Jemqorlyqtyń jolyn kesýdegi úzdik tájirıbelerdiń tıimdi joldaryn qarastyrý jáne onyń aldyn alýdyń utymdy tásilderin ortaǵa salý maqsatyndaǵy forýmǵa memlekettik qyzmet salasyndaǵy Astana hab basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Á.Báımenov, Respýblıkalyq arnaıy monıtorıngtik top basshysy A.Soloveva, IIM Qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy M.Qoǵamov, Keńes Odaǵynyń batyry N.Kremenısh, «Eriktiler lıgasy» qoǵamdyq qorynyń tóraıymy A.Ernııazova, Respýblıkalyq «Adaldyq alańy» jobalyq keńse jetekshisi M.Qarǵabaı, Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Memlekettik emtıhan ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary B.Halılov, Túrkııa Respýblıkasy Marmara (Ystanbul) ýnıversıtetiniń professory I.Attıla, Nıý-Iork (AQSh) polısııasynyń úzdik qyzmetkeri D.Nııazov, halyqaralyq sarapshylar, ǵalymdar men quqyq qorǵaý organdarynyń ardagerleri, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń laýazymdy tulǵalary qatysty. Jıynda oblys ákiminiń orynbasary U.Tájibaev Elbasynyń tarıhı sheshimimen oblys bolyp qurylǵan Túrkistan jerin jemqorlyqtan tazartyp, adaldyqtyń mekenine aınaldyrýda halyqaralyq forýmnyń qosar úlesi zor ekenin atap ótip, óziniń paıymdy oı-pikirin bildirdi. Al Álıhan Báımenov jemqorlyqqa qarsy kúresti agenttiktiń, prokýratýranyń nemese sottyń jumysy dep qaramaý kerektigin, bul búkil halyqtyq is ekendigin jáne batpandap kirgen dertti shyǵarý úshin árbir azamat, sonyń ishinde árbir basshy tazalyqtyń, adaldyqtyń úlgisin kórsetýi tıis ekendigin tilge tıek etti. Sondaı-aq forýmǵa AQSh-tan arnaıy kelgen Nıý-Iork polısııa departamentiniń úzdik qyzmetkeri D.Nııazov Túrkistannyń bolashaǵy jarqyn ári keleshegi kemel bolaryna senim bildirip, otandyq polısııanyń shtat sanyn ońtaılandyrý arqyly eńbek ónimdiliginiń sapasyn arttyrýǵa bolatyndyǵyn jetkizdi.
Sybaılas jemqorlyq – el ekonomıkasynyń kemeldenýine kedergi keltirip, memlekettiń mejeli maqsatqa jetýine tusaý bolatyn qaýipti kesel. Jeń ushynan jalǵasqan jemqorlyq kez kelgen qýatty eldiń áleýetin quldyratyp, halyqtyń bılik ınstıtýttaryna degen senimine selkeýlik túsiredi. Básekelestik qabiletin báseńdetip, memlekettiń órkenıet kóshine ilesýine orasan zor nuqsan keltiredi. Qoǵamdyq indetpen búkil álem bolyp kúresý maqsatynda Birikken Ulttar Uıymynyń uıǵarýymen 9 jeltoqsan – Halyqaralyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres kúni bolyp belgilenip, búgingi kúni kóleńkeli qylmystyń jolyn kesýde jalpy qoǵamǵa tán ortaq bastamalar júzege asyrylyp keledi.
Taǵylymdy tarıhqa toly rýhanı meken Túrkistan óńirinde alǵash ret ótkizilgen tájirıbe almasý jıynynyń ózindik ereksheligi de sybaılas jemqorlyqsyz adal qoǵamdy qalyptastyrý. Mundaı ıgi bastamaǵa qurylǵan halyqaralyq forýmnyń túrki jurtynyń asyl besigi – Túrkistan qalasynda ótýine barlyq rýhanı negizder bar. Bul forým aldaǵy ýaqytta da óz jalǵasyn taýyp, sheteldik sarapshylardyń belsene qatysýymen turaqty túrde ótkizilip turatyn bolady. Osy oraıda IIM Qoǵamdyq keńesiniń tóraǵasy M.Qoǵamov mundaı halyqaralyq forýmdy kem degende eki jylda bir ret Túrkistanda ótkizý qajet degen usynysyn jetkizdi.
Qoǵam indetimen qarqyndy kúresýdiń jolyn qaýzaǵan forým sońynda Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi Túrkistan oblysy boıynsha departamenti qyzmetkerleriniń jáne departament qamqorlyǵyndaǵy Arys qalasyndaǵy «T.Tájibaev atyndaǵy otbasy úlgisindegi balalar aýyly» tárbıelenýshileriniń qatysýymen túsirilgen «1424» kórkem fılmi alǵash ret kórsetilip, qatysýshylarǵa tereń oı saldy. Halyqaralyq forým tarıhı ólkeni jemqorlyq keselinen aryltyp, órkenıet oshaǵy men adaldyq mekenine aınaldyrýǵa birden-bir negizgi qadam bolmaq.
Hakım KО́ShQALIEV,
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Túrkistan oblysy boıynsha departamentiniń basshysy, 3-synypty memlekettik ádilet keńesshisi