Ekonomıka • 27 Tamyz, 2020

El ekonomıkasynda shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi artyp keledi

33 ret kórsetildi

Memleket basshysynyń Joldaýynda aıtylǵandaı, tıimdi shaǵyn jáne orta bıznes – qala men aýyldy damytýdyń berik negizi. Shaǵyn, ásirese mıkrobıznes elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası ómirinde mańyzdy ról atqa­rady. Sonymen qatar salyq bazasyn qurap, jergilikti bıýdjetti nyǵaıtady, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Sol sebepti Prezıdent:

– Biz shaǵyn kásipkerlikti búkil qoǵam bolyp qoldaýymyz kerek. ...Úkimetke mıkro jáne shaǵyn bıznes salasyndaǵy kom­panııalardy tabysqa salynatyn salyqtan úsh jylǵa bosatý úshin zańna­malyq baza ázirleýdi tapsyramyn. Zań­namaǵa engiziletin tıisti túzetýler 2020 jyldan bastap kúshine enýi kerek, – degen bolatyn.

Búgin elimizdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń jalpy sany 1,6 mln-nan asady. Úkimet 2050 jylǵa qaraı ekono­mıkadaǵy ShOB-tyń úlesin 50%-ǵa deıin arttyrý týraly strategııalyq mindetti alǵa qoıyp otyr.

Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń deregine súıensek, ekonomıkadaǵy ShOB-tyń úlesi birtindep joǵarylap keledi. 2019 jyly ol 29,5 %-dy qurady. 2020 jylǵa mejelengen mindet IJО́-degi úles­ti 30%-ǵa deıin kóterý. 2025 jylǵa qa­raı 35%-ǵa deıin, al 2050 jylǵa qaraı 50%-ǵa deıin jetkizý kózdelgen. Bul da­myǵan elderdiń deńgeıine sáıkes keledi.

Bir jyl ishinde kásipkerlikti damytý úshin kelesideı sharalar júzege asyryldy. Birinshiden, bıznes ortany damytý máseleleri boıynsha 100-ge jýyq túzetýdi kózdeıtin zańna­malyq bastamalardyń 7 toptamasy qabyl­dandy. Sonyń nátıjesinde bıyl Qazaqstan álemniń 190 eliniń ishinde bıznes ahýal boıynsha eń qolaıly TOP-25 eldiń qataryna qosyldy.

Ekinshiden, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha mıkro jáne shaǵyn bıznes úshin salyq tóleýge jáne olarǵa tekserý júrgizýge moratorıı engi­zildi. Jalpy 1,2 mln mıkro jáne shaǵyn kásipkerlik sýbektisi úsh jylda salyq boıynsha 382 mlrd teńgeni únemdeıdi.

Sondaı-aq moratorıı nátıjesinde 3 jyldyń ishinde 100 myńǵa jýyq tek­seris ótkizilmeıdi. Bul ákimshilik júkte­meni azaıtýǵa múmkindik beredi jáne bız­nesti júrgizý turaqtylyǵyna járdem­desedi.

Úshinshiden, taǵy da Prezıdent tapsyrmasy boıynsha ádildik prezýmpsııasy qaǵıdatyn engizý boıynsha normalar usynylady. Barlyq rettelmegen daýly máseleler bıznestiń paıdasyna qaraı sheshiledi.

Bıznes-qaýymdastyq aldynda baqy­laý-qadaǵalaý organdarynyń biryńǵaı esep berý kúni engiziledi. Mundaı esep jyl saıyn júrgiziledi.

Úkimettiń boljamy boıynsha, ja­salǵan memlekettik qoldaý sharalary, zańnamany jáne retteýshilik ortany jaqsartý aldaǵy 5 jylda shaǵyn jáne orta bıznestiń ósýine yqpal etedi.

2025 jylǵa qaraı shaǵyn jáne orta bızneste jumys isteıtinder sany 4 mln adamǵa deıin jetedi. ShOB-tyń ónim shyǵarý kólemi 35 trln teńgeni quraıdy, shaǵyn jáne orta bıznestiń IJО́-degi úlesi 35%-ǵa deıin artady. Bıznes júrgizý sharttaryn jaqsartý Qazaqstannyń Doing Business reıtınginde 20-orynǵa ıe bolýyn qamtamasyz etedi.

Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi naýryz aıynda engizilgen tótenshe jaǵdaıǵa, sondaı-aq karantın rejimine baılanysty kásipkerler men halyqty qoldaý aıasynda nesıe tólemderin ýaqytsha toqtata turý boıynsha sharalar qabyldady. Kásipkerlerdiń nesıeleri boıynsha tólemderdi 90 kúnge – 16 naý­ryzdan 15 maýsymǵa deıin keıinge qaldyrý tártibin qabyldady. Osy kezeńde banktik qaryzdary bar 12 myń kásipkerlik sýbektisi jalpy somasy 164,8 mlrd teń­gege nesıe tólemderin keıinge qal­dyr­dy (barlyq qaryz alýshylardyń 42%-y).

Karantın shilde aıynda jalǵasýyna baılanysty kásipkerlerdi qoldaýdyń qosymsha sharalary qabyldandy. Atap aıtqanda, qyzmeti ýaqytsha toqtatylǵan kásipkerler úshin tólemderdi keıinge qaldyrý ótinimin qaraý men maquldaýdyń neǵurlym jeńildetilgen tártibi engizildi. 10 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha bankter 6 236 jýyq ótinishti maquldady, onyń ishinde 1 542-si qaıta qarjylandyryldy jáne 4 694-ke jýyq kásipkerdiń tólemderi 1 qazanǵa deıin keıinge qaldyryldy.

«Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasynyń bıýdjeti 1 trln teńgege deıin ulǵaıtyldy. Atalǵan baǵdarlama aıasynda jyldyq 6% mólsherleme bo­ıynsha nesıeler beriledi. Sonymen qatar kásipkerlerge óte yńǵaıly «Bıznestiń jol kartasy-2025» baǵdarlamasy jumys isteıdi.

Sońǵy jańalyqtar

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar