Arhıv qyzmetkerleriniń aıtýynsha, 1989 jyldan bastap stalındik qýǵyn-súrginge ushyraǵan adamdardyń jeke tektik qujattaryn jınaý bastalypty. Sondyqtan aldymen saıası qýǵyn-súrginge ushyraǵandardyń isteri men qujattarynyń jınaǵy jasaldy.
Jınaqqa 400-den asa negizsiz qýǵyn-súrginge ushyraǵan adamdar jóninde derekter engen.1999 jyly oblys memlekettik arhıvi V. Boltına, L. Shevelovanyń «Azaly kitap. Atylǵandar tizimi» atty kitabyn jaryqqa shyǵardy.
Jalpy, kitapqa qýǵyn súrginge ushyraǵan, jastary 18-den 82 jas aralyǵyndaǵy 810 adam jaıly málimet bar. 2014 jyly Máskeýdegi «Memorıal» halyqaralyq tarıhı, qaıyrymdylyq qoǵamynan jergilikti oblystyq arhıvine saıası qýǵyn-súrginge ushyraǵandar jaıly qundy qujattar berilipti.
Al oblys ortalyǵyndaǵy Qýǵyn-súrgin qurbandaryna ornatylǵan eskertkish kesheni 9 bólikten turady. Eskertkishtegi «Máńgi esimizde» degen eki sóz qýǵyn-súrgin kórgen halyqtyń sanyna oraı 40 tilde tasqa túsirilgen.
Aralary tikenek symdarmen jalǵastyrylyp, qaptalǵan 7 tekshe tastyń árqaısynda jeti kezeń: HIII ǵ. sońy – 1916 jyl, 1918–1921 j.j., 1927–1933 j.j., 1937–1938 j.j., 1937–1944 j.j., 1951–1953 j.j., 1986 jylǵy 16 jeltoqsan oqıǵasy kórsetilgen.
Jyl saıyn 31 mamyr jyl saıyn qýǵyn- súrgin qurbandaryn eske alý kúni retinde atalyp ótiledi. Búginde jurtshylyq oblys ortalyǵyndaǵy qýǵyn-súrgin qurbandary eskertishiniń basyna jınalyp, gúl shoqtaryn qoıady.
PAVLODAR
