«Qaı kósheler týraly keıinirek habarlanady. Daıyn bolyńyzdar», dep jazdy qala ákimi B. Saǵyntaev sol kezde.
Endi bul usynysty Almatynyń belsendileri men blogerleri qoldap otyr. Olardyń paıymdaýynsha, Almatyda 1 kún kólik qozǵalysyna tıym salý ekologııasyn saýyqtyryp jibermese de, biraz adamdardy oılandyrýy tıis.
Sáýletshi jáne belsendi Janna Sponer aıdyń ár birinshi jeksenbisinde Almatynyń ortasyna avtomobılder úshin jabýdy usyndy. Ákimdikte onyń usynysy qabyldandy.
Janna Sponer – qaladaǵy aýa sapasyn jaqsartý ıdeıalaryn jasaıtyn qoǵamdyq sarapshylar tobynyń múshesi. Onyń aıtýynsha, usynylǵan bastama - aýqymdy baǵdarlamanyń kishkene ǵana qadamy. Ol aıyna bir ret Almatynyń ortalyq kóshelerin kólikterden bosatýdy usyndy. «Bizdiń usynysymyzdyń qoǵamdyq kólikterge, jedel járdem nemese áleýmettik mańyzy bar kólikterge qatysy joq. Tym bolmasa aıyna bir ret Ál-Farabı sııaqty qala ortalyǵyndaǵy kóshelerdi kólik keptelisinen qutqarýǵa septigimizdi tıgizsek deımiz. Bul álemdik tájirıbede bar úrdis» , deıdi ol.
Janna Sponer ákimdik óziniń ıdeıasyn birtindep júzege asyrýdy josparlap otyrǵanyn habarlady. Aldymen tek keıbir ýchaskeler men kósheler, sodan keıin búkil ortalyqtaǵy kóshelerge shekteýler engiziledi.
«Ákimdik bul usynysty qabyldady. Biraq bul olardyń ıdeıasyn osy jeksenbide engize bastaıdy degendi bildirmeıdi. Bizge daıyndyq jumystary qajet. Múmkin, shildeniń birinshi jeksenbisinde shekteýler men karantın joıylǵan kezde birinshi kúndi ótkizýge tyrysamyz», - dedi ol.
Sáýletshiniń aıtýynsha, álemniń kóptegen qalalarynda olar osyndaı is-sharalardy, mysaly, kóliksiz kún ótkizip jatyr. Sonymen qatar, ol keıbir qalalarda bul tájirıbe apta saıyn bolatynyn atap ótti.
7 jyl buryn Italııaǵa barǵanda osyndaı aksııaǵa kýá bolǵan. Sonan soń osyndaı bastamalardyń ekologııaǵa áserin zertteýge kirisken. Eger, úlken qalalarda ondaǵan jyldar boıy aıdyń 1 kúnin kóliksiz ótkizý týraly usynys tájirıbege ense, bul álem úshin qalypty jaǵdaıǵa aınalady. Tipti kezinde bul bastamany BUU sheńberinde zańdastyrmaqqa talpynystar bolypty. Ázirge, usynys talqylanýy, zerttelý deńgeıinen ári aspapty. Eger, Almaty bul usynysty qoldasa, Qazaqstan Italııadan keıingi № 2 memleket retinde tirkeledi.
«Ideıanyń maqsaty – qala turǵyndaryna tym bolmasa 1 kúndi kólikten shyǵatyn ýly gazdardan qutqarý, al kólik ıelerine aıyna 1 kún jaıaý júrýge bolatynyn eske salý. Karantın bizge bos ýaqytymyzdy qalaı josparlaý kerektigin, baratyn jerge qoǵamdyq kólikpen de barýǵa bolatynyn úıretti. Árıne, bul aýany lastaý máselesin sheshpeıtinin túsinemin, biraq bul oǵan nazar aýdarýǵa, qalany jeńildetýge kómektesedi. Adamdarǵa jaıaý júrý, motoroller, velosıpedpen júrý, dem alý qanshalyqty jeńil ekenin sezine alatyn bolady. Mundaı kúndi merekelermen, bazarlarmen, jármeńkelerge arnaýǵa bolady. Karantın kezinde biz Almatynyń aýasy dem alyp qalǵanyn, Alataý Almatyǵa barlyq sulýlyǵymen, kórkimen jaqyndap qalǵanyn kórdik. Meniń oıymsha, qazir adamdarǵa bul ıdeıa unaıdy », dedi ol.