Ol kisi meni jaýapty hatshy Janat Elshibektiń qasyna qolǵabysqa qolaı kóripti. Vokzaldan qarsy alǵan da, redaksııaǵa jetektep ákelgen de Jákeńniń ózi. Redaksııanyń tabaldyryǵyn attaǵan sátte esik aldynda Berik Sadyr, Súleımen Mámet, Álısultan Qulanbaev úsheýi temeki shegip tur eken. Bári tanys jigitter. Almatyda qoıan-qoltyq aralasyp ketpesek te, kórgen jerde qaýqyldasyp sálemdesip turatynbyz. Olar da kóztanys bolǵan soń ári Almatyǵa degen saǵynyshtary basylmaǵandyqtan birden shurqyrasyp, Almatynyń jaıyn surastyryp jatyr.
Aǵa gazetke qabyldanǵan alǵashqy kúnnen ózimshe pysyqsynyp, maketke ózgeris engizýge tyrystym. Biraq joǵary jaqtyń nusqaýymen, qaýly-qararlardyń kóptiginen, bas gazetke shyqqandy mártebe kóretin bedeldilerdiń telefon qońyraýynan keıin tańerteń nobaıyn túsirgen maketimniń keshke jaqyn juryny da qalmaıtyn. Solaı bola tura osy ýaqytqa deıin bas basylym betinen ózim engizgen qoltańbamdy kórgende marqaıyp qalatynym ras. Ol – ár maqalanyń basyna beriletin avtordyń ata tegi men «Egemen Qazaqstan» degen jazýy bar kishkentaı ǵana emblema.
Obaly ne kerek, redaksııa basshylyǵy barǵan bette qolyma eki bólmeli páterdiń kiltin ustatyp, bolashaqta beriletin saıajaı alýshylardyń tizimine kirgizip qoıdy. Berilgen baspana qazirgi Jeńis dańǵyly men umytpasam Á. Jangeldın kósheleriniń qıylysyndaǵy ótken ǵasyrdyń 60-shy jyldary soǵylǵan eskileý úı eken. Qabyrǵa qaǵazy qaqyrap, eden syry súrgilenip qalǵan. Esigin ashtym da, qaıta japtym. Keıin qaltaǵa aqsha túskende, qalypqa keltirip alarmyn dep oıladym. Sol kezde Janbolat Astanaǵa salt basy kóship barǵan. Onyń úıine sol kezde «Astana aqshamynyń» bas redaktorynyń orynbasary bolyp istep júrgen Talǵat Batyrhan otbasymen turady eken. Olarǵa qosarlanyp men de kirip aldym. Sóıtip kóktemi kesh keletin Arqada bir-birimizge dem berip biraz kún turyppyz.
Astana maǵan jaqsy tanys. О́ıtkeni 1976 jyly QazMÝ-dyń 3-kýrsynda oqyp júrgen kezimde 3 aılyq óndiristik tájirıbemdi Selınograd oblystyq «Kommýnızm nury» gazetinde ótkizgenmin. Al 2000 jyldary qalanyń ortalyǵyna taıaý jerde alǵashqy ǵımarattar boı kótergende tarap ketken «Arǵy jaǵy – Selınograd, ortasy – Astana, bergi jaǵy – Aqmola» degen astarly ázil áli esimde. Qazir ara-tura baryp turamyn. Qalanyń kelbeti ózgergenin, turǵylyqty halqynyń qazaqylanǵanyn kórip, «Áı, sál shydaǵanda, men de endigi osy jerde júrer me edim» dep te oılap qoıamyn.
Endi elordada nege turaqtamaǵanymdy baıandaıyn. Men bir úıdiń jalǵyz balasymyn. Áke-sheshem Jambyl oblysynyń Qulan óńirinde turady. Qart kisiler. Qart kisiler bolǵandyqtan aýylǵa aıyna eki márte baryp turamyn. Al Astanaǵa aýysqannan keıin eki ortany jol etý jaıyna qaldy. Adam qartaıǵan soń ýaıymshyl kelmeı me?! Men telefon shalǵan saıyn ákem de, sheshem de zar ıleıdi. Sondaǵy aıtatyny: «Erteń bizder alaı-bulaı bolyp ketsek, topyraq sala almaı qalasyń ba? Jurttyń tabasyna ushyraısyń ǵoı. Almaty bolsa bir jón, Astana degeniń eki kúndik jer eken» dep kemseńdeıdi. Ári bar-joǵy segiz myń teńge jalaqym ne shaılyǵyma, ne páterimniń kommýnaldyq tólemine jetpeıtinin bildim. Onyń ústine sol kezde áıelimniń de jas balamen úıde otyrǵan kezi edi. Jeńis kúni merekesinde Almatyǵa kelgende, qabyrǵammen aqyldasa kele, qaıtýǵa bel baılap bardym. Janbolattan ruqsat alyp, bas redaktor Erekeń – Erjuman Smaıylovtyń aldyna bardym. Bar jaǵdaıdy aıttym. Ol kisi biraz oılanyp otyrdy da, «Jaraıdy, qaıta ber, degenmen durys istemediń», dedi de, ótinishimniń shetine qol qoıyp berdi. Páterdiń kiltin tabystadym da, Almatyma qustaı úshtym. «Aqıqat» jýrnalynyń sol kezdegi bas redaktory Ahat Jaqsybaev jaýapty hatshylyq ornymdy áli eshkimge bermepti. Tipti kabınetimdegi ózim ornyna qoıyp ketken qaǵazdaryma da tıispepti.
Mine, sodan beri de 20 jyl ótipti. Osy jyldar ishinde elorda adam tanymastaı ózgerip, ertegideı kún saıyn ǵana emes, saǵat saıyn órkendedi. Kósh basyn Astanamen birge Arqa tósine burǵan elimizdiń bas basylymy da búgingi kúni 100-ge jetip otyr. Keı kezderi Erekeń aıtqandaı «Shyndyǵynda durys istemedim be?! Eger sol kezderi osynda qala bersem, bul kúnderi Nur-Sultan qalasynyń turǵylyqty adamdarynyń birine aınalar ma edim?! Sóıtip astanada ótken nebir tarıhı oqıǵalardyń basy-qasynda bolyp, kýágeri atanar ma edim?!» degen oı keledi. Degenmen, 1919 jyldan bastap qazaqtyń marǵasqa uldary, Alash ardaqtylary qyzmet atqarǵan bas basylymda meniń de qoltańbam qaldy ǵoı degen sezim turady kókeıde.
Qydyráli QOITAI,
QR Mádenıet qaıratkeri
Almaty
