Memleket basshysy úsh aıdyń ishinde 5 zańǵa qol qoıdy, sondaı-aq saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq jáne mádenı salalarǵa qatysty 40 ókim men 95 jarlyq shyǵardy. Budan basqa, Prezıdent ortalyq memlekettik organdar, jergilikti atqarýshy organdar, bıznes qurylymdar basshylarymen, azamattyq sektor ókilderimen jáne qoǵamnyń basqa da toptarymen 140-tan astam iskerlik kezdesý men keńes ótkizdi.
Memleket basshysy qyzmetiniń keıbir aspektilerine toqtalar bolsaq, saıası salada Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qalyptastyrý arqyly azamattyq sektordy bılikpen syndarly suhbat jasaýǵa, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreske neǵurlym nátıjeli nazar aýdarýǵa múmkindik berdi. Sondaı-aq Q.Toqaev «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy aıasynda bıliktegilerdi halyqpen baılanys ornatý boıynsha júıeli jumys júrgizýge shaqyrdy. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan azamattary vırtýaldy qabyldaý bólmesi arqyly Prezıdentke tikeleı júgine alady.
Taǵy bir toqtala keter jaıt, Prezıdenttiń osy jyldyń 2 qyrkúıeginde jarııalaǵan Joldaýy Qazaqstandaǵy áleýmettik-saıası jáne ekonomıkalyq reformalardyń naqty baǵyttaryn aıqyndaýǵa múmkindik berdi.
Al Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes qolǵa alynǵan máseleler jóninde sóz qozǵar bolsaq, birinshi kezekte partııalyq qurylys úrdisin jalǵastyrý – eldegi kóp partııalyqty, saıası básekelestikti jáne pikir plıýralızmin damytý isi oıǵa oralady. Bul uzaq merzimdi perspektıvada saıası júıeniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Sondaı-aq mıtıngiler týraly zańnamany jetildirý, azamattardyń erkin túrde óz oıyn ashyq bildirý úshin arnaıy oryndar bólý bastamasy da mańyzdy.
Áleýmettik saladaǵy ózekti máselelerdi sheshýdiń de birqatar joldary nazarǵa alyndy. Naqtylaı aıtqanda, halyqtyń az qamtamasyz etilgen toptaryna qaryz júktemesiniń tómendeýi – bul 500 myń azamattyń árqaısysynyń 300 myń teńge somasy kólemindegi nesıe bereshegin óteý.
Azamattardyń erikti qyzmetke qatysýyn keńeıtý maqsatynda kelesi jyl «Eriktiler jyly» bolyp jarııalandy. Bul azamattyq qoǵamdy nyǵaıtý jumysynyń mańyzdy bóligi.
Sonymen qatar kelesi 4 jyl ishinde muǵalimder jalaqysyn 2 esege, 2020 jyldan bastap «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasyn qarjylandyrýdy 20 mlrd teńgege deıin arttyrý, aldaǵy 3 jyl ishinde erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin teń múmkindikter jasaýǵa 58 mlrd teńge bólý kózdelýde.
Ekonomıka salasyna qatysty da jańa mindetter belgilendi. Bıznes úshin qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda memleket 2023 jylǵa deıin jumys berýshiler tarapynan qosymsha 5% mólsherinde mindetti zeınetaqy aýdarymdaryn keıinge qaldyrdy. Sondaı-aq kelesi 3 jylda shaǵyn bıznes sýbektilerin tekserýge salyqtyq jeńildikter men moratorıı engizilýde.
Prezıdenttiń Úkimetke bergen myna tómendegi tapsyrmalaryn da atap ótýimiz kerek. Olar: 2025 jylǵa qaraı IJО́-niń jyl saıynǵy ósimin 5%-ǵa jáne odan joǵary ósýin qamtamasyz etý, memlekettik holdıngter men ulttyq kompanııalardyń tıimdiligine taldaý júrgizý.
Prezıdenttiń jastardy qoldaý baǵytyndaǵy bastamalary da elimiz úshin óte mańyzdy. Bul oraıda Prezıdenttik jastar kadr rezervin qalyptastyrý isin aıtýǵa bolady. Bul daryndy jastarǵa arnalǵan áleýmettik lıft tetigin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi (Talaptar: 5 jyl jumys ótili, jasy 35 jasqa deıin).
Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda jumys isteıtin jastarǵa (29 jasqa deıin) turǵyn úı berýdiń bekitilgen erejelerine sáıkes Táýelsizdik kúnine oraı 3000-nan astam páter (Nur-Sultan qalasynda 1050 páter, Almaty qalasynda 1050 páter, Shymkent qalasynda 904 páter) berý josparlanýda. Boljamdy jaldaý quny aıyna 10-12 myń teńgeni quraıdy, turǵyn úı alańy 40 sharshy metrge deıin.
Q.Toqaev halyqpen keri baılanys ornatý úshin áleýmettik jelilerdi belsendi paıdalanyp keledi. Tvıtterdegi óziniń jeke paraqshasynda Memleket basshysy halyqty eldegi negizgi oqıǵalar týraly jedel habardar etedi, sondaı-aq óziniń qaramaǵyndaǵylarǵa tapsyrmalar beredi. Prezıdenttik 100 kún ishinde Q.Toqaev Tvıtter alańynda 400-den astam tvıt jarııalady. Sonymen qatar Memleket basshysynyń ınstagramynyń da jurtshylyq arasynda tanymaldylyǵy artyp keledi. Osy platforma arqyly Q.Toqaev halyqpen jumys kúnindegi fotosýrettermen bólisedi. Prezıdenttik kezeńde barlyǵy 16 post jarııalady.
Jalpy, Q.Toqaevtyń prezıdenttik qyzmetin baǵalaý onyń basqarý stılindegi kelesi trendterdi anyqtaýǵa múmkindik beredi:
Birinshiden Q.Toqaev shuǵyl jaǵdaılarda sheshim shyǵara alatyn jáne ozyq, tıimdi daǵdarys menedjeri. Máselen, Prezıdent Arys qalasynda oryn alǵan keleńsizdik kezinde oqıǵa ornynan tabyldy jáne tótenshe jaǵdaı sátinde vedomstvolarǵa tıisti tapsyrmalar berdi.
Prezıdenttiń bastamalary men tapsyrmalary onyń memlekettik saıasatta oń ózgeristerge daıyn ekendigin kórsetedi. Q.Toqaev baı tájirıbe men ǵylymı-analıtıkalyq bekgraýndtyń «sımbıozymen» sıpattalady. Bul qasıetter óz kezeginde halyqtyń Memleket basshysyna degen senimin nyǵaıtady.
Memleket basshysy ashyq jáne qoljetimdi kóshbasshy sanalady. Prezıdent qoǵamdyq pikirge qulaq asatyn jáne halyqtyń túrli jikteriniń suranystaryna jaýap beretin, óz mysalymen jumysta ashyqtyqty, sondaı-aq halyqpen tikeleı baılanysqa shyǵýǵa daıyndyǵyn kórsete otyryp, óziniń seriktesteri men baǵynyshtylarynan osyny talap etedi.
Áleýmettik jeliler arqyly Q.Toqaev aǵymdaǵy kún tártibi boıynsha jurtshylyqty jedel jáne tikeleı habardar etedi, bul halyqqa «birinshi qoldan» senimdi aqparat alýǵa, sondaı-aq memlekettiń birinshi tulǵasy men azamattar arasyndaǵy qarym-qatynastaǵy tosqaýyldardy joıýǵa múmkindik beredi.
Q.Toqaev azamattar múddeleriniń tepe-teńdigin saqtaıtyn jáne ulttyq ıgilikterdi ádil bólý paıdasyna qatysatyn tóreshi bolyp tabylady.
Zarema ShÁÝKENOVA,
Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler
ınstıtýtynyń dırektory
