Kún energııasymen qýattanǵan kólik
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:13
Q.A.Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ-ge qarasty arnaıy mamandandyrý ortalyǵynyń qyzmetkerleri kún energııasymen júretin kólikti qurastyryp shyǵardy. Qol kúshimen qurastyrylǵan mashına negizgi qýatty kúnnen alady. Iаǵnı, tóbesine ornatylǵan arnaıy qurylǵy arqyly energııany akkýmýlıatorǵa jınaıdy. Sodan kiltti burap, kólikti qozǵalysqa túsirýge tolyq múmkindik bar.
Sársenbi, 27 aqpan 2013 7:13
Q.A.Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ-ge qarasty arnaıy mamandandyrý ortalyǵynyń qyzmetkerleri kún energııasymen júretin kólikti qurastyryp shyǵardy. Qol kúshimen qurastyrylǵan mashına negizgi qýatty kúnnen alady. Iаǵnı, tóbesine ornatylǵan arnaıy qurylǵy arqyly energııany akkýmýlıatorǵa jınaıdy. Sodan kiltti burap, kólikti qozǵalysqa túsirýge tolyq múmkindik bar.
Bas qurastyrýshy – Satylmysh Chaıyr. Qazirgi kezde ol arnaıy mamandandyrý ortalyǵynda dáris beredi. Ýaqytty bosqa ótkizbeýge daǵdylanǵan maman qoly qalt etkende qoǵamǵa qajetti dúnıeni jasaýǵa umtylady.
– 1930 jyly shyqqan mashınalardyń sýretine qarap otyryp qurastyrdyq. Negizgi maqsatymyz eski kólikti jańa tehnologııamen jaraqtandyrý boldy. Kún energııasyn qabyldaıtyn qurylǵyny Qytaıdan, al akkýmýlıatordy Italııadan aldyrdyq. Sapasy óte joǵary. Sodan jaramsyz bolyp qalǵan «Jıgýlı» mashınasynyń qańqasyn qyrqyp, qaıta jalǵaı otyryp oıymyzdaǵy kólikti qurastyryp shyqtyq. Qazir tek árleý, ádemileý jumystaryn jasap jatyrmyz, – deıdi Satylmysh Chaıyr.
Kún energııasymen qýattanǵan kólik syrty eski bolǵanymen, ishiniń barlyǵy da jap-jańa. Tipti, qozǵaltqyshynyń ózine zaman talabyna saı avtomattandyrylǵan júıe ornalastyrylǵan.
– Kólikti Túrkistannan Kentaýǵa deıin aıdap keldim. Kún bultty bolǵan jaǵdaıda akkýmýlıatorǵa jınalǵan toktyń kúshimen júz shaqyrymǵa deıin júre beredi. Al kún shyǵyp tursa, eshqandaı másele týyndamaıdy. Sonymen qatar, generatormen jáne kez kelgen jerdegi razedka arqyly zarıad ala alady. Mashına ekologııalyq ári ekonomıkalyq tıimdi, – deıdi qurastyrýshy.
Túrkııadan kelip, qazaq balalaryn kásibı bilim alýǵa baýlyp júrgen maman ıesiniń bul alǵashqy týyndysy emes. Iаǵnı, bunyń aldynda da benzınmen júretin jáne kún energııasynan qýat alatyn motosıkldi qurastyryp, iske qosqan. Astanada ótken kórmege qoıylǵan kólikter alǵashqy júldeni de jeńip alypty. Eki mashına da pattenttelgenimen, olarǵa arnaıy ataý berilmegen. Qazirgi kezde kólikter oqý ornynyń murajaıyna qoıylǵan. Bir aıta keterligi, qarapaıym muǵalim tek kólik qurastyrmaıdy. Sheber buǵan deıin ýnıversıtet aýlasy men kottedjindegi 80 jaryqsham men projektorlardy kún energııasyna qosqan. Sondaı-aq úlken kıiz úıdiń tóbesine kún energııasynyń aınalmaly qurylǵysyn ornatqan. Iаǵnı, shyǵystan shyqqan kúnniń kózimen birge qýat alatyn qurylǵy da aınalyp otyrady. 220 voltpen jaraqtanǵan úı ishinde teledıdar kórip, mýzyka tyńdaýǵa tolyǵymen jaǵdaı jasalǵan. Búgingi kúni Satylmysh Chaıyr kúnnen energııa alatyn arıstondy qurastyrý ústinde.
Qaırat ZAINIShEV.
Ońtústik Qazaqstan oblysy,
Kentaý qalasy.
