Ekonomıka • 31 Qazan, 2019

Federaldy qor júıesi bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni túsirdi

230 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

«Ishki naryqta   teńgeniń endigi jaǵdaıy ne bolady?» degen  saýaldyń jaýabyn kútip,  ishten tunyp tur. Sarapshylar da, Ulttyq bank te bul joly teńge FRJ sheshimine beıtarap qaraıdy, ol   Ulttyq Bank júrgizetin ishinara ózgermeli aıyrbastaý baǵamynyń (PPC) qoldanystaǵy saıasatymen kúsheıtiledi dep otyr. Demek, tym qatty alańdap ketýge sebep joq.  

Federaldy qor júıesi bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni túsirdi

Bárin basynan bastasaq, osyǵan deıin FRJ paıyzdyq kórsetkishi 1,75-2 paıyz aralyǵynda bolǵan edi.

Federaldy qor júıesi bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni 0,25 bazalyq pýnktke deıin túsirdi.   Buryn kórsetkish 1,75-2 paıyz aralyǵynda bolǵan edi.  Endi 1,5– 1,75%. Sońǵy on jylda retteýshi uıym mundaı qadamǵa barmaǵan. Uzaq jyldar boıy Federaldy qor júıesi bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni joǵarylatýmen boldy.  Máselen, byltyr ol  4 márte kóterildi. Sońǵy ret 2,5 paıyzǵa deıin jetkizilgen edi.

Keıin  qalyptasqan jaǵdaıdy eskere otyryp,  FRJ basshysy  Djeremı Paýel ınflıasııany tejeýge kiristi.  

Maqsat – ony 2 paıyzdan asyrmaý, ekonomıkalyq belsendilikti arttyryp, jańa jumys oryndaryn ashý. Mólsherlemeniń kóterilýi AQSh-tyń qor ındeksine jaǵymdy áser etti. Negizgi ındıkatorlar jarty paıyzǵa jýyq ósim kórsetti. 

Sonymen bir mezgilde «Gonkongtyń nesıe-qarjylyq basqarmasy bazalyq mólsherleme 25 bazıstik pýnktke tómendetip, kórsetkish 2,25 paıyzdy qurady.

Sarapshylar jańa erejeniń búginnen bastap kúshine enetinin aıtyp jatyr.

 Esterińizde bolsa, shilde aıynyń sońynda negizgi mólsherleme 0,25 paıyzǵa qysqartylǵan bolatyn. Oǵan deıin mundaı shara 2008 jylǵy qarjy daǵdarysy kezinde qabyldanǵan. 

Qazir mólsherlemeni 0,25-ten 0,50 paıyzǵa kóterýi FRS Amerıka ekonomıkasyn resessııa saldarynan aıtarlyqtaı saýyǵa bastady dep sanaıtynyn kórsetedi. Sondyqtan «FRS endi aqsha-nesıe saıasatyn qataıtyp, qaryzǵa aqsha alý mólsherlemesin kóterip, tutyný nesıesin ınflıasııanyń kúsheıýine jol bermeıtindeı deńgeıde ustaýǵa tyrysady» dep esepteıdi sarapshylar. Sonymen bir mezgilde olar  bul sheshim   ózge elderdiń ekonomıkasyna árqıly áser etýi múmkin ekenin eskertip jatyr.

Kesheli beri Qazaqstannyń qarjy naryǵynda «bul taqyrypqa teńge qalaı qaraıdy?» degen taqyryp trend bolyp  tur.

Sebebi FRJ sońǵy sheshimi, sarapshylardyń aıtyp otyrǵanyndaı, aldyn-ala kútilgen boljam. «Buǵan eldegi ekonomıkalyq ósý men ınflıasııany (onyń ishinde) Qytaı men Amerıka Qurama Shtattary arasyndaǵy saýda soǵysy qaýip-qaterlerinen «qamtamasyz etý» qajettiligi yqpal etti» deıdi sarapshylar.

FRJ bul joly  bazalyq mólsherlemeniń ózin tómendetýden basqa, AQSh retteýshisi ústeme rezervter boıynsha stavkany tómendettti. Sonymen birge beıresmı QE (naryqtaǵy dollarlyq ótimdilikti arttyrý úshin qazynashylyq vekselderdi satyp alý) kem degende 2020 jyldyń ekinshi toqsanyna deıin jalǵasatyndyǵyn eskertip otyr.  

Sarapshylar,  aldyn ala boljaǵandaı, damýshy elder valıýtasy salqynqandylyqpen qabyldap otyr.  Reseı rýbli nemese qazaq teńgesi tárizdi táýekelge beıim valıýtalar munyń aldynda da qunyn tómendetip alǵan brend markili munaıdyń jáne Qytaı  men AQSh arasyndaǵy saýda soǵysynan tónip turǵan qaýipten aıaq tartyp júrdi. Sebebi munaı baǵasyndaǵy bul ózgeristerge  AQSh-taǵy munaı   qorynyń kóbeıip ketkeni sebep bolǵanyn ańǵarý úshin sarapshy bolýdyń qajeti joq. 

Osylaısha, damýshy elder sanatyndaǵy elderdiń valıýtasynyń arzandaýyna FRJ –nyń sheshimi ǵana sebep bolyp otyrǵan joq.

Máselege  osy jaǵynan kelsek,  qazaq teńgesiniń  AQSh Federaldy rezerviniń bazalyq mólsherlemesiniń tómendeýine keıingi reaksııasy beıtarap bolady dep kútip otyrmyz.

Bul joly teńge   Ulttyq Bank júrgizetin ishinara ózgermeli aıyrbastaý baǵamynyń (PPC) qoldanystaǵy saıasatymen kúsheıtiledi.