Bul jumys "Qyzylorda oblysynda Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanynyń fıto-orman melıorasııasy" jobasy aıasynda iske asyp, Koreıa orman qyzmeti tarapynan 1,7 mn dollar kóleminde qarjylandyryldy.
Aral teńiziniń qurǵaýynan 6 mln gektardan astam jer burynǵy sý alqabynan bosap qaldy. Jyl saıyn teńizdiń qurǵap qalǵan tabanynan aýaǵa 100 mln tonnadan asa tuz, shań men qum kóterilýde. Klımattyq jaǵdaıdyń ózgerýi saldarynan, jel arqyly tarap jatqan qum men tuz qorshaǵan ortaǵa zııanyn keltirýde.
Osyǵan oraı, 1980 jyldan bastap qazaqstandyq ormanshylar Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyna sekseýil aǵashtaryn otyrǵyzý jumystary arqyly qum men tuzdy daýyldardy toqtatýda.
Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyna orman egý jumystary keshendi túrde júrgizilýde. Jyl saıyn Qyzylorda oblysynyń orman sharýashylyqtary 10 myń ga aýdanda sekseýil otyrǵyzýda, onyń ishinde 6 500 ga Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyna.
Koreıa Ýnıversıtetiniń mamandary jobany ǵylymı qoldaý barysynda Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyna egilgen jasandy ekpelerdiń topyraqtyń quramyna erekshe áser etkeni jaıly biregeı zertteýlerdi júrgizdi.
Qazaqstanda sekseýil alqaptary orman quraıtyn aǵash túrleriniń barlyq aýdanynyń 65 paıyzyn qurap, 6 mln 132,4 myń ga aýdanda respýblıkanyń orman qorynyń jartysyn alyp jatyr (49%). Bir sekseýil aǵashynyń tamyry 4 tonnaǵa jýyq qumdy ustap turýǵa qabiletti.
Qazaly orman tuqymbaǵynda sekseýil ekpelerin sebýden egýge kóshý boıynsha Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyndaǵy orman melıorasııa jumystary úshin sekseýil kóshetteri ósirilip, daıyndalady. Pıtomnıktiń aýdany 32 ga, jylyna 4 mln-nan asa sekseýil kóshetterin ósirip shyǵara alady.
QR EGTRM Orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi komıtetiniń buıryǵymen sekseýil ormandaryn saqtaý úshin 2023 jyldyń 31 jeltoqsanyna deıin sekseýil ormandarynda aǵash kesýdiń barlyq túrine jáne respýblıkanyń barlyq saýda oryndarynda sekseýildi satýǵa tyıym salyndy.
Ortalyq Azııada sekseýil ormandaryy eń kóp Qazaqstannyń shólderinde ornalasqan. Osy erekshe aǵash túriniń paıda bolýy elimizden bastaý alady.
Qazaq orman qyzmetiniń ádisi shóleıttenýge qarsy kúreste álemdegi eń tıimdisi bolyp tabylady.
1980 jyldan bastap 2020 jylǵa deıin Aral teńiziniń qurǵap qalǵan tabanyna 190 myń ga asa sekseýil ormany otyrǵyzyldy.
