Aqtaý qalasynda lıft máselesi – ózekti. Birneshe jyldar boıy beti beri qaraı almaı kele jatqan máseleniń tamyryna sońǵy kezderi qan júgire bastaǵandaı. El arasynda lıft týraly jylymyq áńgimeler aragidik estilip qalyp júr. Rasynda, Aqtaýdaǵy kóp qabatty úılerdi lıftimen qamtamasyz etý jaıy qalaı? Bul baǵytta qandaı jumystar júrgizilýde?
«Egemen Qazaqstannyń» Mańǵystaý oblysyndaǵy menshikti tilshisi Gúlaıym Shyntemirqyzy Aqtaý qalasynyń ákimi Edil Jańbyrshınge:
– Siz buǵan ne deısiz?
Aqtaý qalasynda lıft máselesi – ózekti. Birneshe jyldar boıy beti beri qaraı almaı kele jatqan máseleniń tamyryna sońǵy kezderi qan júgire bastaǵandaı. El arasynda lıft týraly jylymyq áńgimeler aragidik estilip qalyp júr. Rasynda, Aqtaýdaǵy kóp qabatty úılerdi lıftimen qamtamasyz etý jaıy qalaı? Bul baǵytta qandaı jumystar júrgizilýde?
«Egemen Qazaqstannyń» Mańǵystaý oblysyndaǵy menshikti tilshisi Gúlaıym Shyntemirqyzy Aqtaý qalasynyń ákimi Edil Jańbyrshınge:
– Siz buǵan ne deısiz?
– Aqtaý qalasynda lıftileri bar kóp qabatty turǵyn úıler eń alǵash 1968 jyly salynǵan bolatyn. Qazaqstan Respýblıkasynyń turǵyn úı qatynastary týraly zańyna sáıkes kóp qabatty turǵyn úılerdegi lıftiler turǵyndardyń ortaq menshigi bolyp keldi. Sondyqtan memleket lıftilerdi jóndeý, qalpyna keltirý jumystaryna bıýdjetten qarjy bóle alǵan joq. Al turǵyndardyń ózderi bul qyzmetti atqara almaıdy. Sebebi, bir lıftini aýystyrý úshin shamamen 8 mln. teńge qajet. Mundaı kólemdegi qarajatty turǵyndardyń qaltasy kótermeıtini anyq. Investorlar tartý da tıisti nátıje bergen joq.
Osyǵan oraı, 2010 jyly oblys pen qala ákimdiginiń «Turǵyn úılerdegi lıftilerdi memlekettiń kommýnaldyq menshigine berý týraly» sheshimi qabyldandy. Qazirgi tańda qaladaǵy 345 lıfti qala ákimdiginiń kommýnaldyq menshigine ótti.
Qalanyń kóne turǵyn úı qorynda 7-10 qabatty árqaısysynda 2 lıftiden 156, árqaısysynda 1 lıftiden 11 jáne 8 lıftisi bar 1 kóp qabatty úıler bar. Barlyǵy 168 kóp qabatty úılerde 331 lıfti bar. Odan basqa qala ákimdiginiń teńgeriminde 7 kóp qabatty jańa turǵyn úı qorynda 14 lıfti boldy. Olardyń barlyǵyn qosyp eseptegende, qala boıynsha 175 kóp qabatty úılerde 345 lıfti bar. Búgingi tańda 345 lıftiniń 71-i jumys isteıdi, ol 66 úıdi qamtıdy.
Demek, qaladaǵy barlyq lıftilerdiń 274-i jumys istemeıdi. Sondyqtan jumys jasaý merzimderi 25 jyldan asqan túgeldeı aýystyrýdy qajet etetin 270, al jóndeýdi talap etetin 23 lıfti bolyp otyr. Qalǵan 109 úıde kem degende, bir lıfti jumys jasaýy úshin 112 lıftini túgeldeı aýystyrý qajet.
Qazirgi kezde qalalyq bıýdjetten bólingen 32 mln. teńgege 4 lıfti satyp alyndy. Lıftiler osy jyldyń sońyna deıin birinshi kezekte múgedekter turatyn úılerge qondyrylatyn bolady. Jaqynda ótken bıýdjetti naqtylaý komıssııasynda taǵy 5 lıftige qarjy bólindi. Bul lıftiler konkýrs arqyly osy jyly alynyp, 2014 jyly ornatylatyn bolady.
Sonymen qatar, lıftilerdi kútip-ustaý sharýashylyqtyń mańyzdy problemalarynyń biri bolyp otyr. Sondyqtan onyń birneshe tetikteri qaralyp, ońtaılysy tájirıbege engizildi. Lıftilerdi aǵymdaǵy jóndeý men tehnıkalyq qyzmet kórsetý bıýdjet esebinen júrgiziledi, qalǵan shyǵyndar konkýrstan qyzmet kórsetýdi jeńip alǵan merdigerdiń turǵyndardan jınaǵan tólemderi arqyly jabylady. Qyzmet elektrondy smart-karta boıynsha júrgiziledi. Turǵyndar lıftilerdi paıdalanǵany úshin smart-kartanyń kómegimen avtomatty túrde eseptesedi. Karta 800 teńge turady, ony 100 ret paıdalanýǵa bolady.
Qazirgi tańda lıftilerge aǵymdaǵy qyzmet kórsetýmen «Aqtaý qalalyq lıftileri» JShS aınalysady.
Mańǵystaý oblysy.
