Qazaqstan • 02 Qyrkúıek, 2020

Energetıka mınıstrligi munaı-gaz sektoryn eksporttaýǵa qatysty aýqymdy jumys júrgizýde

18 ret kórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda QR Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń "Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi" atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý jónindegi sharalar qaraldy. Energetıka salasyndaǵy qazirgi jáne orta merzimdi josparlar týraly energetıka mınıstri Nurlan Noǵaev baıandady. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmetine silteme jasaı otyryp Egemen.kz habarlaıdy.

Munaı-gaz sektory elimizdegi jalpy ishki óniminiń shamamen 25%-yn óndiretin jáne ekonomıkaǵa 50%-ǵa jýyq ınvestısııa tartatyn el ekonomıkasynyń negizgi qozǵaýshy kúshi bolǵanyna qaramastan, Mınıstrlik munaı-gaz sektoryn shıkizattyq baǵyttan qosylǵan quny joǵary, eksportqa baǵdarlanǵan ónimdi shyǵarýǵa jáne joǵary bólinisti munaı gaz-hımııa ónerkásibin damytýǵa qaıta baǵdarlaý boıynsha aýqymdy jumys júrgizýde. Jańa kásiporyndardy iske qosý jáne jumys istep turǵan hosh ıisti kómirsýtekti, maılar men polıpropılendi óndirý zaýyttarynyń ónimdi shyǵarý kólemderin údetýine baılanysty jyl saıyn munaı gaz-hımııa ónimderin shyǵarýda ósim baıqalady.

Búgingi tańda salada 2025 jylǵa deıin jalpy somasy shamamen $15 mlrd quraıtyn jobalar qolǵa alyndy. Mınıstrdiń aıtýynsha, munaı gaz-hımııasy salasyn damytýǵa ınvestısııalar tartý úshin Úkimet tarapynan naqty memlekettik qoldaý kórsetilýde. Arnaıy aımaqta munaı gaz-hımııasy óndirisin damytýǵa arnalǵan biryńǵaı alańdy qurý ınfraqurylymdy salý, shıkizatpen qamtamasyz etý, kólik shyǵystary boıynsha shyǵyndardy edáýir únemdeýge múmkindik beredi, bul óz aldyna iske asyrylyp jatqan jobalardyń ekonomıkalyq tartymdylyǵyn aıtarlyqtaı jaqsartady. 

"Al iri jobalarǵa toqtalatyn bolsaq, búgingi tańda qýaty jylyna 500 myń tonnany jáne quny $2,6 mlrd quraıtyn polıpropılen óndirý jónindegi gaz-hımııa kesheniniń qurylysy júrgizilip jatyr. Jobany aıaqtaý merzimi – 2021 jyldyń sońy", dedi vedomstvo basshysy.

Búginde Mınıstrlik Polıetılen óndirý jobasyn iske asyrý úshin zákirli ınvestordy tartý boıynsha belsendi jumys júrgizip jatyr.  Munaı ónimderi jáne elektr energııasy salasyndaǵy bırjalyq saýdany tártipke keltirý, sondaı-aq básekelistikti odan ári damytý boıynsha Prezıdenttiń berilgen tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda kelesi sharalar usynylady: ónimderdi arnaıy taýar bırjasy arqyly kezeń-kezeńimen satýdy júzege asyrý úshin elektrondyq saýda alańdaryna jáne taýarlyq bırjaǵa qoıylatyn talaptardy ázirleý;

elektr energııasy naryǵynda básekelestikti damytý maqsatynda energııa óndirýshi uıymdardy elektr energııasyn ortalyqtandyrylǵan saýda alańy arqyly ótkizýge mindetteıtin zańnamalyq aktilerdi qabyldaý;

elektr energııasyn jetkizýshilerdi erkin tańdaý quqyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda tutynýshylardy qyzmet jetkizýshilermen baılanystyratyn biryńǵaı sıfrlyq platformany qurý; bıznes ahýaldy jaqsartý úshin bıznes sýbektilerin elektrmen jabdyqtaý júıesine qosýǵa arnalǵan "Bir tereze" qaǵıdatyn ázirleý. Bul shara elektr jelilerine qosý rásimderin ońaılatýǵa múmkindik beredi. Jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarǵa mindettemeleriniń jyl saıynǵy ortasha somasy shamamen 9 mlrd teńgeni quraıdy.

QR Energetıka mınıstrligi jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń qarajatyn jınaýdy ortalyqtandyrý jáne ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystarǵa qarjyny ashyq bólý úshin kelesini usynady:  kómirsýtekter men ýran salasynda Ulttyq ǵylymı keńes qurý;

QR Bilim jáne ǵylym mınstrliginiń aqparattyq júıesi negizinde jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystaryn qarjylandyrýdyń barlyq sıklin ońtaılandyrý jáne avtomattandyrý.

N.Noǵaevtyń aıtýynsha, munaı jáne gaz kondensatyn esepke alý aqparattyq júıesin engizý munaıdy óndirý, óńdeý jáne tasymaldaýdy esepke alýdy avtomattandyrýǵa, sondaı-aq talaptardy oryndaýǵa monıtorıngti avtomattandyrýǵa múmkindik beredi.

"Energetıka mınıstrligi ónerkásip jáne aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári qalyptastyrý maqsatynda sheteldik ınvestorlarmen birlesip qurylatyn jergilikti qamtýdy damytýǵa tikeleı ınvestısııalar qurý, sondaı-aq jalpy shyǵyndardyń 1% mólsherinde sıfrlandyrýǵa jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń salyqtary men shyǵyndarynan bosatatyn normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi qabyldaý boıynsha jumystar júrgizýde", dedi energetıka mınıstri.

"Jasyl ekonomıkany" damytý tujyrymdamasy aıasynda 2050 jylǵa qaraı tutynatyn energııanyń 50%-y jańartylatyn energııa kózderin qosa alǵanda, balamaly energetıka esebinen jabylýy tıis. Ekologııalyq taza energııa kózderin damytýdy yntalandyrý úshin balamaly energetıkany qoldaý jónindegi jańa Zań qabyldaý josparlanyp otyr. 

"2019 jyly munaı-gaz salasynda taýarlardy, jumystardy jáne kórsetiletin qyzmetterdi satyp alý kólemi shamamen 7 trln teńgeni qurady. Iri jobalardaǵy jıyntyqty jergilikti qamtý shamamen 39%-dy qurady. Bul rette jergilikti óndiris taýarlarynyń kólemi shamamen 10%-dy qurady. Energetıka mınıstrliginiń jumysy Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaq sııaqty iri munaı-gaz jobalaryndaǵy jergilikti qamtý úlesin arttyrýǵa baǵyttalady", dedi N. Noǵaev. 

Qazirgi ýaqytta Mınıstrlik munaı-gaz sektory naryǵyndaǵy jergilikti qamtý úlesin arttyrýǵa múmkindik beretin eki bastamany iske asyrýda. Olardy jaqyn arada júzege asyrý josparlanyp otyr. Bul — jergilikti qamtý qoryn jáne munaı-gaz mashınalaryn jasaý men servısti damytýdyń halyqaralyq ortalyǵyn qurý.

"Atalǵan Ortalyq jumysynyń maqsaty – QR munaı-gaz salasy úshin taýarlar/kórsetiletin qyzmetter óndirisin jergiliktendirý. Atap aıtqanda, jańa óndirister men servıstik ortalyqtardy ashý, sondaı-aq jumys isteıtin otandyq taýar óndirýshilerdiń múmkindikterin keńeıtý. Bul ortalyq operatorlar qajettiligi úshin taýarlardy/kórsetiletin qyzmetterdi óndirýdegi jáne jetkizýdegi jergilikti taýar óndirýshilerdiń/servıstik kompanııalardyń olqylyqtaryn joıýǵa múmkindik beredi", dep túıindedi N.Noǵaev. 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Sý aıaǵy qurdymǵa kete me?

Aımaqtar • Keshe

Kók túrkiniń kózi

Tarıh • Keshe

Tólge toly Taıketken

Ekologııa • Keshe

15 mamyr – Halyqaralyq otbasy kúni

Qoǵam • 15 Mamyr, 2021

Semeıde eki jeńil kólik soqtyǵysyp qaldy

Aımaqtar • 15 Mamyr, 2021

Uqsas jańalyqtar