Búgin, biz taǵy da 42 500 teńge – áleýmettik tólem jóninde áńgime qozǵaımyz. Sizderdiń nazarlaryńyzǵa, búgingi kúni oblysymyzda 231 myń ótinish tústi, onyń 104 myń ótinishi tirkeýden bas tartyldy. Qalǵan 127 myń ótinish boıynsha elektrondyq is maketi jasaqtalyp, 1 724 ótinish Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorymen bas tartyldy. 98 494 adamǵa 4,2 mlrd teńge kóleminde áleýmettik tólem tólendi.
Sonymen qatar, Qaǵıdaǵa esep shotty kórsetpeı ótinish berý múmkindigi qarastyrylyp, ózgeris engizildi. Qazirgi tańda áleýmettik tólem taǵaıyndalǵan 3 260 adamnyń esep shotyn kórsetilýin kútilýde.
Eske sala keteıik, qoldanystaǵy Qaǵıdalarǵa sáıkes tótenshe jaǵdaı kezeńinde qyzmettiń shektelýine baılanysty áleýmettik tólem tabysynan aıyrylǵan kelesi sanattaǵy tulǵalarǵa beriledi:
- jeke kásipkerlerge jáne shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń, al karantın engizilgen eldi mekenderdegi iri kásipkerlik sýbetileriniń jalaqysy saqtalmaıtyn demalystaǵy qyzmetkerlerine;
- jeke praktıkamen aınalysatyn adamdarǵa (notarıýs, jeke sot oryndaýshysy, advokat, medıator, repetıtor);
- biryńǵaı jıyntyq tólem tóleýshilerge, ESP depte aıtamyz;
- azamattyq – quqyqtyq sıpattaǵy sharttar boıynsha tabys tabatyn tulǵalarǵa;
- memlekettik jáne kvazımemlekettik mekemelerdi qospaǵanda, kommersııalyq emes zańdy tulǵalardyń jalaqysy saqtalmaıtyn demalystaǵy qyzmetkerlerine.
Sonymen qatar, ózin – ózi nátıjesiz jumyspen qamtyǵandarǵa, ıaǵnı beıresmı, salyq organdarynda jeke kásipker retinde tirkelmeı, osy kúnge deıin ESP tólemeı, biraq óziniń tirshiligin jasap, jumys jasap, bylaı aıtqanda tıyn – tebeniń taýyp júrgen adamdarǵa osy áleýmettik tólemdi alýǵa múmkindik bar. Ol úshin azamattar ESP tóleý arqyly óz isin zańdastyrýy qajet. Iаǵnı búgin ESP tólep, kelesi kúni áleýmettik tólemge ótinish bere alady. Ol qalalyqtar úshin 2 651 teńge, aýyl turǵyndary úshin 1 325 teńge.
- Bizge kóp qoıylatyn suraqtardyń biri – «Men zeınetker edim, múgedek jan edim, stýdent edim nemese bala kútiminde otyr edim, ıaǵnı dekrette maǵan tıisti me?» degen suraq.
Bul jerde eskerteıin degenim, tótenshe jaǵdaı kezeńinde tabysynan aıyrylýyna baılanysty áleýmettik tólem azamattardyń áleýmettik mártebesine baılanysty tólenbeıdi. Iаǵnı, azamattardyń jasyna, zeınetkerligine, múgedektigine nemese basqada jaıttarǵa qaramaıdy. Bul tólem, jarııalanǵan tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty shyn máninde tabysynan aıyrylǵan bolsa, onda ol azamattarǵa bul tólem tıisti bolady.
Mysalǵa, zeınetker nemese memlekettik járdemaqy alyp júrgen azamattar. Ol kisiler úshin memleket tarapynan, bıýdjet esebinen aı saıyn zeınetaqy men járdemaqy tólenip keledi. Ol tólemder tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty toqtaǵan joq, qaıta olardyń mólsheri artyp jatyr. Sondyqtan, bul azamattar tólemge ıe bola almaıdy.
Biraq egerde zeınetker nemese járdemaqy alyp júrgen jandar, ıaǵnı kóp balaly analarymyz, múgedek jandarymyz tótenshe jaǵdaıǵa deıin resmı túrde jumys istegen bolsa, ıaǵnı bir mekemede jumys istegen bolsa, jeke kásipker bolsa nemese ESP tólegen bolsa ol eskeriledi. Jalpaq tilmen aıtsam, zeınetaqy, járdemaqy kólemi kóp emes, sondyqtan qosymsha tabys taýyp júrgen bolsa, onda bul azamattarymyzǵa bul tólem tıisti. Taǵyda naqtylap keteıin, bul azamattar tótenshe jaǵdaıǵa deıin resmı jumys jasaǵan bolsa áleýmettik tólemdi ala alady.
Kelesi suraq: Meniń bankte esep-shotym joq edi, týmalasymnyń, dosymnyń nemese ata-anamnyń esep-shotyn kórsetsem bola ma?
Bul jerde ár azamat óziniń esep-shotyn kórsetýi tıis. Sebebi, basqa jaǵynan qarasaq, alaıaqtar paıdalanyp ketýi múmkin. Mysalǵa, alaıaqtar azamattardyń aty-jónin, IIN-in taýyp alyp, óziniń esep-shotyn kórsetip azamattardyń atynan ótinish berýi múmkin. Sol kezde shyn muqtaj azamattarǵa tıisti aqshany alyp ketýi múmkin. Sondyqtan ár azamattyń óziniń esep-shoty bolýy tıis.
Sońǵy ózgeristerge baılanysty, ótinishti búgingi kúni esep-shotty kórsetpesten berýge bolady. Joǵaryda aıtyp ketkenimdeı, búgingi kúni ondaı ótinishter sany 3 260. Azamattarǵa tólem taǵaıyndalǵandyǵy jóninde habarlama kelgennen keıin, otyz kún ishinde esep-shotyn usyný qajet, dedi Áset Shopanov.
