndaı tekti atadan taraǵan Qonysbaı Jamanbalın Uly Otan soǵysy kezinde Iranda boldy, shekarany kúzetti. Onyń elge óleńmen jazǵan saǵynyshqa toly hattaryn jary Ultaı bir jolyn qaldyrmaı jattap alyp, keıin de aıtyp otyratyn. Qonysbaı soǵys aıaqtalǵan soń elge aman-esen oralyp, sharýashylyq uıymdastyrdy, esepshi bolyp istedi. Ultaı ájemiz ekeýi bes bala tárbıelep ósirdi. Serikbaı – sol bes balanyń biri Jamaldyń tuńǵyshy. Joldybaı men Jamal Qamystydan 1978 jyly Qostanaı qalasyna kóship keldi. Biri ınjener, biri býhgalter bolyp qyzmet etti. Bir ul, eki qyz tárbıeledi.

Serikbaı Qostanaı qalasyndaǵy №3 orys orta mektebine 4-synypty aıaq­taǵanda kelgen bolatyn. Orys tili pániniń muǵalimi Lıýdmıla Petrovna Storojeva synyp jetekshiligine taǵaıyndaldy. Ol synyp saǵatynda balalarmen túrli sharalar ótkizetin. Sonda Lıýdmıla Petrovnanyń kóbine arqa súıeneri Serik­baı bolatyn.

– Men 4-8 synyp aralyǵynda synyp jetekshisi boldym. Ádette 7-8 synyptar balanyń jasóspirim jasqa kelgen, aýyr kezeńi bolyp sanalady. Biraq men osy synyptan bir eskertý, bir jaman qylyq kórmedim. Serikbaıdy jáne onyń dostaryn áli kúnge deıin tek jaqsy jaǵynan ǵana eske alyp otyramyn. Ásirese, Serikbaıdyń adamgershiligi bıik azamat bolyp óskeni men úshin úlken maqtanysh! Olar mektepti 1988 jyly bitirip ketti. Sodan beri Serikbaıdyń meni merekelermen, týǵan kúnimmen quttyqtamaǵan kezi bolǵan emes, – deıdi Lıýdmıla Petrovna.

«Ustazy jaqsynyń – ustamy jaqsy» degen ǵoı. Lıýdmıla Petrovna qarııa ańqyl­daǵan, áńgimeshil, qarapaıym kisi eken. Ol bala tárbıeni aldymen otbasynan alatynyn aıta kelip, arada jıyrma bes jyldaı ótse de Serikbaıdyń ata-anasynyń da túr-tulǵasyn umytpaǵanyn aıtty.

– Serikbaı óte eńbekqor bolatyn. Synyp saǵattary bolǵanda tapsyrmany kóbine soǵan beretin edim. О́ıtkeni, janymdy tyndyryp, ózimniń aıtqanymnan artyq etip jazyp, syzyp keletin. Kádim­gideı kómekshim edi. Sonda oıyn balasy sabaqqa, sportqa, meniń tapsyrmalaryma qalaı úlgeredi dep ishteı súısinip qoıýshy edim. Onyń ata-anasy mektepke ylǵı kelip turatyn, balasynyń sabaǵyn, sportyn qadaǵalaıtyn. Al balasy bitirgenshe mekteptiń betin kórmeıtin ata-analar da bolady, – dep áńgimesin jalǵaıdy ustazy.

Sport demekshi, Serikbaı Bıse­ke­­ev

№3 mek­teptegi sportqa mamandandy­ryl­ǵan  sy­nypta oqydy. Basketboldan jat­tyq­tyrýshysy Sergeı Hýdanko bolatyn. Árbir ata-ana balanyń jolynda jaqsy adamdardy jolyqtyr dep tilesin deńiz. Sergeı Nıkolaevıchtiń tárbıelegen ba­lalarynyń jerde qalǵany joq shy­ǵar. Ol synyptaǵy balamen bala bolyp ómir súretin. Ol balaǵa urys­paı­­tyn, dúr­se qoıyp, buıyrmaıtyn. Jat­tyq­­­tyrýshylyq, tárbıelik jumysy­nyń barlyǵyn adamgershilik qatynasqa qu­­ratyn.

– Men 1988 jyly bitirgen basketbol synybynyń balalarymen osy kúnge deıin qarym-qatynasymdy úzip kórgen emespin. Ásirese, Serikbaımen týǵan baýyrdaımyn. Ekinshi qyzy tý­ǵanda onyń shaqyrýymen sonaý Sankt-Peterbýrgke arnaıy baryp, nemere qyzymnyń shildehanasyna qatysyp qaıttym. Jolymdy, qonaq úıimdi, bárin ózi kóterdi. Aldaǵy jazda men alpysqa tolamyn, Serikbaı men onyń dostarynyń barlyǵy da toıyma keledi, – deıdi dos-ustaz masattanǵanyn jasyra almaı.

Ustazdarynyń aıtýynsha, Serikbaı ójet bala bolatyn. Aıtqanynan ómi­ri qaıtpaıtyn. Al isteımin degen isin tyndyrmaı tynym tappaıtyn. Jat­­tyq­tyrýshysy da shákirtterin únemi qa­da­ǵalap otyratyn, qatań tártipte ustady.

– Ol kezde de Reseıdiń joǵary oqý oryndaryna túsý jeńil bolmaıtyn. Bir synyptan Serikbaı, Ahmerov Alek­sandr jáne Petrıakov Igor úsheýi bir­deı Lenıngradtyń polıtehnıkalyq ıns­tıtý­tyna tústi. Serikbaıdyń synyp­tas dostarynyń da kópshiligi bızneste. Olardyń arasynda qazir iri zaýyt, fabrıkalardy basqaratyndar bar. Qos­tanaıǵa kelgende olardan «myq­tylaryń qaısysyń?» dep ázildep surap qoıamyn. Barlyǵy da «Myqtymyz da, maqtanyshymyz da Serikbaı ǵoı» dep jaýap beredi. Ol – meniń de maqtanyshym! – degen Sergeı Nıkolaevıch.

Mine, Serikbaıdyń ósken ortasy týraly málimetterdi bizge áriptesimiz Názıra osylaısha jedeldetip jazyp berdi.

Endi áńgimemizdi odan ári jalǵaı­tyn bolsaq, Serikbaıdyń ózi sol kezde sportpen birge shuǵyldanǵan synyp­tastarymnyń barlyǵy da sabaqqa al­ǵyr bolǵandyǵyn aıtyp, osy úshin óz ustazdaryna degen alǵys sezimin jet­kizdi. Artynan birge oqyǵan sol ji­git­terdiń barlyǵy Máskeý men Sankt-Pe­ter­býrgtiń, Ekaterınbýrgtiń joǵary oqý oryndaryna oqýǵa tústi. Búgingi kúni olardyń barlyǵy ómirdegi tabysty adamdarǵa aınaldy. Belgili kompanııalarda jumys isteıdi. Al qaısybiri óziniń jeke bıznesin qurdy.

Serikbaı da mektep bitirgennen ke­ıin osylardyń qatarynda Sankt-Pe­ter­býrgtiń polıtehnıkalyq ınstıtýtyna qabyldanady. Onyń stýdenttik shaǵy Keńes odaǵy taraǵan asa aýyr kezeńge tap keledi. Iаǵnı, ózin ózi asyraýǵa, oqı júrip kásippen de aınalysýyna týra keledi. Stýdenttik qurylys otrıadtaryna baryp jumys istedi. О́ziniń qurby-qurdastarymen birge kórshiles Baltyq jaǵalaýy elderine baryp, sómkemen taýarlar satyp ákelip, solardy ótkizý isimen shuǵyldanady. Serikbaı TMD elderinde endi ǵana qolǵa alynǵan kásipkerlik isiniń álippesin osylaısha ıgere bastaıdy.

– Munan keıin biz bırjalarda jumys istedik. О́ıtkeni, sol kezde valıýta operasııalaryna qatysý jeke adamdar úshin tabysty salanyń birine aınalǵan bolatyn. Munan keıin mobıldi baılanys quraldary shyǵa bastady. Kezinde álem boıynsha osy istiń kósh basynda Fınlıandııanyń turǵandyǵy belgili. Al Fınlıandııa Pıterden sonshama qashyq emes. Bylaısha aıtqanda, bir saǵattyń ishinde jetip barýǵa da bolady. Sóıtip, ol jerden uıaly telefondar satyp alyp, ony Pıterge ákelip saýdalaý isine kiristik. Bıznestiń kelesi bir satysyna mine, osylaısha shyqtyq, – deıdi Serikbaı.

Ol jýrnalısterge bergen suhbatynda postkeńestik elderindegi birinshi GSM operatory kóptegen adamdardyń oılaǵa­nyn­daı Máskeýde emes, Sankt-Peterbýrg qalasynda paıda bolǵandyǵyn aıtypty. (Qazir bul operator «Megafon» dep atalady).

– Qalada men mine, osy bıznestiń kósh basyna shyqtym. Sóıtip, alǵashqy uıaly telefondardy TMD boıynsha bas­qa operatorlarǵa jetkizip berý isimen shu­ǵyldandym. Solardyń arasynda qazir­gi kúni aty jer jaryp turǵan K Sell-de bar. Bul ispen zaman talabyna saı shuǵyldaný úshin bilim qajet boldy. Sóıtip, Stokgolm qalasyndaǵy bıznes mektebine oqýǵa túsip, ony bitirip shyqtym. Meniń dıplom jumysymnyń ózi «Qoǵamdyq oryndarda uıaly telefon jelisin qurý» dep ataldy. 1998 jyly mundaı baılanys quraldary negizinen turmysy jaqsy adamdardyń, kóbinese bıznesmenderdiń qolynda ǵana boldy. Al mundaı adamdardyń kópshiligi derlik jeke avtokóliktermen júretin. Sonymen qatar, olardyń arasynda metro kóligin paıdalanýshylar da az emes edi. Men óz bıznesimdi qurǵanda osyndaı adamdar tobyn esepke aldym, – deıdi Serikbaı.

Sonymen, Sankt-Peterbýrg qalasyn­daǵy qazaqtyń kásipker jigiti kópshilik shoǵyrlanatyn jerlerden bar-joǵy 5-6 sharshy metr turatyn oryn-jaılardy jalǵa alyp, olarǵa uıaly telefondar jetkizip, saýdalaý isin qolǵa alady. Árıne, ol kezde uıaly telefondardy partııasymen toptap satyp ákeletindeı qa­rajat qaıda? Degenmen, bıznes degenimiz tek aqshalylardyń ǵana emes, eń aldymen istiń kózin taba alatyndardyń ǵana qolynan keletin sharýa ǵoı. Serikbaı uıaly telefon shyǵarýshylardyń ózderi­men tikeleı baılanysqa túsip, taýarlardy olardan qaryzǵa alyp otyrady. Jáne óziniń qaryzdaryn da taýarlardy saýdalap bolysymen, júıeli túrde jedeldetip qaıtarý isin jolǵa qoıady. Uıaly telefon saýdasyndaǵy dılerlik qyzmetti osylaısha jandandyrady.

Munan keıin bul rynokqa «Evroset» sekildi asa iri kompanııalar kele bastaıdy. Qazaqtyń jas kásipker jigitine eýropalyq mundaı magnattarmen básekelestikke túsetindeı qaýqar qaıda? Nıet, ynta, jiger qanshama kúshti bolǵanymen mıllı­ard­taǵan dollarmen oınaıtyn iri kompanııalar Serikbaı Bısekeevtiń jolyn kese bastady. Sóıtip, ol óziniń qaladaǵy qurǵan saýda jelilerin satty da, endi aqparattyq tehnologııalar saýdasynyń áli kóp eshkim aıaq basa qoımaǵan jańa baǵyttaryn qarastyrý isine kiristi.

– Maǵan sol kezde óz bıznesimdi odan ári damytý úshin alpaýyt kompanııalardyń aıaǵy áli bara qoımaǵan, ıaǵnı is tetigi úlken aqsha emes, adamnyń óz erik-jigeri, aqyly men qaıratyna, ilkimdiligine qatysty sheshiletin salaǵa barý qajet boldy. Iаǵnı neǵurlym jańa salaǵa baryp, ony kóterýdi jón kórdim. TMD keńistiginde iri kásipkerliktiń aıaǵy basa qoımaǵan mundaı salalardyń biri – ónerkásiptik baılanys bolatyn. Sol tusta TMD-daǵy iri kásiporyndar óz tehnologııa­laryn jańartý úshin kóbinese óndiristik qural-jabdyqtar, stanoktar men tehnıkalar satyp alý isimen aınalysyp jatty. Al munyń aqyry túptiń-túbinde zaýyttarda jańa ınfraqurylymdar qurýǵa ákeletindigin alǵashqylardyń biri bolyp túsindim. Biraq nege ekenin bilmeımin, dál osy máselege sol kezde kóp eshkim mán bere qoımady. Men mine, joǵarydaǵydaı ónerkásiptik kásiporyndarǵa osy isti jandandyratyn qural-jabdyqtardy, atap aıtqanda, aqparattyq baılanys qural-jabdyqtaryn jetkizý isin oılastyra bas­tadym, – deıdi Serikbaı.

Sóıtip, Serikbaı Bısekeev TMD el­de­rindegi zaman talabyna saı jańǵyr­tylý ústindegi kásiporyndardy óndiristik maqsattaǵy baılanys quraldarymen qam­­­­­­­­­­týǵa baǵyttalǵan jańa isti bastady. Osy isti uıymdastyrýǵa oǵan Stokgolmdegi bız­nes mektebinde birge oqyǵan azamattar kómekke keldi. Bısekeevtiń qurǵan kom­panııasy bastapqyda nemis qural-jabdyqtarynyń dıstrıbıýteri retinde qyzmet etti. Birte-birte ol quraldardy jasap shyǵýdyń kóp qıyndyǵy joq ekendigin de túsine bastady. О́ıtkeni, Serikbaıdyń kompanııasyna tapsyrys beretin kásiporyndardyń, basqa da iri kólemdegi tutynýshylardyń barlyǵynyń birdeı nemis jerinen shyǵatyn baılanys qural-jabdyqtaryna qoıatyn talaptary birdeı bolmaı shyqty. Olardyń qyzmetteriniń ózindik erekshelikteri bar. Sondyqtan «bul quraldyń myna jeri mynadaı bolsa» degen talaptar aıtylady. Sondyqtan ol quraldarǵa az da bolsa ózgerister engizýge, tipti keıbir jaǵdaıda olardy jańa baǵdarlamalarmen qamtamasyz etýge týra keletin. Sóıtip, birte-birte Serikbaı qurǵan «Arman» kompanııasynyń jańa izdenisteriniń nátıjesinde jańa ónimder de paıda bola bastady.

– Biz aqparattandyrý salasyndaǵy jańa tehnologııalar, jańa úderister, jańa chıpter árbir jarty jyl saıyn ózgeriske túsýge tıis ekendigine kóz jet­­kize bastadyq. Al bul sátte biz­diń­ negizgi básekelesterimizdiń bári bul ja­ńalyqtardyń barlyǵyn óz qyz­­­met­­­­­­­­­­terine tym baıaý engizip jatty. Bir esepten alǵanda muny túsinýge de bolady. О́ıt­keni, bizdiń rynogymyzdyń ózi sol tus­ta konservatıvti bolatyn. Al batys­ta­ǵy onyń negizi oıynshylary ýaqyttan birshama ilgeri ketip otyrdy. Olar ár jyl saıyn jańa ónimder shyǵara bas­tady. Biz mine, osy úderisterdiń aldyna túsýdi oılastyrdyq. О́nimderimizdiń qyzmetterine jańalyqtardy jıi qosyp otyrdyq. Iаǵnı ónimderdi jetildiretin jańa múmkindikterdi udaıy qarastyrý ústinde boldyq. Sóıtip, kóp ótpeı, osy rynoktyń kóshbasshylarynyń bi­rine aınaldyq, – degen jerlesimizdiń alǵyrly­ǵyna shynymen súısindik.

Zaman talabyna sáıkes Serikbaı Bısekeev basqaratyn «Arman» kompanııasy holdıngtik korporasııa retinde quryldy. Onyń shtab-páteri Sankt-Peterbýrg qalasynda ornalassa, ókildik­teri Qazaqstanda, Germanııada, Úndistan men Sıngapýrda ashyldy. Olar munaı-gaz sektorynyń, metallýrgııanyń, energetı­kanyń iri kásiporyndaryna qyzmet ete bastady. Sondaı-aq, birqatar elderdiń metro, áýejaı, teńiz porttary bul kún­deri «Arman» korporasııasynyń ónim­derin tutynady. Korporasııanyń aldynda en­di­gi kezekte Brazılııa men Arab elde­ri, Úndistan men Ońtústik-Shyǵys Azııa­dan óz ókildikterin ashý mindeti tur. Serikbaı osy óńirlerde óz korporasııasyn kóshbasshyǵa, ıaǵnı №1 kompanııaǵa aınaldyrý maqsatyn alǵa qoıyp otyr.

Mine, sóıtip kúlli álemniń jartysyn jaýlaı bastaǵan holdıngte qansha adam jumys isteıdi eken degen oı basyńyzǵa keler. Bar bolǵany 180 adam ǵana. Sonda olar óz ónimderin qalaı shyǵarady dep oılarsyz. Serikbaıdyń buǵan beretin jaýaby da daıyn. О́ndiris túrleri ábden damyǵan qazirgi zamanda jańadan velosıped oılap tabýdyń qajeti joq dep esepteıdi ol. Bul ómirde bar jáne ábden qalyptasqan dúnıelerdiń múm­kindikterin durys paıdalana bilý qajet. Áıtpese, jańadan paıda bolǵan bir ónerkásiptik utqyr baılanys quralyn odan ári jetildirý úshin jańa óndiris ashyp jatýdyń qazirgideı myń qubylǵan zamanda ábden artyq sharýa ekenin túsinýge bolady. Tipti mundaı jaǵdaıda aqshany bylaı qoıǵanda, altynǵa baǵalanatyn ýa­qyt­tyń ózi zaıa ketedi. Sondyqtan Serikbaıdyń korporasııasy óz ónimderiniń keıbirine ózgeris engizý qajet bolsa, ony jasap shyǵarýǵa osy isti júzege asyrýǵa ábden sheberlengen batystyq óndirisshilerdiń birin jaldaıdy. Iаǵnı olarǵa tapsyrysshy esebinde áreket etedi. Joba avtory retindegi ıdeıalaryn eshkimge bermeı ózderi júzege asyryp shyǵady. Osylaısha kóp artyq qarjy da, artyq ýaqytty da shyǵyndamastan jańa ónimge qol jetkizedi. Onyń ústine endi biraz ýaqyt ótkennen keıin osy ónimniń ózine qaıtadan ózgerister engizýge týra keledi. Sol kezde jańaǵy tásil qaıtadan qoldanylady.

Onyń ústine Serikbaı qurǵan hol­dıng­tik korporasııanyń atqaratyn negiz­gi qyzmet – soft. Soft degenimiz – eń qysqasha tilmen aıtatyn bolsaq, aq­­pa­rattyq tehnologııa quralyn ártúrli salalar nemese jekelegen qyzmet túrleri boıynsha baǵdarlamalyq qamtý. Iаǵnı, «Arman» korporasııasy tutynýshyǵa qajetti jańa ónimdi jasaý isine qaty­sady jáne ony qajetti maqsatqa sáı­kes tıisti baǵdarlamamen qamtıdy. Serikbaı korporasııasynyń osyndaı ónimderin búgingi kúni bizdiń elimizde «QazMunaıGaz», «QazAtomprom» AQ-tar jáne Astana áýejaıy, birqatar elektr stansalary paıdalanatyndyǵyn aıta ketsek artyq bolmas.

Serikbaı óz korporasııasynyń udaıy túrde ósip, damyp otyrýyn kózdeıdi. Ol úshin eń aldymen korporasııada qyzmet etetin adamdar óz bilimderin tyńǵylyqty túrde jetildirip otyrýy, jańa ıdeıalar boıynsha jumys isteı alýy, korporasııa qyzmetine oı-azyq bola bilýleri qajet. Mine, sondyqtan da korporasııa qyzmetkerleriniń bilimderin jetildirip otyrý, olardy álemdegi jańalyqtarmen úzdiksiz tanystyryp otyrý úshin oqytý trenıngteri júıeli jolǵa qoıylǵan. Qysqasyn aıtqanda, korporasııanyń basty qazynasy bilim bolyp tabylady. Bizdiń Elbasymyzdyń Qazaqstan halqynyń básekelestik qabiletin arttyrý baǵytynda alǵa qoıyp otyrǵan kókeıkesti maqsattarynyń biri de naq osy másele emes pe. Mine, osyǵan Sankt-Peterbýrg jerindegi qazaq jigiti jaqsy qol jetkizip otyr. Sonyń arqasynda ol qazirgi ýaqytta búkil álem boıynsha básekelestik qýaty mol eń úzdikter qata­ryndaǵy asa ilkimdi de ıkemdi kompanııa­ny qura bildi. Serikbaıdyń bul izdenisi tekke ketken joq. Áńgimemizdiń basynda aıtyp ketkenimizdeı, 2012 jyldyń qorytyndysy boıynsha oǵan «Reseıdiń úzdik kásipkeri, ıaǵnı «Jyl kásipkeri» degen ataq berildi. Al bul ataq oǵan elder boıynsha osyndaı konkýrs ótkizýdiń sheberi atanǵan álemge tanymal «Ernest end Iаng» kompanııasy mamandarynyń baǵalaýy boıynsha berilgendigin esepke alatyn bolsaq, Serikbaı Bısekeevtiń kásipkerlik salasyndaǵy tyń tabystary halyqaralyq deńgeıde moıyndalyp otyrǵandyǵyna kóz jetkizemiz.

Áńgime túsinikti bolý úshin «Ernest end Iаng» kompanııasy mundaı konkýrs­tardy ótkizýdi 1986 jyldan bastap qolǵa alǵandyǵyn aıta keteıik. Áýelgi kezekte kompanııanyń uıytqy bolýymen bul konkýrs AQSh elinde júrgizilgen bolatyn. Munan keıin osyndaı jarysqa Kanada, Ulybrıtanııa, Irlandııa, Norvegııa, Shvesııa, Danııa, Fransııa, Germanııa, Italııa, Ispanııa, Brazılııa, Japonııa, Úndistan, Avstralııa, Sıngapýr, Malaı­zııa, Indonezııa, Ýkraına, Qazaqstan elderi qosyldy. Qazirgi kúni «Ernest end Iаng» kompanııasy uıymdastyratyn konkýrstardyń geografııalyq aýmaǵy 50-den astam eldi qamtyp otyr. Sonyń ishinde Reseı osy úderiske 2003 jyldan bastap qosylǵan bolatyn. «Ernest end Iаng» kompanııasynyń negizgi shtab-páteri men onyń álemniń kóptegen elderinde ornalasqan ókildikterinde qazirgi kúni 4000-nan astam maman qyzmet etedi. Iаǵnı bul kompanııanyń kásipkerlik qyz­metke qatysty bergen baǵalaýlary bú­kil álem boıynsha eń bilikti dep esep­teledi. Onyń bıznes salasynda ót­kiz­gen konkýrstarynyń mańyzy óner sala­syndaǵy «Oskar» syılyǵymen teńeletindigi de osy sebepten.

Osyndaı bıik marapatqa ıe bolyp otyrǵan Serikbaı baýyrymyz biz onymen telefon arqyly tildeskenimizde Qa­zaqstanda júrip jatqan qazirgi úderisterdi únemi nazarynda ustap, soǵan úlken qýanyshyn da bildirdi.

– Qazaqstanda qazirgi kúni Reseı­ge qaraǵanda, kóptegen ómirsheń másele­lerdiń qolǵa alynyp, júrgizilip kele jatqandyǵyna erekshe qýanamyn. Máse­len, Memleket basshysy Nursultan Na­zarbaev elde jumys isteıtin kompa­nııa­lardyń aldyna Qazaqstanda shyǵa­rylatyn ónimder men qyzmetterdi tutyný kórsetkishterin múmkindiginshe arttyrý máselesin qoıdy. Bul degenińiz elde jańa jumys oryndaryn ashýmen qatar, otandyq orta jáne shaǵyn bıznesti talaby qatań tutynýshynyń kóńilinen shyǵatyn deńgeıde jetildirý degen uǵymdy bildiredi. Bylaısha aıtqan­da, ári jumys bolady, ári kompanııalar da zaman talabyna saı damı túsedi. Reseı bolsa bul iske áli kirisken de joq. Jal­py, kásipkerlikti qoldaý máselesinde Qa­zaqstan qazir alǵa shyǵyp otyr. Al mu­nyń nátıjesi jyldar ótken saıyn barynsha jarqyrap kórine bermek já­ne halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaq­sarýyna, adam resýrsynyń damýyna qolaıly áserin tıgizbek, – deıdi Serikbaı Bısekeev.

Reseı sekildi alyp elde júrip, mıl­lıondaǵan kásipkerlerdiń ortasynan jaryp shyǵyp kózge túsip otyrǵan jer­lesimiz óziniń osy salada jınaǵan bilimi men tájirıbesin týǵan Otany Qazaqstan jastarymen bólisýge de daıyn. Elimizdegi iri oqý oryndarynda jas­tar aldynda tegin leksııalar oqýǵa ázir ekendigin bildirdi. «Qazirgi jas urpaq – alǵyr ári batyl, tek olarǵa durys bilim berip, zaman talabyna baǵyttaý qajet. Atam qazaq aıtatyn «táýekel túbi – jel qaıyq, ótesiń de ketesiń» degen sóz bar emes pe. Eger ózińniń bilimiń men biligińe, oılaǵan isińniń durystyǵyna senetin bolsań táýekelderden, ásirese, bıznes salasyndaǵy táýekelderden qorqýǵa bolmaıdy. Jalpy, básekelestikke toly qazirgi zamanda táýekelsiz is bitpeıdi», deıdi kásipker baýyrymyz.

Bul sózdiń durystyǵyna onyń osy ýaqytqa deıin atqaryp kele jatqan isteri jaqsy dálel bola alady.

Suńǵat ÁLIPBAI,

«Egemen Qazaqstan».