Búginge deıin ınvestısııalyq sýbsıdııaǵa qajet 28,5 mlrd teńge kóleminde bereshek jabylǵan bolatyn. Úkimet basshysy jaqyn arada mal sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýǵa qajet 36,8 mlrd teńge, sondaı-aq ınvestısııalyq sýbsıdııalar boıynsha 11,7 mlrd teńge somasyndaǵy qaryz qaldyǵyn jabý jóninde tapsyrma berdi.
Aýyl sharýashylyǵyna kórsetilip jatqan memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde salanyń ınvestısııalyq tıimdiligi artyp, negizgi kapıtalǵa ınvestısııalar tartý boıynsha nysanaly ındıkatorlardyń oryndalýy qamtamasyz etilmek. Qazirgi ýaqytta jalpy somasy 4,4 trln teńgeni quraıtyn 113 ınvestısııalyq joba ázirlenip, júzege asyrý prosesinde tur.
Taıaýda Úkimettiń kezekti otyrysynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi tıimsiz sýbsıdııalardan bas tartyp, nátıjege baǵdarlanǵan sýbsıdııalarǵa kóshý arqyly qoldanystaǵy memlekettik qoldaý sharalaryn jetildirýdi usynǵan bolatyn. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov memlekettik qoldaýdyń josparlanǵan krıterıılerin atap ótti. Onyń ishinde jańa ereje boıynsha tuqym, tyńaıtqysh pen ósimdikterdi qorǵaý quraldary qunynyń bir bóligin arzandatýǵa baǵyttalǵan bazalyq sýbsıdııalar qala beretinin aıtty. Sebebi sharýashylyq tyńaıtqysh qoldansa, sapaly tuqym satyp alsa, ýaqtyly hımııalyq óńdeý júrgizse, túsimdilik kem degende ár gektardan 7-8 sentnerden joǵary bolatyny anyqtalyp otyr. Esesine, 2017 jyldan bastap ósimdik sharýashylyǵyndaǵy taýarlyq-spesıfıkalyq sýbsıdııalar azaıtyla bastady.
– Biz dándi daqyldardy, maıly jáne kókónis-baqsha daqyldaryn sýbsıdııalaýdan bas tarttyq. Endi iri qara etine, jumyrtqaǵa, qymyz ben shubatqa, kúrishke, maqtaǵa arnalǵan sýbsıdııalardy alyp tastaýdy josparlap otyrmyz. О́ıtkeni bul taýarlar boıynsha elimizdiń ózin-ózi qamtamasyz etý deńgeıi turaqty, − degen S.Omarov atalǵan azyq-túlik ónimderine bólinýi tıis qarajat asyl tuqymdy analyq mal basyn satyp alýǵa, sondaı-aq ımportqa táýeldi sút, qus eti, qant qyzylshasy sııaqty ónimderge bólinetinin aıtty.
Jańa erejege sáıkes ınvestısııalyq sýbsıdııalar mashına-traktor parkin jańartýǵa basymdyq bermek. Sýbsıdııalanatyn baǵyttar qaıta qaralyp, tıimsiz baǵyttar anyqtaldy. Mysaly, jaıylymdardy sýlandyrýǵa arnalǵan qudyqtar boıynsha sýbsıdııalar normatıvi 80%-dan 25%-ǵa deıin tómendetiledi. Osylaısha, ınvestısııalyq pasporttardy ońtaılandyrý esebinen shamamen 20 mlrd teńge aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyqtaryn jańartý, taýarly-sút fermalary, etti baǵyttaǵy qus fabrıkalary, baqtar, jylyjaılar, jemister men kókónisterdi jáne t.b. saqtaý ınfraqurylymy sııaqty basym baǵyttarǵa qaıta bólinbek.
Sýbsıdııalaýdaǵy jańashyldyqtarǵa oraı biz aýylsharýashylyq ónimin óndirýshilerdiń pikirin bilgen edik.
Aıdarbek HODJANAZAROV, «Olja-Agro» JShS basshysy:
– Aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýdyń jańa úlgisi Úkimet pen bıznestiń ózara pikir almasýy negizinde týyndap otyr. Sońǵy birneshe jylda alǵash ret kóptegen eskertýler eskerildi. Eń bastysy, bul sýbsıdııalar ónimdilikti arttyrýǵa baǵyttalyp otyr. Biz úshin memleket tarapynan tyńaıtqyshtardy, tuqymdardy sýbsıdııalaýǵa qoldaý kórsetilgeni asa mańyzdy. О́ıtkeni burynǵy erejeler kerisinshe, shyǵymy az tuqymdardy alýǵa májbúrleıtin. Bul jańa ereje nátıjeli jumys isteýge jol ashady.
Anatolıı RAFALSKII, «Taıynsha Astyq» JShS basshysy:
– Elimizdegi agrarshylar sońǵy jyldary memleket tarapynan zor qoldaýǵa ıe bolýda. Ásirese, sońǵy jyldary mal sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasyna kóńil bólinip, qatysýshylardyń qatary kóbeıip keledi. Jasyratyny joq, Qazaqstanda sútti baǵytta da, etti baǵytta da mal basy sany az. Meniń oıymsha, búgingi bizdiń negizgi mindetimiz – iri qara maldy tez ári tıimdi arttyrý. Bul baǵytta nátıjeli jumys atqarýǵa tolyq múmkindik bar.
Buǵan deıin kerekti-kereksiz barlyq baǵyttarǵa sýbsıdııa berilip otyrdy. Bul jaǵdaıdyń ózindik tıimdi tustary bolǵanymen eń negizgisi, mal basyn arttyrýǵa tıisti nazar aýdarylmaǵan edi. Endi Úkimettiń sheshimi boıynsha mal basyn arttyrý máselesine aıtarlyqtaı kóńil bólinbek. Eskeretini, buǵan deıin bólingen sýbsıdııalar qysqartylmaıdy, memleketke qaıtarylyp berilmeıdi. Tek basqa tıimdiligi joǵary baǵyttarǵa aýdarylady. Biz reseılik sapasyz sút, sút ónimderin tutynýǵa májbúrmiz. Sebebi ishki naryqty tolyq qamtamasyz ete almaı otyrmyz. Mal basynyń sany kóbeıse, bul másele de oń sheshimin tappaq.
