Elbasynyń antııadrolyq bastamalary halyqaralyq kongreste usynyldy

Jaqynda Fınlıandııanyń astanasy Helsınkı qalasynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «ATOM» jobasyn qosa alǵanda, antııadrolyq bastamalarynyń tarıhy kóldeneń tartyla otyryp, «Iаdrosyz jol: ıadrolyq qarýsyzdanýdyń úlgisi» degen taqyrypta ótken halyqaralyq kongreste usynyldy.

Jaqynda Fınlıandııanyń astanasy Helsınkı qalasynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «ATOM» jobasyn qosa alǵanda, antııadrolyq bastamalarynyń tarıhy kóldeneń tartyla otyryp, «Iаdrosyz jol: ıadrolyq qarýsyzdanýdyń úlgisi» degen taqyrypta ótken halyqaralyq kongreste usynyldy.

Kongress Beıbitshilik úshin halyqaralyq bıýrosy janyndaǵy «Fınlıandııa dárigerleri áleýmettik jaýapkershilik úshin» dep atalatyn «Álem dárigerleri ıadrolyq soǵystardyń aldyn alý jolynda» halyqaralyq qozǵalysynyń qoldaýymen uıymdastyryldy. Sharaǵa Nobeldiń Beıbitshilik syılyǵynyń laýreaty, Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń eks-prezıdenti Frederık de Klerk, Eýroparlament depýtaty Tarıa Krýnberg, MAGATE bas dırek­­torynyń burynǵy orynbasary Ollı Heınonen, BUU Bas hat­shysynyń eks-orynbasary Djaıanta Dhanapala, Hırosımanyń eks-meri Tadatosı Akıba, Qazaq­stannyń Fınlıandııadaǵy elshisi Ǵalymjan Qoıshybaev, «Par­lamentshiler ıadrolyq taratpaý jáne qarýsyzdaný úshin» qoz­ǵalysynyń jahandyq úıles­tirýshisi Alın Vare, t.b. taratpaý jáne qarýsyzdaný salasyndaǵy jetekshi sarapshylar men dıplomattar, halyqaralyq jáne úkimettik emes uıymdardyń ókilderi qatysty.

О́ziniń kongrestegi sózinde F.de Klerk 1990-jyldardyń ba­syndaǵy OAR-daǵy ıadrolyq qarý­syzdaný tarıhy týraly aıta kelip, Ýkraınanyń, Belarýstiń jáne Qazaqstannyń ıadrolyq arsenaldarynan bas tartý týraly sheshimderi qandaı da bolsyn joǵary qurmetke laıyq ekenin atap kórsetti. Onyń pikirinshe, halyqaralyq qoǵamdastyqtyń budan ári qaraıǵy úılesimdi kúsh-jigeri men buǵan deıin ıadro­lyq qarýlarynan bas tart­qan memleketterdiń belsendi qaty­sýymen ǵana ıadrolyq qarýsyz­daný isindegi progress qamtamasyz etile alady.

О́z kezeginde Qazaqstan SIM-iniń Erekshe tapsyrmalar jónindegi elshisi Roman Vasılenko Qazaqstandaǵy keńes­tik ıadrolyq synaqtardyń qasi­retti saldary men táýelsiz eldiń ıadrolyq qarýsyzdaný tarıhy týraly áńgimeleı kelip, bul úderistegi tabysqa Elbasy men Qazaqstan halqynyń ıadrolyq qarýsyz bolashaq paıdasyna tańdaý jasaǵan qaǵıdatty saıa­sı erik-jigeri jetkizgenin atap kórsetti. Onyń aıtýynsha, Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý men Qazaqstannyń álemdegi tórtinshi zymyrandyq-ıadrolyq arsenalynan bas tartýy ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaý salasyndaǵy óńirlik jáne álemdik úderisterde jańa paraq ash­ty. Sóıtip, búginde Qazaqstan Ýkraı­namen, Belarýspen jáne Ońtús­­­tik Afrıkamen birge jahandyq deńgeı­de ıadrolyq qarýsyzdaný isin ilgeri­le­týde erekshe moraldyq quqyqqa ıe.

Kongreske qatysýshylar Pre­zıdent N.Nazarbaevtyń Orta­lyq Azııany ıadrolyq qarýdan azat aımaq dep jarııalaý týraly bastamasyn qosa alǵanda, taratpaý jáne ıadro­lyq qarýsyzdaný salasynda­ǵy úlgi isterine qyzyǵýshylyq tanytty. Osy oraıda, qazirgi kezde júzege asy­rylyp jatqan «ATOM» jobasy ha­lyqaralyq basta­masy týraly aq­parat úlken qyzyǵýshylyq týǵyzdy.

Eki kúnge sozylǵan kongress jumy­sy barysynda halyqaralyq qoǵamdastyqtyń ıadrolyq qarý­syz álem qurý jolyndaǵy ortaq maq­satqa qol jetkizý úshin Qazaq­stan bas­tamalaryn odan ári oqyp-úıre­ný qajettigine ekpin túsirildi. Atap aıtqanda, ıadrolyq qarýdan bas tartqan elderdiń úlgileri, Taıaý Shyǵysta jappaı qyryp-joıatyn qarýdan azat aımaq qurý týraly konferensııa shaqyrý ­perspektıvalary, Koreıa túbegindegi janjaldy jaǵdaılardy retteý múmkindikteri men KHDR-diń ıadrolyq qarý­dan bas tartýy, sondaı-aq Iran­nyń ıadrolyq baǵdarlamasy tóńire­gindegi jaǵ­daıdy retteý boıynsha halyq­aralyq kúsh-jiger jumsaý jaıy kóldeneń tartyldy.

Sáýlebek BIRJAN.