Eńserý

Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasynda memleketimizdiń tártipsizdikke múldem tózbeýshilik prınsıpin ustanýǵa tıis ekenin qadap aıta otyryp, damyǵan qoǵamnyń barlyq jerde tártip pen rettilik ornatýdan bastalatynyna aıryqsha nazar aýdardy. Osyǵan oraı Prezıdent quqyq qorǵaý organdaryna eń usaq quqyq buzýshylyqtyń ózimen ymyrasyz kúresý kerektigin tap­syr­dy. О́ıtkeni, osylardyń bári qo­ǵamnyń tynyshtyǵyn bu­zyp, ómirdiń kelbetine kó­leń­ke túsirer edi. Qyzylorda ob­lys­tyq prokýratýrasy óziniń qa­zir­gi tańda jumys dástúrin osy talap pen tártiptiń tarapyn­da uıym­das­tyrýǵa kúsh jumyl­dyryp keledi.

Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasynda memleketimizdiń tártipsizdikke múldem tózbeýshilik prınsıpin ustanýǵa tıis ekenin qadap aıta otyryp, damyǵan qoǵamnyń barlyq jerde tártip pen rettilik ornatýdan bastalatynyna aıryqsha nazar aýdardy. Osyǵan oraı Prezıdent quqyq qorǵaý organdaryna eń usaq quqyq buzýshylyqtyń ózimen ymyrasyz kúresý kerektigin tap­syr­dy. О́ıtkeni, osylardyń bári qo­ǵamnyń tynyshtyǵyn bu­zyp, ómirdiń kelbetine kó­leń­ke túsirer edi. Qyzylorda ob­lys­tyq prokýratýrasy óziniń qa­zir­gi tańda jumys dástúrin osy talap pen tártiptiń tarapyn­da uıym­das­tyrýǵa kúsh jumyl­dyryp keledi.

Biz bul sózimizdiń dáleli re­tin­de oblys prokýratýra or­gan­dary jyl basynan júrgizgen 535 tekserýdiń nátıjesinde 19907 zań buzýshylyqty anyqtap, 10812 aza­mattyń konstıtýsııalyq qu­qyq­tary men zańdy múddeleri qor­ǵalǵanyn, sol arqyly 3 mlrd. 39 mln. teńge qarjynyń memleket paıdasyna óndirilgenin aıta ala­myz. Osy ýaqyt aralyǵynda anyq­tal­ǵan zań buzýshylyqtar boıyn­sha 626 usynys engizilip, zań buzýshylyqtardy joıý úshin berilgen 32 uıǵarym oryndaldy, 158 narazylyq pen 1 908 zańǵa qaıshy kesimder buzylyp, 2008 tulǵa ártúrli jaýapkershilikke tartyldy.

Oblystyq prokýratýranyń bul yńǵaıda aıryqsha nazar aýdaryp otyrǵany azamattardyń eńbek quqyqtarynyń saqtalýyn qadaǵalaý bolyp otyr. Bul tarapta atqarylǵan jumystar nátıjesinde bıylǵy jyldyń ótken merziminde 23 mekemeniń 2566 jumysshy aldyndaǵy 174,1 mln. teńge jalaqy qaryzynyń tólenýi qamtamasyz etilip, eńbek zańnamasyn buzǵan 43 tulǵa ákimshilik jaza aldy. Munyń qabatynda bir kásiporynda birdeı qyzmet atqaratyn eli­miz turǵyndary men shetel aza­mat­­taryna eńbekaqy tóleýdegi aıyr­mashylyqtar jaıy da nazardan tys qalǵan joq. Tekserý barysynda mundaı zań buzýshylyqtardyń 7 kásiporynda oryn alǵany anyqtalyp, oblystyq prokýratýra engizgen 2 usynystyń negizinde 8 tulǵa ákimshilik jaýaptylyqqa tartyldy.

Aımaq prokýrorlarynyń bas­ty mindetteriniń biri sybaı­las jemqorlyqqa qarsy kúres. Esepti merzimde bul baǵyttaǵy zań buzýshylyqtarǵa jol bergen 28 tulǵaǵa tártiptik jaýap­ker­shilik sharalary júzege asy­ryldy. Sonyń arqasynda qol­danylǵan prokýrorlyq yqpal etý sharalarynyń nátıjesinde memleket bıýdjetine 13 mln. teńge óndirildi. Sol sııaqty, sybaılas jemqorlyq sıpatynda 3 qylmystyq is qozǵaldy. Munyń oraıynda biz bir ushynda sybaılas jemqorlyqtyń ushtyǵy kórinip qalatyn kásipkerlikti jónsiz tekserýlerden qutqarý baǵytynda da birqatar ju­mys­tarǵa qol arttyq. Aıtalyq, bıylǵy jyldyń alǵashqy jartysynda bul taqyrypta 30 tekserý júrgizip, anyqtalǵan 455 zań buzýshylyq negizinde 3 narazylyq pen 21 usynys engizdik. Al olardyń qaralý qorytyndysymen 25 zań­syz aktiniń kúshi joıylyp, 43 tul­ǵa tártiptik jáne 3 tulǵa ákimshilik jaýapkershilikterge tartyldy. Munyń bári 213 kásipkerdiń qu­qyq­tary qorǵalýyna qol jetkizdi.

Prokýratýra qyzmetkerleri osy aralyqta kedendik baqy­laý departamenti qyzme­ti­ne júr­gizilgen tekserý qo­ry­tyndysynda kontra­ban­dalyq aı­ǵaq zat bolyp tanylǵan 4 av­tó­kó­liktiń zańsyz bo­satylǵanyn anyq­tap, qarjy polı­sııasy organdaryna joldanǵan tekserý qujattary negizinde 4 qylmystyq is qoz­ǵa­dy. Al salyq zańnamalary ta­laptarynyń saqtalýy boıynsha júrgizilgen 11 tekserýdiń nátıjesimen 44 zań buzýshylyq anyqtaldy. Munyń aǵymynda 13 zańdylyqty buzýshylyqty joıý týraly usynys engizilip, olardyń qaralý qorytyndysymen 7 adam tártiptik, 12 adam ákimshilik jaýaptylyqtarǵa tartyldy. Al sońynda memlekettik bıýdjetke 3 mlrd. teńge qarjy óndirildi. Jalpy, oblystyq prokýratýra organdary salyq salý salasynda birqatar ónikti jumystar atqardy. Mysaly, «Talmas Qy­zyl­orda» JShS-men 184 mln. teń­gege qosymsha qun salyǵyn tóleýden jaltarý faktisi boıynsha QR Qylmystyq Kodeksiniń 222-b