14 Qyrkúıek, 2013

Irkilmegen ilgerileý

274 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

karaganda1Ýaqyt jyldam. Jyl bel ortadan asty. Mejeli is-maqsat baǵamdalar kez jaqyn. Osyndaıda jaǵdaı barysy qalaı eken degen oı kimde-kimniń kókeıin tesýi anyq. Soǵan oraı el ekonomıkasynyń tiregi sanalatyn Qaraǵandy aımaǵynyń damý úderisine zer salynsa, táýir ózgerister, jaǵymdy jańalyqtar aldymen kózge kórineri kóńil ósirerlik deýge bolady. Ásirese, alys-jaqyn aınaladaǵy keıbir kedergilerge qaramastan, ilgerileýdiń irkiler emestigi qýantady jurtty.

 

Ýaqyt jyldam. Jyl bel ortadan asty. Mejeli is-maqsat baǵamdalar kez jaqyn. Osyndaıda jaǵdaı barysy qalaı eken degen oı kimde-kimniń kókeıin tesýi anyq. Soǵan oraı el ekonomıkasynyń tiregi sanalatyn Qaraǵandy aımaǵynyń damý úderisine zer salynsa, táýir ózgerister, jaǵymdy jańalyqtar aldymen kózge kórineri kóńil ósirerlik deýge bolady. Ásirese, alys-jaqyn aınaladaǵy keıbir kedergilerge qaramastan, ilgerileýdiń irkiler emestigi qýantady jurtty.

BuǵanóńirbasshysyBaýyrjanÁbdishevoblystyqmáslıhatdepýtattarynabergenesebindekópderekterkeltirdi. Túıindilerin saralap kórelik. О́tken 7 aıda jergilikti ekonomıkanyń ósimi byltyrǵy deńgeıden aýyz toltyryp aıtar­lyqtaı joǵarylaǵan. Mysal úshin basty makroekonomıkalyq kórsetkishter sony aıǵaqtaıdy. Sonyń ishinde ónerkásiptik óndiris kólemi 1,5 ese, negizgi kapıtalǵa ınvestısııa tartý 12,5, syrtqy saýda aınalymy 3,6 paıyzǵa ulǵaıypty.

Aımaqtaǵy «Arselor Mıttal Temirtaý», «Qazaqmys» tárizdi iri kompanııalar jumysyndaǵy qıyndyqtardyń jalpy jaǵdaıǵa áserin tómendetýge arnalǵan shara­lardyń biri, ishki rezervterdi barynsha paıdalaný damý yrǵaǵyn saqtata alǵan. Bul rette Údemeli ın­­dýstrııalyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasy boıynsha is­ke asyrylýdaǵy jobalar um­ty­lysqa serpin berse, onyń 11-i bı­yl qatarǵa qosylǵaly otyr. So­nymen birge, byltyr qurylǵan «Saryarqa» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń kúnnen-kúnge kúsh alýy ózgeristerdi órletip keledi. Qazir munda otandyq jáne sheteldik 12 kompanııa taıaý arada 3 jańa óndiriske jol ashady. Reseı, Belarýs, Qytaı, Slovakııa jáne Germanııanyń belgili kompanııalarymen birlesken kásiporyndardyń jumys aýqymy keńeıýi de qa­dam­dy qaryshtata túsýde. «QazBelAZ» jáne «GeoMash» JShS kenishterden qyr betine ken tasymaldaıtyn ózdiginen qotar­ǵysh aýyr salmaqty kólikter men osyndaı tehnıkalar úshin servıstik ortalyq ashyp, óndiristi ártaraptandyrýǵa bet burǵyzýy tárizdi qubylystar az emes. Ishki óńiraralyq kooperasııa aıasynda Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar oblystarynyń irgeli kásiporyndarymen jasalǵan 16 kelisimshart boıynsha atqa­rylatyn jumystar aımaq damýyna sony serpilis týǵyzyp jatyr.

Osy tusta ólke turǵyndary, ásirese, jezqazǵandyqtar Jez­qaz­ǵan, Sátbaev qalalarynyń jáne Ulytaý aýdanynyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýdyń keshendi josparyna sáıkes ósip-órkendeýge jarqyn jol tú­zeýine úlken úmit artyp otyrýyn aıta ketpeske bolmaıdy. Úkimet bul maqsattaǵy sharalardy 38-den 111-ge deıin kóbeı­tip, qarjylandyrýdy 128 mlrd. teńgeden 446 mlrd. teńgege eseleýi atalǵan óńir keleshegine qamqorlyqtyń qandaılyq ekenin kórsetedi. Soǵan oraı is basy jaqsy. Ekonomıkasy negizinen mys óndirisine tikeleı baılanysty aımaqtyń mıneraldyq-shıkizattyq resýrstaryn keńeıtý, ken kózderin zertteý qyzý qolǵa alyndy.

Halyq qalaýlylaryna baıan etilgendeı sondaı-aq, qurylys ındýstrııasy, aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ilgerileý úderisi irkiler emestigi jyl máresiniń sátti bolýyna úmit úlkeıtedi.

BELSENDILIKTIŃ BEL ORTASYNDA

Sońǵy jyldarda oblys­ta úkimettik emes uıymdardyń áleýmettik-ekonomıkalyq, qo­ǵamdyq ómirdegi orny men bedeli kúsheıýi baıqalady. Búginde sany 800-ge jýyqtaǵan bul erikti uıym­dardyń aralaspaıtyn salasy joq deýge bolady. «Azamattyq qoǵam ınstıtýttary kúshin biriktirý – áleýmettik-ekonomıkalyq reformany oıdaǵydaı júzege asyrýdyń basty faktory» atty taqyrypta ótken aımaqtyq IH forým bel­sendilikti odan saıyn kúsheıtý joldaryn talqylaýǵa arnaldy. Onda sóz alýshylar ÚEU-dar men memlekettik organdar arasyndaǵy qarym-qatynasty tereńdetý, ortaq maqsattaǵy is-sharalardy úıles­tirý, keıbir kedergilerdi birlesip sheshý máselelerin ortaǵa saldy.

Qalyptasqan úrdis boıynsha jyldyń úzdik qoǵamdyq uıymdary ataldy. Bul joly VICh dertine shaldyqqan jandardyń quqyn qorǵaýshy jáne kómek kórsetýshi «Kredo» ÚEU jeńimpaz dep tanyldy. Osyndaı izgilikti birneshe jyldan beri atqaryp, qaýipti syrqatty juqtyrǵandarǵa qamqorshy b