Ulttyq jýrnalıstıkada Salamat Haıdaruly syndy uzaq jyldar qalam terbegen jandar sırek. Jetpis jyl boıy jazǵan jýrnalıstiń toqsannyń tor jorǵasyn baıaǵyda erttep mingenin eseptep shyǵarý qıyn emes.
Degenmen, áńgime ár kezde de adamdardyń jasynda emes, maǵynaly ǵumyrynda desek, Salamat Haıdarulynyń «Úsh qııan» baspasynan jaryq kórgen eki tomdyq kitaby da erekshe taǵylymdardy eksheıdi.
«Egemen Qazaqstannyń» qazyna qarttarynyń biri – jazýshy-jýrnalıst, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń laýreaty Salamat Haıdarulynyń alǵashqy maqalalary 1943 jyldary shyǵa bastaǵanyn eskersek, onyń tyrnaqaldy týyndylaryn toptastyra kele, soǵystan keıingi jyldardaǵy halqymyzdyń áleýmettik tynysyn alǵa tartady. Arhıv derekterimen órilgen «Shytyrman shyndyq» atty ekinshi tom HH ǵasyrdyń jıyrmasynshy jyldarynan bastap oryn alǵan saıası oqıǵalardyń alash jurtyna ala kelgen kesapatty kezeńderin qamtýymen qundy.
О́tken ǵasyrdyń 40-50-shi jyldarynda Asqar Toqmaǵambetov bastaǵan qazaq satırıkteriniń feletondary men syqaq óleńderi merzimdi baspasóz betterinde jıi jaryq kórip qana qoımaı, qısyqty túzep, toǵysharlyqty halyqtyń talqysyna salyp, jemqordy jurtqa áshkere etip jatatyn. Sol kezeńderde qoǵamdaǵy keleńsizdikterdi aıaýsyz áshkerelegen feleton janrynyń týyn jelbiretken jýrnalıster qatarynda Salamat Haıdaruly da boldy. Sol eńbekterdiń birazy osy kitapqa engen.
Ádette, bizdiń halqymyz «Kóp jasaǵannan emes, kóp kórgennen sura» dep jatady ǵoı. Taǵdyrynyń da, týǵan ólkesiniń de teńizin keship, daýyldaryn bastan ótkergen avtor teńiz, balyq, balyqshylar týraly buryn-sońdy kóp jazyla bermegen oı oramdary men umyt bola bastaǵan ataýlardy jańǵyrtypty.
Kitapta eleń etkizgen bir tus, sýda júzgen balyq ataýlynyń attary. Teńizdiń jaǵasynda, sýdan nesibe súzip óspegen adam munshama balyqtyń, sonshama ataýdyń bolatynyn bile bermeıtini sózsiz.
Sońǵy jyldary naqyl sózder jazýdy mashyǵyna aınaldyrǵan aqsaqal-jýrnalıstiń ımandylyq pen adamgershilik, parasattylyq pen shyndyq týraly tolǵamdary «Estiniń sózi – marjan, eserdiń sózi – arzan», «Jalqaý turyp uıyqtap, jatyp jumys ister», «Tún qarańǵysynan kóńil qarańǵysy qorqynyshty», «Dáreje men baılyqqa ustamdy bolsań ozarsyń, ustamsyz bolsań torǵaıdaı tozarsyń», «Aıaz betińdi qarıdy, jalǵan sóz súıegiń men etińdi qarıdy», «Uıaty bar adam qyzarady, uıatsyz adam sazarady» deıdi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
